Konu Başlıkları Gizle
Ekranlar telefonlarda en çok güç tüketen parçalardan bir tanesidir. Günümüz ekran teknolojilerinde ekran verimini artıran en büyük yeniliklerden birisi LTPO’dur. LTPO, ekran yenileme hızını farklı senaryolara göre dinamik olarak değiştirir. Bu sayede ekranın enerji tüketimini düşürür.
(Görsel Kaynağı: Tom's Guide Apple Watch Series 5 inceleme)
Ekranlar sanılanın aksine görüntüyü sabit tutmaz, görüntü sürekli yenilenir. Ekran yenileme hızı, ekranın bir saniyede görüntüyü kaç kere yenilediğini ifade eder. Hertz (Hz) cinsinden ölçülür. Örneğin 120 Hz bir ekran görüntüyü saniyede 120 kez yeniliyor demektir. İnsan gözü ekran yenileme hızı arttıkça bu yenilenmeyi daha az fark eder. Fakat yüksek Hertz değerleri daha fazla işlem gerektirdiği için tüketimi artırır. Bu sebepten bataryası zayıf cihazlarda ekran yenileme hızını düşürmek tavsiye edilebilir.
OLED ekranlarda her bir pikseli yöneten transistörler bulunur. Bu transistörlere thin film transistor (TFT) yani Türkçesiyle ince film transistörler adı verilir. Bu transistörler her bir piksele giden akımı yönetir. OLED ekranlarda akım, parlaklık ve renk gibi etkenleri doğrudan etkiler. Normalde OLED ekranlarda iki çeşit TFT kullanılır:
LTPO hibrit bir teknolojidir, LTPS ve IGZO'nin birleşimi olarak ortaya çıkmıştır. Anahtarlama devreleri LTPS’ten gelirken sürücü TFT’leri IGZO’dan gelmektedir. Bu sayede ekran yenileme hızı değişken çalışır, hem yüksek hem de düşük değerlere ayak uydurabilir ve ekranın fazla tüketim yapması engellenmiş olur. Örneğin, bir içerik sabit okunurken ekran 0.1-10 Hz değerinde çalışabilir.
(Görsel kaynağı: Android Central)
LTPO ilk kez Apple tarafından Watch Series 5’te kullanıldı. Bu teknoloji Samsung Galaxy Note 20 Ultra ile telefonlara taşındı.
Apple: LTPO teknolojisini ProMotion ismiyle pazarlıyor.
Pro ve Ultra modeller: Xiaomi 12 Pro ile başladı. Sonraki amiral modellerde yer alıyor.
Vivo
X70 Pro+ ile geçti.
OnePlus
OnePlus 9 Pro ile geçti.
Nihayetinde LTPO verimlilik adına değerli bir teknoloji. Bu sayede ekranın yenileme hızı farklı senaryolarda uygun Hertz değerlerini sağlayabilir ve ekranın fazla tüketim yapmasının önüne geçilir.
(Görsel Kaynağı: Tom's Guide Apple Watch Series 5 inceleme)
Ekran yenileme hızı nedir?
Ekranlar sanılanın aksine görüntüyü sabit tutmaz, görüntü sürekli yenilenir. Ekran yenileme hızı, ekranın bir saniyede görüntüyü kaç kere yenilediğini ifade eder. Hertz (Hz) cinsinden ölçülür. Örneğin 120 Hz bir ekran görüntüyü saniyede 120 kez yeniliyor demektir. İnsan gözü ekran yenileme hızı arttıkça bu yenilenmeyi daha az fark eder. Fakat yüksek Hertz değerleri daha fazla işlem gerektirdiği için tüketimi artırır. Bu sebepten bataryası zayıf cihazlarda ekran yenileme hızını düşürmek tavsiye edilebilir.
LTPS ve IGZO nedir?
OLED ekranlarda her bir pikseli yöneten transistörler bulunur. Bu transistörlere thin film transistor (TFT) yani Türkçesiyle ince film transistörler adı verilir. Bu transistörler her bir piksele giden akımı yönetir. OLED ekranlarda akım, parlaklık ve renk gibi etkenleri doğrudan etkiler. Normalde OLED ekranlarda iki çeşit TFT kullanılır:
- LTPS: Amorf silikonun lazerle polikristal hale gelmesiyle oluşur. En büyük avantajı yüksek elektron hareketliliği ve yüksek akım taşıyabilmesidir. Bu sayede tepkiselliği hızlıdır ve yüksek yenileme hızlarında başarılı çalışır. Dezavantajları ise yüksek sızıntı nedeniyle verimi düşüktür ve üretimi pahalıdır. Ekran yenileme hızı değişimi sınırlıdır veya sağlamaz. Düşük yenileme hızlarında renkleri sabit tutamadığı ve sızıntı yaşadığı için düşük yenileme hızlarına inemez.
- IGZO: Metal oksit bazlı amorf bir malzemedir. Avantajları LTPS’in aksine çok az sızıntıya neden olur ve daha verimlidir. Düşük sızıntı sayesinde piksellerin daha uzun süre aynı değeri koruyabilmesini sağlar. Dezavantajları ise mobilitesi düşük olmasıdır. Bu nedenle yüksek yenileme hızlarında düzgün çalışmaz.
LTPO nedir?
LTPO hibrit bir teknolojidir, LTPS ve IGZO'nin birleşimi olarak ortaya çıkmıştır. Anahtarlama devreleri LTPS’ten gelirken sürücü TFT’leri IGZO’dan gelmektedir. Bu sayede ekran yenileme hızı değişken çalışır, hem yüksek hem de düşük değerlere ayak uydurabilir ve ekranın fazla tüketim yapması engellenmiş olur. Örneğin, bir içerik sabit okunurken ekran 0.1-10 Hz değerinde çalışabilir.
LTPO ilk hangi cihazda ve telefonda kullanıldı?
(Görsel kaynağı: Android Central)
LTPO ilk kez Apple tarafından Watch Series 5’te kullanıldı. Bu teknoloji Samsung Galaxy Note 20 Ultra ile telefonlara taşındı.
Markalar LTPO’ya hangi modellerde geçti? Hangi modellerde var?
Apple: LTPO teknolojisini ProMotion ismiyle pazarlıyor.
- Pro ve Pro Max modeller: iPhone 13 Pro ve Pro Max modelinden beri sahiptir.
- Baz ve Plus modeller: 17 serisi itibariyle sahiptir.
- Note serisi: Sadece Note 20 Ultra destekliyor.
- Ultra modeller: Samsung Galaxy S21 Ultra ve sonrasındaki modeller LTPO desteklidir.
- Baz ve Plus modeller: S24 serisi itibariyle LTPO desteği kazandı.
Pro ve Ultra modeller: Xiaomi 12 Pro ile başladı. Sonraki amiral modellerde yer alıyor.
Vivo
X70 Pro+ ile geçti.
OnePlus
OnePlus 9 Pro ile geçti.
Nihayetinde LTPO verimlilik adına değerli bir teknoloji. Bu sayede ekranın yenileme hızı farklı senaryolarda uygun Hertz değerlerini sağlayabilir ve ekranın fazla tüketim yapmasının önüne geçilir.
Son düzenleyen: Moderatör:
