"Entropi" kelimesi kulağa havalı gelse de, arkasındaki matematik aslında lise düzeyindedir. Bir şifrenin ne kadar güçlü olduğunu (yani kaç 'bit' entropiye sahip olduğunu) bulmak için şu basit formülü kullanırız:

E = L x log_2(R)

Burada:
  • E (Entropi): Şifrenin bit cinsinden gücü, entropi arttıkça bir makinenin şifreyi kırmak için harcayacağı mesai ve gereken işlem gücü artar.
  • L (Uzunluk): Şifredeki toplam karakter sayısı.
  • R (Havuz - Range): Şifreyi oluştururken kullandığınız karakter kümesinin büyüklüğü.


Karakter Havuzu​

Şifrenizdeki her bir karakterin olma ihtimali olan seçenek sayısıdır.

  • Sadece Rakamlar (0-9): 10
  • Sadece Küçük Harfler (a-z): 26
  • Küçük + Büyük Harfler: 52
  • Küçük + Büyük + Rakamlar: 62
  • Hepsi + Semboller (!, @, #...): ~95


Örnek Karşılaştırma:​

1. Köşedeki Yarışmacı: "Kısa ve Karmaşık" (Tr9!)

Bu arkadaş "Ben her türden karakter kullandım, çok güçlüyüm" diyor. Bakalım öyle mi?

  • Uzunluk (L): 4 karakter.
  • Havuz (R): Sembol, sayı, büyük ve küçük harf olduğu için 95.
  • Hesap: E = log2(95) yaklaşık 6.57 bit (karakter başına güç).
  • Toplam Entropi: 4 x 6.57 = 26.2 bit.
  • Sonuç: Modern bir bilgisayar bunu saniyeden kısa sürede kırar.
2. Köşedeki Yarışmacı: "Uzun ve Basit" (portakalagaci)

Bu arkadaş "Ben sadece küçük harfim, sembolüm bile yok" diyor.

  • Uzunluk (L): 13 karakter.
  • Havuz (R): Sadece küçük harf olduğu için 26.
  • Hesap: log2(26) 4.70 bit (karakter başına güç).
  • Toplam Entropi: 13 x 4.70 = 61.1
  • Sonuç: İlk şifreden milyarlarca kat daha güçlüdür.



Kaç Bit Güvende Tutar?​

  • < 40 Bit: Tehlikeli bölge. Hemen kırılır.
  • 40 - 60 Bit: Ev kullanıcısı için eh işte, ama riskli.
  • 60 - 80 Bit: Güvenli. Kırmak için ciddi kaynak gerekir.
  • > 100 Bit: Kırılması şu anki teknolojiyle evrenin yaşından uzun sürer. (Örneğin: 4 kelimelik mavi-kedi-ucan-yastik yaklaşık 100-bit üzerindedir).



Özetle; havuzu (R) büyütmek (sembol eklemek) entropiyi biraz artırır, ama uzunluğu (L) artırmak entropiyi uçurur. Matematik yalan söylemez.

Dipçe: Şifreleri birçok olasılığı deneyerek kırma işlemine Brute Forcing adı verilir ve bu tarz girişimlere genellikle off-line mecralarda girişilir. Zira on-line mecralarda Brute Forcing girişimlerini engellemek için Rate-Limiting - IP / HWID Ban / MFA / 2FA gibi engelleyici katmanlar görev yapar.


Peki sizin şifre entropiniz kaç?

Ben başlıyorum: 14 X log2(95) = 91.84 bit.