Konu Başlıkları Gizle
1. Rehberin Amacı
Hazırladığım bu rehber yalnızca birtakım kısa bilgilendirmeler içermektedir. Bu rehber ile özellikle günümüzde vatandaşlara gelen birtakım SMS'ler üzerinden hakkında dava açıldığı iddiasıyla dolandırmayı amaçlayan kişilerin bu eylemlerine karşı sizleri bu dolandırma ihtimalinden uzak tutmak amaçlanmaktadır.UYAP Vatandaş Portal kullanımını kabaca öğrendikten sonra hakkınızda açılan veya açıldığı iddia olunan dava ve icra takipleri hakkında doğru bilgilere erişebilir, evrakları inceleyebilir ve olası dolandırma girişimlerinden bir nebze olsun kendinizi koruyabilirsiniz.
2. UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) Nedir?
UYAP, Adalet Bakanlığı Merkez Teşkilât ve bağlı birimlerinin yargı ve yargı destek faaliyetlerinin hızlı ve etkin bir şekilde otomasyona geçirilmesini amaçlayan bir hizmettir. Bu hizmet sayesinde birçok hukuki işlemin başlatılması, devam ettirilmesi, takip edilmesi ve yine birçok işlemin sanal ortam üzerinden yapılması sağlanmaktadır.Rehberin amacını da düşündüğümüzde UYAP Portal sayesinde tarafı olduğunuz dava ve icra takip dosyaları hakkında her türlü bilgiyi edinebilir, evrakları inceleyebilirsiniz. Ayrıca elektronik imzaya veya mobil imzaya sahip olduğunuzda takdirde ve elbette yeterli hukuki bilgiye sahip olduğunuza inanıyorsanız, tarafı olduğunuz dosyalara çeşitli dilekçeler de yazıp gönderebilirsiniz.
3. UYAP Portal Türleri
UYAP Portal'ın birkaç türü bulunmaktadır. Adalet Bakanlığı'na bağlı çalışan personelin kullandığı portal, UYAP Vatandaş Portal, UYAP Avukat Portal, UYAP Arabulucu Portal, UYAP Bilirkişi Portal ve UYAP Uzlaştırmacı Portal bulunmaktadır. Bu rehberde UYAP Vatandaş Portal'dan kısaca bahsedilecektir.4. UYAP Vatandaş Portal Nedir?
UYAP Vatandaş Portal, vatandaşların tarafı olduğu dosyaları takip edip inceleyebildiği ve ayrıca kendi adlarına hukuki işlem gerçekleştirdiği bir portaldır.Burada küçük bir nüans var. UYAP Vatandaş Portal üzerinden tarafı olduğunuz birtakım dosyaları görebilirsiniz ama Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından başlatılan "soruşturma" dosyalarını ve ayrıca "uzlaştırma" dosyalarını UYAP üzerinden göremez ve inceleyemezsiniz. Böyle bir ihtiyacınız olursa doğrudan adliyeye giderek merak ettiğiniz bilgi ve belgeleri edinebilirsiniz.
5. UYAP Vatandaş Portal'a Nasıl Giriş Yapılır?
Öncelikle tarayıcıdan girmeniz gereken bağlantı adresi "https://vatandas.uyap.gov.tr/" adresidir. Bu bağlantı adresi dışındaki herhangi bir bağlantı muhtemelen sahte ve yine kişileri dolandırma amacıyla oluşturulmuştur. Bu sebeple bu bağlantı adresi dışındaki diğer bağlantılar üzerinden herhangi bir bilginizi girip UYAP Vatandaş Portal'a giriş denemesi yapmamalısınız."https://vatandas.uyap.gov.tr/" bağlantısına girdiğinize karşısına şöyle bir ekran gelecek ve sağ yukarıdaki "Giriş Seçenekleri" butonuna basacaksınız:
Devamında aşağıdaki gibi bir ekranla karşılaşacaksınız. Burada da göreceğiniz üzere "E-Devlet Girişi", "E-İmza Girişleri", "M-İmza Girişleri" ve "UYAP E-İmza ile Giriş" şeklinde birçok giriş yöntemi bulunmakta. Her vatandaşın elektronik imzası ve mobil imzası bulunmadığından ve bu rehberin amacı da düşünüldüğünde yalnızca "E-Devlet Girişi" seçeneğini kullanarak devam edeceğiz. Bu sebeple sol taraftan "E-Devlet Girişi" butonuna ve sağ taraftan da "E-Devlet Aracılığıyla Giriş" butonuna basıyoruz.
Devamında aşağıdaki gibi bir ekranla karşılaşacaksınız. Son kez sağ yukarıda işaretlediğim gibi bağlantı adresinin doğru olduğunu kontrol ettikten sonra bilgilerinizi girip "Giriş Yap" butona basıp giriş yapacaksınız.
6. UYAP Vatandaş Portal Arayüzü
Her şeyi doğru yaptıysanız ve doğru bağlantı adresi üzerinden giriş yaptıysanız UYAP Vatandaş Portal'ın arayüzü kabaca aşağıdaki şekilde olacak.Yukarıda da gördüğünüz üzere sol tarafta çeşitli menüler bulunmakta ve orta kısımda ise Adalet Bakanlığı'nın UYAP ile ilgili birtakım duyuruları bulunmakta.
Rehberin amacını da düşündüğümüzde, yalnızca tarafı olduğunuz dosyaları görüntülemeyi göstereceğim. Diğer hususlar ise ileride başka bir rehberin konusunu oluşturabilir.
7. UYAP Vatandaş Portal Üzerinden Dosya Sorgulama
Sol taraftaki menüden "Sorgulama İşlemleri" butonuna basıyoruz ve karşımıza çıkan alt menülerden de "Dosya Sorgulama" butonuna basıyoruz.Devamında karşımıza aşağıdaki gibi bir ekran çıkıyor. "Yargı Türü" başlığı, hangi yargı türüne ait dosyaları sorgulamak istediğinizi göstermekte. "Mahkeme" başlığı ise seçmiş olduğunuz yargı türüne göre var olan dosyalarınız arasından hangi mahkemeye ait dosyanın doğrudan gösterilmesini tercih ettiğiniz başlıktır.
Ayrıca "Genel Sorgu" sekmesini kullanabilirsiniz.
Örneğin "Ceza" yargı türü seçildiğinde tarafı olduğunuz bütün ceza dava dosyalarını, "Hukuk" yargı türünü seçtiğinizde tarafı olduğunuz hukuk dava dosyalarını listeleyecektir. Aynı şekilde "İcra" türünü seçerseniz icra dosyalarını listelenir. Buradaki bilmeniz gereken nüans şu, ceza davalarına yönelik mahkeme isimlerini tahmin etmek kolaydır. Bunlar asliye ceza mahkemesi ve ağır ceza mahkemesidir mesela. Hukuk davaları ise çeşitli mahkemeler aracılığıyla görülür. Asliye hukuk mahkemesi, sulh hukuk mahkemesi, asliye ticaret mahkemesi, tüketici mahkemesi, iş mahkemesi, icra hukuk mahkemesi, aile mahkemesi gibi mahkemelerde dosyanız var ise onları görüntülemek için "Hukuk" yargı türünü seçeceksiniz.
7-a) Örnek (Hukuk Dava Dosyası Görüntüleme)
Burada yalnızca bir adet örnek göstereceğim. Bu örneği de bir hukuk davası üzerinden göstereceğim. Genelde bütün dava ve icra takip dosyalarının incelenmesi benzerdir. O sebeple bir örnek şimdilik yeterli.Yargı türünü "Hukuk" olarak seçip mahkeme kısmını da "Tümü" seçerek "Dosya Sorgula" butonuna basıyorum ve tarafı olduğum bütün hukuk davaları listeleniyor. Örneğin benim tarafı olduğum 3 adet dava dosyam var mış.
Bu aşamada ise merak ettiğimiz dosyayı incelemek için "Dosya Görüntüle" butonuna basıyoruz. Devamında şu şekilde bir ekran ile karşılaşıyoruz.
Bu ekranda çeşitli sekmeler bulunuyor.
- "Dosya Bilgileri" sekmesi dava dosyası hakkında özet bilgileri içerir.
- "Taraf Bilgileri" sekmesi dosyanın taraflarını ve hangi tarafın hangi sıfata sahip olduğunu (Mesela davacı veya davalı gibi) içerir.
- "Evrak" sekmesi dosyadaki evrakları içerir.
- "Safahat" sekmesi dosyanın aşamalarının listelendiği sekmedir.
- "Evrak Gönderme" sekme ise dosyaya evrak göndermek için kullanacağınız sekmedir.
- "Ödeme" sekmesi dosyaya ödeme yapmak için kullanacağınız sekmedir.
- "Tah./Red. Bilgileri" dosyaya yatırılmış harç ve masrafların listelendiği sekmedir. ("Tah." tahsilat demek, "Red." reddiyat demektir.)
"Evrak" sekmesine geldiğinizde şu şekilde bir ekranla karşılaşacaksınız:
Bu ekranda dilerseniz doğrudan son 20 evrakı listeleyebilir veya doğrudan dava dosyasının içindeki bütün evrakları listeleyebilirsiniz. Sansürlediğim kısımlarda dosya numarası yazmakta. Ben örnek olsun diye dosya numarasını sansürlediğim "XXXX/XXX (Hukuk Dava Dosyası)" kategorisine tıklayıp bütün evrakları listeledim.
