Konu Başlıkları Gizle
Selamlar arkadaşlar,
Şöyle gireyim konuya, ben kendimi bildim bileli Windows kullanıcısıyım. Yani çoğumuz gibi bilgisayar dediğin Windows'tur kafasındaydım. Oyunlar, programlar, elimizin alıştığı her şey orada sonuçta. Ama ne oldu da bir gün "Yeter be, burama kadar geldi" dedim?
Bu rehberimde size yaşadıklarımı, neden geçtiğimi, neler çektiğimi, şu an durum ne... vs kendi deneyimlerimi aktarmaya çalışacağım.
Bölüm 1: Windows
Güncelleme BelasıAcil bir işin vardır, laptopu bi açarsın ve bam, "Windows güncelleniyor, kapatmayın." %15'te takılır kalır. 20 dakika geçer, 40 dakika geçer tık yok. Bu sorun yüzünden çok gez okula işe geç kaldım,
Hatta bir gece render için açık bıraktım, sabah kalktım makine güncelleme yapcam diye her şeyi kapatmış. Küfür ettim mi? Ettim. Bi işe yaradı mı? Tabii ki hayır.
Beni mi İzliyorlar? Telemetri Olayı
Bir gün merak ettim, bu Windows arkada n'apıyor diye. Açtım Wireshark'ı trafiği izliyorum. İnanılmaz bi veri akışı var Microsoft sunucularına. Ne gidiyor belli değil. Cortana kapalı, ayarları kıstım falan ama yok, veri akmaya devam ediyor.
Kendi kendime dedim ki: "Hacı bu bilgisayarın sahibi ben miyim yoksa Microsoft'un kiracısı mıyım?" Cevap hiç hoşuma gitmedi valla.
PC Resmen Şişiyor
Geçen bir arkadaşa 8 GB RAM'li bir laptop aldık. Windows açıldı, daha mouseu kıpırdatmadan 4 GB RAM gitmiş zaten. Edge arkada çalışıyor (kapattım sanıyordum), OneDrive bi şeyler yedekliyor, Cortana pusuda bekliyor... Bir de McAfee deneme sürümü fırlıyor ekrana satın al diye.
Parayla aldığımız alette istemediğim programlarla boğuşmak... Harbiden canımı sıktı bu durum.
Bölüm 2: Linux'la İlk tanışmam
Ön yargılar...Yalan yok, Linux diyince aklıma hep o filmlerdeki hacker ekranları geliyodu. Siyah ekranda yeşil kodlar falan. "Bunu normal insan kullanamaz, mühendis olmak lazım" diyodum. Hatta bu Linux merakına ''Who I am?'' filmiyle merak salmıştım.
İlk denememde Ubuntu indirdim. Evet biraz farklı geldi ama o kadar da zor değilmiş.
Şok Oldum: Bu Kadar Kolay mıydı?
USB'den "Dene" modunda açtım. Masaüstü geldi. Tarayıcı var, dosyalarım orda, ofis programları hazır. İnternet tak diye bağlandı, ses çalışıyor. Driver falan aramadım bile.
Kendi kendime "Oğlum hani bunun için kod yazmak gerekiyodu?" dedim. Bayağı şaşırdım yani.
Bölüm 3: Geçiş Süreci
Korkak AdımlarTabi yemedi direkt Windows'u silmek
Dual Boot kurdum. Bir diskte Windows, diğerinde Linux. Hani bi şey patlarsa geri döneyim diye.İlk hafta elim hep Windows'a gitti, alışkanlıktan. Ama Linux tarafına geçtikçe fark ettim ki, Windows'ta yapıp burda yapamadığım pek bi şey yok.
Programların Alternatifleri
Bu kısım önemli. Photoshop yok ama GIMP veya Krita var. Office yerine LibreOffice kullanıyorum. Premiere yerine Kdenlive veya DaVinci Resolve (evet Linux'ta canavar gibi çalışıyor). Spotify, Discord, VS Code falan zaten var.
Eksik ne derseniz... Çok az şey. Bazı Adobe programları ve spesifik oyunlar. Onlara da gelicem az sonra.
Bölüm 4: Linux Bana Ne Kattı?
Özgürlük HissiKlişe evet ama bilgisayarın sahibi benim. Ben istemezsem hiçbir şey olmaz. Güncellemeyi ben istersem yapıyorum, zorla değil. Telemetri yok, reklam yok, "Hadi premium al" darlaması yok.
Masaüstü sıkıcı mı geldi? Değiştiriyorum. GNOME beğenmedim KDE kuruyorum, o da olmadı XFCE. Seçenek çok.
Performans Farkı Şaka Gibi
Aynı laptop, aynı donanım. Windows 45 saniyede kendine geliyodu, Linux 15 saniyede masaüstünde. Windows boşta 4 GB yiyordu, Linux 800 MB falan yiyor. Aradaki fark muazzam.
Eğer evde kıyıda köşede kalmış 10 yıllık bi laptop varsa Lubuntu falan kurun, alet resmen diriliyor.
Terminal Korkusunu Yenmek
Evet terminal kullanıyorum ama şart değil. İşlerimin %95'ini tıklayarak yapıyorum zaten. Terminal sadece bazı işleri daha hızlı yapmak için var.
