Konu Başlıkları Gizle
- 1 Ekran Yenileme Hızı ve Kare Süresi
- 2 Kare Süresi de Önemli
- 3 60 Hz'den 120 Hz'ye Geçince Farkın Hissedilmesi ve Sebepleri
- 4 Peki 165 Hz'den 240 Hz'ye Geçince Ne Oluyor?
- 5 FPS Üretemeyen Sistemlerde Hz Avantajı Azalır, Yok Sayılabilir
- 6 Rekabetçi Oyunlar Neden Farklı?
- 7 Tepki Süresi ile Hz Aynı şey Değildir
- 8 Üreticilerin Sevdiği Pazarlama Noktaları
- 9 Hangi Kullanıcılar İçin 165 Hz Fazlasıyla Yeterli?
- 10 Hangi Kullanıcılar İçin 240 Hz Mantıklı?
- 11 SONUÇ:
Giriş:
Selam, esenlikler.
Bu konuda, 165 Hz ve 240 Hz ekran yenileme değerleri arasındaki farkları, ya da gerçekten fark varsa ne derece farklar olduğunu konuşacağız. Malum, son zamanların meşhur konularından biri.
Laptop satın alırken işlemci, ekran kartı ve RAM kadar dikkat çeken bir diğer özellik de ekran oluyor, kimilerinin en son baktığı ve en son değerlendirdiği faktörlerden biri. Özellikle son dönemlerde üreticiler ekran yenileme hızlarını ciddi şekilde artırdı. Bir zamanlar 60 Hz standart kabul edilirken bugün giriş seviyesi oyuncu laptoplarında bile 144 Hz veya 165 Hz ekranlar görmek mümkün. Son dönemlerde ise üreticilerin yeni gözdesi 240 Hz olmuş gibi. Pek çok oyuncu laptopunun tanıtımında artık "240 Hz Ultra akıcı ekran!" ifadelerini görebiliyoruz. Hatta çıtayı biraz daha aşmış modellerde 300, 360 Hz gibi değerler de yok değil.
Peki, gelelim asıl soruya. Gerçekten ihtiyaç var mı? 165 Hz ile 240 Hz arasında hissedilebilir bir fark bulunuyor mu? Yoksa bu durum biraz da pazarlama stratejilerinin ürünü mü?
Örneğin:
Ortalama değerler verecek olursam:
1 saniye = 1000 milisaniye (MS). Herhangi bir frekanstaki bir dalga formunun bir döngüsünün süresini Hertz cinsinden elde etmek için, saniyedeki milisaniye sayısını frekansa böleriz.
Yani: 1000 (MS) ÷ Hz = bir döngünün milisaniye cinsinden süresi
Bunları hesaplamak için güzel bir site mevcut, faydalanabilirsiniz, tüm detaylarıyla birlikte veriyor:
tuneform.com
Velhasıl kelam, burada ilginç bir durum ortaya çıkıyor.
İşler burada değişmeye başlıyor. 240 Hz teknik olarak elbette daha iyi, tartışmayalım bunu. Daha yüksek yenileme hızı, daha düşük kare süresi ve daha güncel görüntü anlamına gelir. ancak farkın hissedilme oranı ciddi şekilde düşer.
Bir örnek verelim:
60 km/s hızla giden bir araçtan 120 km/s hızla giden bir araca geçtiğinizde değişim çok belirgindir. Ancak 250 km/s hızdan, 300 km/s hıza çıktığınızda tabii ki hızlanmış olursunuz fakat hissedilen fark aynı seviyede olmaz. Nasıl örnek ama
165 Hz ile 240 Hz arasındaki ilişki de biraz buna benzer. Teknik ilerleme vardır ancak algılanan kazanç daha küçüktür.
Elbette öyle. İşte çoğu kullanıcının gözden kaçırdığı durum bu. Ekranınız isterse 500 Hz olsun. Fakat ekran kartınız yalnızca 90 FPS üretiyorsa ekranın potansiyelinden tam anlamıyla yararlanamazsınız. Bu özellikle laptop kullanıcıları için önemlidir.
Örneğin RTX 4050 veya RTX 4060 kullanan bir laptop düşünelim. Yeni nesil AAA oyunlarda 80-100-120-150 FPS civarında sonuçlar alınması gayet doğaldır. Bu senaryoda 240 Hz ekranın büyük kısmı, kullanılmadan kalır. Çünkü ekranın gösterebileceği görüntü sayısı ile ekran kartının ürettiği görüntü sayısı arasında ciddi fark oluşur.
İş Counter-Strike 2, Valorant, Overwatch 2 veya Rainbow Six: Siege gibi oyunlara geldiğinde tablo değişiyor. Bu oyunlar daha hafif çalışabilir. Daha yüksek FPS üretir. Tepki süresine önem verir. Bir oyuncu 250-300 FPS alabiliyorsa 240 Hz ekranın avantajları daha görünür hale gelir.
Neden mi?
Kullanıcıların sık karıştırdığı konulardan biri de bu. Hz ile tepki süresi farklı kavramlardır. Hz ekranın ne kadar sık güncellendiğini gösterir. Tepki süresi ise pikselin bir renkten başka bir renge geçme hızını ifade eder. Kötü tepki süresine sahip bir 240 Hz panel, iyi tepki süresine sahip bir 165 Hz panelden daha kötü hareket performansı gösterebilir. Bu nedenle yalnızca Hz değerine bakarak ekran değerlendirmek doğru değil.
240 Hz rakamı teknik özellik tablosunda oldukça etkileyici görünüyor değil mi? Çünkü rakam büyüktür. Gerçi gayet iyi de bir değer.
Ancak kullanıcıların çoğu şu detaylara bakmaz:
Şimdi hangi kullanıcı için hangi ekranın mantıklı olduğuna göz atalım:
1 - 165 Hz ile 240 Hz arasında kesinlikle fark vardır. Bu fark teknik olarak ölçülebilir ve özellikle rekabetçi oyunlarda biraz daha hissedilebilir.
2 - ancak bu farkın büyüklüğü çoğu kişinin düşündüğü kadar dramatik değildir.
3 - 60 Hz'den 144 Hz'e geçiş belki de bir devrim gibiyken, 165 Hz'den 240 Hz'e geçiş daha çok ince ayar niteliğinde görünebilir.
4 - Bu nedenle laptop seçerken yalnızca yenileme hızına odaklanmak yerine panelin genel kalitesine, renk doğruluğuna, parlaklığına ve tepki süresine de dikkat etmek gerekir.
5 - Çünkü iyi bir ekranı iyi yapan şey yalnızca Hz değeri değildir.
6 - Bazen kaliteli bir 165 Hz panel, sırf kutuda daha büyük rakam yazıyor diye satılan bir 240 Hz panelden çok daha keyifli bir deneyim sunabilir.
Okuduğunuz için teşekkür ederim, iyi forumlarınız olsun. Hoşça kalın.
Selam, esenlikler.
Bu konuda, 165 Hz ve 240 Hz ekran yenileme değerleri arasındaki farkları, ya da gerçekten fark varsa ne derece farklar olduğunu konuşacağız. Malum, son zamanların meşhur konularından biri.
Laptop satın alırken işlemci, ekran kartı ve RAM kadar dikkat çeken bir diğer özellik de ekran oluyor, kimilerinin en son baktığı ve en son değerlendirdiği faktörlerden biri. Özellikle son dönemlerde üreticiler ekran yenileme hızlarını ciddi şekilde artırdı. Bir zamanlar 60 Hz standart kabul edilirken bugün giriş seviyesi oyuncu laptoplarında bile 144 Hz veya 165 Hz ekranlar görmek mümkün. Son dönemlerde ise üreticilerin yeni gözdesi 240 Hz olmuş gibi. Pek çok oyuncu laptopunun tanıtımında artık "240 Hz Ultra akıcı ekran!" ifadelerini görebiliyoruz. Hatta çıtayı biraz daha aşmış modellerde 300, 360 Hz gibi değerler de yok değil.
Peki, gelelim asıl soruya. Gerçekten ihtiyaç var mı? 165 Hz ile 240 Hz arasında hissedilebilir bir fark bulunuyor mu? Yoksa bu durum biraz da pazarlama stratejilerinin ürünü mü?
Ekran Yenileme Hızı ve Kare Süresi
Bu soruya cevap verebilmek için önce ekran yenileme hızının ne olduğunu ve oyun deneyimini nasıl etkilediğini anlamak lazım. Kabaca anlatacak olursak:Örneğin:
- 60 Hz bir ekran, saniyede 60 kez görüntü günceller.