Evraklar içinden örneğin "Gerekçeli Karar Evrakı" isimli evrakı merak ettim ve ona tıkladım. Listeleyince 1 adet evrak çıktı. Bu aşamada listelenmiş bir adet "Gerekçeli Karar Evrakı" isimli evrakın üstüne farenin sol tuşuyla bir kez tıklayınca karşıma "Görüntüle" ve "Kaydet" butonları çıktı:
Bu aşamada "Görüntüle" butonuna basarsanız tarayıcıda yeni bir sekme açılıp evrakı indirmeden görüntüleyebilirsiniz. "Kaydet" butonuna basarsanız evrakı doğrudan bilgisayarınıza indirirsiniz. Bilgisayara inen evrak genelde "evrak_XXXXXXXX.udf" şeklinde bir isimle inecektir. "XXXXXXXX" koyduğum yerde çeşitli rakamlar yazar.
İnen evraktaki "UDF" uzantısı ise UYAP Portal'a özel bir dosya uzantısı olup bu dosya uzantısına sahip dosyaları okuyacak olan bir editörümüz de mevcut. Editörün adı "UYAP Doküman Editörü".
7-b) UYAP Doküman Editörü Nedir ve Nasıl İndirilir?
UYAP Doküman Editörü, Adalet Bakanlığı tarafından geliştirilen bir editör olup UYAP Portal'a özel olan "UDF" uzantılı dosyaların okunmasını, düzenlenmesini ve elektronik yolla imzalanmasını sağlayan bir editördür.UYAP Portal üzerinden dosyanıza bir dilekçe göndermek isterseniz mutlaka UYAP Doküman Editörü üzerinden düzenlenmiş "UDF" uzantılı ve elektronik imzalı olması gerekmektedir.
UYAP Doküman Editörü'nü indirmek için bağlantı adresi olarak "https://uyap.gov.tr/UYAP-Editor" adresini kullanacaksınız. Başkaca kullandığınız bağlantı muhtemelen sahte bir bağlantı ve bilgisayarınıza zararlı birtakım uygulamaların yüklenmesi amaçlanmış olabilir.
Bağlantıya tıkladıktan sonra:
- İlgili bağlantıdan bilgisayarınıza uygun olan platforma yönelik olanını indirin.
- Yüklemeden önce mutlaka bilgisayarınızda Java'nın yüklü olduğuna emin olun. Java yüklü değilse Java'yı yükleyin.
- Devamında inen ".rar" uzantılı dosyayı ayıklayıp çıkan dosyaya çift tıklayarak bilgisayarınıza yükleyin.
(İlgili yerlere ait bilgileri bilinçli şekilde sildim)
8. Notlar
- UYAP Portal birçok tarayıcı üzerinden rahatlıkla çalışmaktadır. Yine de tavsiye ettiğim tarayıcı Google Chrome'dur.
- Bunun dışında birçok işletim sistemine sahip bilgisayarlar üzerinden de giriş yapmakta zorlanmayacaksınız ama en stabil olanı Windows işletim sistemidir.
- UYAP Vatandaş Portal üzerinde vakit geçirirken boşta beklerseniz belli bir süre sonra sistem kendiliğinden çıkış yapabilir. Böyle bir durumda endişe etmeyin, bu normal bir durumdur. Yeniden giriş yaparak devam edebilirsiniz.
- UYAP Vatandaş Portal'a girişte bazen hata yaşayabilirsiniz. Bu sizden veya bilgisayarınızdan kaynaklanmayabilir. UYAP sunucularından da kaynaklanıyor olabilir. Şayet yukarıda anlattığım gibi doğru bağlantı adresini kullandıysanız herhangi bir güvenlik endişesi duymanıza gerek yok.
9. Son Sözler
Başlangıçta da belirttiğim üzere, bu rehber yalnızca bilgi amaçlıdır ve özellikle son dönemde artan birtakım dolandırma girişimlerine karşı okuyanları bilgilendirmek ve dolandırılmalarını bir nebze olsun engellemek amacıyla hazırlanmıştır. Zaten amaçlanan şey bu olduğu için bu amaca yönelik kısa bilgiler içermektedir.Bir gün telefonunuza bir SMS gelir ve hakkınızda açılan bir davadan veya icra takibinden bahsedilirse ve devamında da birtakım numaraları aramanız istenirse öncelikle UYAP Vatandaş Portal üzerinden SMS'te belirtildiği gibi bir dosya var mı yok mu mutlaka kontrol edin. Eğer UYAP Vatandaş Portal üzerinden bir dava dosyası veya icra takip dosyası görünmüyorsa bilin ki kesinlikle öyle bir dosya yoktur.
Bir kez daha belirtmek gerekirse yalnızca bilgilendirmek amacıyla bu kısa rehber oluşturulmuştur. Her ne kadar bu rehberde anlattıklarımla kabaca bir dosyayı inceleyebiliyor olsanız bile UYAP kullanmaya aşina olmadığınız için ve hukuk bilmediğiniz için, incelediğiniz evrakların içeriğini anlamakta zorluk çekeceğinizden, dosyalarınız hakkında mutlaka bir profesyonelden yani bir avukattan hukuki destek almanızı tavsiye ediyorum.
Faydalı olması dileğiyle...