Ama şunu diyeyim, bana katılan arkadaşlar olacaktır, terminale alışınca insan kendini güçlü hissediyor baba
Tek komutla yüzlerce dosya ismini değiştirmek, sistemi güncellemek falan... İnsanı biraz şımartıyor bu güç yalan yok.Bölüm 5: Peki Oyun Oynanıyor mu?
Steam ve ProtonEn büyük korkum buydu. "Oyunlar yalan olur" diyodum. Sonra Proton diye bi nimetle tanıştım. Steam'in Linux için yaptığı bi katman bu. Windows oyunlarını şak diye çalıştırıyor.
ProtonDB diye bi site var, oradan oyunlara bakın. Çoğu AAA oyun "Gold" ya da "Platinum" seviyesinde. Yani ya sorunsuz ya da çok ufak ayarlarla çalışıyor.
Benim Tecrübem
Oynadığım oyunların çoğu çalıştı valla. Sadece anti-cheat olan bazı oyunlarda sıkıntı var (Valorant sana diyorum, açılmıyor) ama Steam Deck çıktığından beri firmalar Linux'u ciddiye almaya başladı. Durum her ay daha iyiye gidiyor.
Bölüm 6: Eğri Oturalım Doğru Konuşalım (Zorluklar)
Her şey güllük gülistanlık değil tabi, yalan söylemeyeyim.
NVIDIA sürücüleri bazen saçmalayabiliyor, AMD bu konuda daha rahat.
Adobe Creative Suite gibi endüstri standardı bazı programlar yok.
Bazen bir ayarı yapmak için araştırma yapmam gerekti.
Ama Topluluk Var
Linux topluluğu çok başka. Bir sorun yaşadım, foruma yazdım, dakikalar içinde cevap geldi. Diğer mavi forum, Reddit, Ask Ubuntu falan derya deniz. Kaynak çok.
Bir de eskiden Windows'ta bi şey bozulunca bas formatı geçderdim. Şimdi sorunu çözmeyi öğrendim. Bu beni daha bilinçli bi kullanıcı yaptı galiba.
Bölüm 7: Hangi Dağıtımı Kuralım?
Bana sorarsanız:Yeni başlayanlar: Direkt Linux Mint veya Ubuntu. Tak çalıştır mantığında, topluluğu geniş. Sorularınıza cevap bulabilirsiniz.
Biraz kurcalarım diyenler: Fedora. Günceldir, stabildir.
Maceraperestler: Arch Linux. Her şeyi sıfırdan kurarsınız, çok şey öğrenirsiniz ama yeni başlayana önermem, kanser edebilir
Ben şu an Fedora kullanıyorum. Deneme yanılmayla buldum doğrusunu. Siz de zamanla kendi yolunuzu çizersiniz.
Bölüm 8: Geçmeli misiniz?
Şu durumlarda geçin:Gizlilik takıntınız varsa.
Eski bilgisayarı hayata döndürecekseniz.
Windows'un "şunu yapacaksın" dayatmalarından bıktıysanız.
Öğrenmeye açsanız.
Şu durumlarda bekleyin:
İşiniz Adobe programlarına göbekten bağlıysa.
Sabah akşam rekabetçi online oyun oynuyorsanız.
"Benim düzenim bozulmasın, hiç uğraşamam" diyorsanız.
Son Söz: Pişman mıyım?
Hayır. Net.Geçiş süreci kolay olmadı, bazı şeyleri öğrenmek, kafa yormak zorunda kaldım ama şu an bilgisayarımla ilişkim değişti resmen. Artık kullanılan bi ürün değilim, sahip olduğum bi aracı kullanıyorum.
Windows'a döner miyim? İş için mecbur kalırsam sanal makinede falan açarım belki ama ana sistemim yapmam. Asla. Never...
Başlayacaklara Tavsiyem:
-Önce sanal makinede veya USB'den bi deneyin, hemen silmeyin Windows'u.-Çift boot yapın, risk almayın.
Sabırlı olun, ilk günden hacker olamazsınız.
-Yardım istemekten çekinmeyin, kimse yemez sizi. Ya da yadırgamaz.
-Her dağıtımı denicem diye uğraşmayın, birini seçin öğrenin.
Üşengeçler için özet:
Windows beni darladı, Linux'a geçtim, başta zorlandım ama şimdi kafam rahat. Oyunlar da büyük oranda çalışıyor. Deneyin derim, pişman olmazsınız.Kaynaklar:
Faydalandığım ve bahsettiğim siteleri topluca şuraya bırakıyorum, lazım olur.- Oyun Uyumluluk Kontrolü: ProtonDB (Oyununuz Linux'ta çalışıyor mu buradan bakın)
- Program Alternatifleri: AlternativeTo (Windows programının ismini yazın, Linux karşılığını bulun)
- Gizlilik & Telemetri: Microsoft Resmi Bilgisi (Meraklısına teknik detaylar)
- Linux Mint (Yeni başlayan dostu)
- Ubuntu (En popüler olan)
- Fedora (Benim tavsiyem)
Son düzenleyen: Moderatör:
