Sorunun Olası Nedenleri
• VRAM kaynaklı donmalar genellikle yüksek çözünürlükte veya yoğun grafik yükü altında ortaya çıkar. Ancak senin tarif ettiğin gibi ilk açılışta donma varsa, bu daha çok donanım uyumsuzluğu, sürücü hatası veya anakartla ilgili olabilir.
• RTX 5080 ekran kartlarında bazı modellerde ROP sayısının eksik olduğu tespit edilmiş. Bu, ekran kartının görüntü işleme kapasitesini düşürerek donma ve takılmalara neden olabilir.
• Windows 11 23H2 ile uyumsuzluk da bazı oyunlarda ve uygulamalarda donmaya yol açabiliyor. NVIDIA bu tür sorunlara yönelik sürücü güncellemeleri yayınladı.
• BIOS veya UEFI ayarları, özellikle RAM frekansı ve voltajları, sistemin kararlı çalışmasını etkileyebilir. 6400MT/s gibi yüksek frekanslar bazı anakartlarda manuel ayar gerektirebilir.
Ne Yapabilirsin?
1. GPU-Z ile ekran kartının ROP sayısını kontrol et. RTX 5080’de 112 ROP olması gerekirken bazı modellerde 104 çıkıyor. Bu eksiklik varsa NVIDIA ile iletişime geçip değişim talep edebilirsin.
2. RAM frekansını XMP yerine manuel olarak 6000MT/s civarına çekip test et. MSI anakartlarda bu ayar bazen sistem kararlılığını artırıyor.
3. NVIDIA sürücüsünü DDU ile tamamen kaldırıp en güncel WHQL sürümünü yükle. Özellikle Vanguard SoC gibi özel modellerde standart sürücüler sorun çıkarabiliyor.
4. Anakart BIOS’unu güncelle. MSI X870e Carbon Wi-Fi için son BIOS sürümünde uyumluluk ve kararlılık iyileştirmeleri olabilir.
5. Windows Olay Görüntüleyicisi (Event Viewer) ile donma anındaki hata kodlarını kontrol et. “Display driver stopped responding” gibi mesajlar varsa ekran kartı sürücüsü veya donanımıyla ilgili olabilir.
Dikkat Etmen Gerekenler
• Bu tür donmalar bazen güç kaynağı yetersizliği ile de ilişkilidir. RTX 5080 gibi güçlü kartlar için kaliteli ve yeterli watt sağlayan PSU şart.
• Eğer sistem açılışta donuyor ama sonrasında stabil çalışıyorsa, bu POST aşamasında donanım tanıma sorununa işaret edebilir. RAM slotlarını değiştirerek veya tek modülle test ederek bunu doğrulayabilirsin.