Liguori 2
Yetkin
- Katılım
- 26 Mayıs 2025
- Mesajlar
- 1.205
- Makaleler
- 1
- Çözümler
- 11
- Beğeniler
- 1.083
Konuya yıllardır aynı bakış açısında bakıyorum.
Bunun için bir sürü şey domino taşları gibi döküldü ve bu noktaya geldik. Öncelikle ABD'de mobil operatörler daha çok müşteri çekebilmek ve tutabilmek için "unlimited data" yani sınırsız data planları sunmaya başladı. Bizim ülkede ise mobil operatörler tekel olduğu için ücretsiz SMS gibi bir şey asla sunmaya tahammul bile etmediler.
Apple 2011'de iMessage tanıttıktan sonra bu çok daha ileri gitti. ABD'de "blue bubble" diye bir kültür var hatta. Herkes iMessage ve Facetime yapar. Bazıları Signal kullanır, ama asla WhatsApp kullanmazlar.
Ayrıca ABD'de şöyle bir durum daha var. Komplo teorisi diyebilirsiniz ama değil. Mobil operatörlerin daha bönkör davranmalarının sebebi kendi iyiliklerinden ziyade NSA tarafından da biraz sıkıştırılmaları. 2001 olaylarından sonra geçen Patriot Act, 2013'te olan Snowden olayları ve Room 641A gibi olayları da göz önünde bulundurursak, herkesi aynı çıta altına almanın ne kadar önemli olduğunun farkına varırsınız. Sağ sola wiretap emirleri gönderiliyordu zaten. Snowden bunların hepsini açığa çıkardı.
Zaten iMessage çıkana kadar her şey havada açık, şifresiz geziyordu. Evet, iMessage uçtan uca şifreli ama ama bu şifreler sizin elinizde değil. PGP gibi değil. Mesela kripto dünyasında "not your keys, not your money" derler. Eğer şifreler sana ait değilse, şifreli olmasının çok bir önemi yok, ama gene de hiçbir şeyden iyidir.
Neyse, ABD'de popüler olmasının nedenleri bunlar. Bizde ise SMS'in ücretli olmasına ek olarak, WhatsApp kültürel olarak 2011'den sonra iyice uçtu. Bizde iPhone en başlarda çok popüler olmadığı ve Android kullanımı da çok olduğu için, millet WhatsApp yüklemeye başladı.
Mesela ben 2008-2009'dan beri iPhone kullanıyorum. 2010'da Haziran ayında Paris'te Apple mağazında sırada bekleyip iPhone 4 almıştık. O zaman bile tanıdığım herkes içinde (ebeveynler dahil) tek iPhone kullanan bendim. Arkadaşlarımla Viber kullanıyordum o sıralar.
Sonra bizdeki kültür değişti. Herkes illa iPhone alacağım diye inat etti. Taksici'de bile en yeni iPhone vardı. Herkes taksitle borçla iPhone alacağım diye tutturmuştu. Aynen Cem Yılmaz'ın anlattığı gibi.
Ama ne olduysa herkeste iPhone olmasına rağmen iMessage ve Facetime tutmadı. Cidden ilginç durumlar. O kadar ilginçki, iPhone kullanıp iMessage ve Facetime'ı aktif etmeyen insanlar var. Hatta aktif olmasına rağmen, mavi mesaj atılabilmesine rağmen, iMessage üzerinden mesaj attığım adamlar bana WhatsApp üzerinden cevap veriyor. Cidden inanılmaz şeyler. Bir de utanmadan soruyorlar "Abi sende WhatsApp yok mu?" Abicim var da yani ne güzel bunu kullanıyoruz, neyine battı?
Bunun için bir sürü şey domino taşları gibi döküldü ve bu noktaya geldik. Öncelikle ABD'de mobil operatörler daha çok müşteri çekebilmek ve tutabilmek için "unlimited data" yani sınırsız data planları sunmaya başladı. Bizim ülkede ise mobil operatörler tekel olduğu için ücretsiz SMS gibi bir şey asla sunmaya tahammul bile etmediler.
Apple 2011'de iMessage tanıttıktan sonra bu çok daha ileri gitti. ABD'de "blue bubble" diye bir kültür var hatta. Herkes iMessage ve Facetime yapar. Bazıları Signal kullanır, ama asla WhatsApp kullanmazlar.
Ayrıca ABD'de şöyle bir durum daha var. Komplo teorisi diyebilirsiniz ama değil. Mobil operatörlerin daha bönkör davranmalarının sebebi kendi iyiliklerinden ziyade NSA tarafından da biraz sıkıştırılmaları. 2001 olaylarından sonra geçen Patriot Act, 2013'te olan Snowden olayları ve Room 641A gibi olayları da göz önünde bulundurursak, herkesi aynı çıta altına almanın ne kadar önemli olduğunun farkına varırsınız. Sağ sola wiretap emirleri gönderiliyordu zaten. Snowden bunların hepsini açığa çıkardı.
Zaten iMessage çıkana kadar her şey havada açık, şifresiz geziyordu. Evet, iMessage uçtan uca şifreli ama ama bu şifreler sizin elinizde değil. PGP gibi değil. Mesela kripto dünyasında "not your keys, not your money" derler. Eğer şifreler sana ait değilse, şifreli olmasının çok bir önemi yok, ama gene de hiçbir şeyden iyidir.
Neyse, ABD'de popüler olmasının nedenleri bunlar. Bizde ise SMS'in ücretli olmasına ek olarak, WhatsApp kültürel olarak 2011'den sonra iyice uçtu. Bizde iPhone en başlarda çok popüler olmadığı ve Android kullanımı da çok olduğu için, millet WhatsApp yüklemeye başladı.
Mesela ben 2008-2009'dan beri iPhone kullanıyorum. 2010'da Haziran ayında Paris'te Apple mağazında sırada bekleyip iPhone 4 almıştık. O zaman bile tanıdığım herkes içinde (ebeveynler dahil) tek iPhone kullanan bendim. Arkadaşlarımla Viber kullanıyordum o sıralar.
Sonra bizdeki kültür değişti. Herkes illa iPhone alacağım diye inat etti. Taksici'de bile en yeni iPhone vardı. Herkes taksitle borçla iPhone alacağım diye tutturmuştu. Aynen Cem Yılmaz'ın anlattığı gibi.
Ama ne olduysa herkeste iPhone olmasına rağmen iMessage ve Facetime tutmadı. Cidden ilginç durumlar. O kadar ilginçki, iPhone kullanıp iMessage ve Facetime'ı aktif etmeyen insanlar var. Hatta aktif olmasına rağmen, mavi mesaj atılabilmesine rağmen, iMessage üzerinden mesaj attığım adamlar bana WhatsApp üzerinden cevap veriyor. Cidden inanılmaz şeyler. Bir de utanmadan soruyorlar "Abi sende WhatsApp yok mu?" Abicim var da yani ne güzel bunu kullanıyoruz, neyine battı?