- 120 Hz ekran saniyede 120 kez görüntü günceller.
- 165 Hz ekran saniyede 165 kez görüntü günceller.
- 240 Hz ekran saniyede 240 kez görüntü günceller.
Kare Süresi de Önemli
Birçok kişi sadece Hz değerine odaklanıyor ancak kare süresi değerleri de önem arz ediyor. Kare süresi, ekranın yeni görüntüyü ne kadar sürede gösterebildiğini ifade etmekte.Ortalama değerler verecek olursam:
- 60 Hz - 16.6 MS dolaylarında
- 120 Hz - 8.3 MS dolaylarında
- 144 Hz - 6.9 MS dolaylarında
- 165 Hz - 6.0 MS dolaylarında
- 240 Hz - 4.16 MS dolaylarında
1 saniye = 1000 milisaniye (MS). Herhangi bir frekanstaki bir dalga formunun bir döngüsünün süresini Hertz cinsinden elde etmek için, saniyedeki milisaniye sayısını frekansa böleriz.
Yani: 1000 (MS) ÷ Hz = bir döngünün milisaniye cinsinden süresi
Bunları hesaplamak için güzel bir site mevcut, faydalanabilirsiniz, tüm detaylarıyla birlikte veriyor:
Tuneform MAIN - Bold Your Music
tuneform.com
Velhasıl kelam, burada ilginç bir durum ortaya çıkıyor.
- 60 Hz'den 120 Hz'e geçerken yaklaşık 8 milisaniyelik bir kazanç elde ediliyor.
- 120 Hz'den 165 Hz'e geçerken yaklaşık 2.3 milisaniye kazanılıyor.
- 165 Hz'den 240 Hz'e geçerken ise yaklaşık 1.8 milisaniyelik bir fark oluşuyor.
60 Hz'den 120 Hz'ye Geçince Farkın Hissedilmesi ve Sebepleri
Belki de forumlarda sık sık şu yorumları görürüz: "165 Hz'e geçince masaüstü bile farklı hissettirdi." Bana kalırsa bu yorumlar abartı değil. Gerçekten de yüksek yenileme hızları yalnızca oyunlarda değil, günlük kullanımda da hissedilebiliyor. Mesela fare imlecinin hareketi, animasyonlar, pencere geçişleri, internet sayfalarının kaydırılması, Dosya Gezgini kullanımları çok daha akıcı görünür. Bir süre yüksek yenileme hızına alışan kullanıcıların eski 60 Hz monitörlere döndüğünde görüntüyü daha ağır hissetmesinin nedeni budur. 60 Hz'den 120 Hz'ye geçince farkın hissedilir olduğunu düşünüyorum.Peki 165 Hz'den 240 Hz'ye Geçince Ne Oluyor?
İşler burada değişmeye başlıyor. 240 Hz teknik olarak elbette daha iyi, tartışmayalım bunu. Daha yüksek yenileme hızı, daha düşük kare süresi ve daha güncel görüntü anlamına gelir. ancak farkın hissedilme oranı ciddi şekilde düşer.
Bir örnek verelim:
60 km/s hızla giden bir araçtan 120 km/s hızla giden bir araca geçtiğinizde değişim çok belirgindir. Ancak 250 km/s hızdan, 300 km/s hıza çıktığınızda tabii ki hızlanmış olursunuz fakat hissedilen fark aynı seviyede olmaz. Nasıl örnek ama
165 Hz ile 240 Hz arasındaki ilişki de biraz buna benzer. Teknik ilerleme vardır ancak algılanan kazanç daha küçüktür.
FPS Üretemeyen Sistemlerde Hz Avantajı Azalır, Yok Sayılabilir
Elbette öyle. İşte çoğu kullanıcının gözden kaçırdığı durum bu. Ekranınız isterse 500 Hz olsun. Fakat ekran kartınız yalnızca 90 FPS üretiyorsa ekranın potansiyelinden tam anlamıyla yararlanamazsınız. Bu özellikle laptop kullanıcıları için önemlidir.
Örneğin RTX 4050 veya RTX 4060 kullanan bir laptop düşünelim. Yeni nesil AAA oyunlarda 80-100-120-150 FPS civarında sonuçlar alınması gayet doğaldır. Bu senaryoda 240 Hz ekranın büyük kısmı, kullanılmadan kalır. Çünkü ekranın gösterebileceği görüntü sayısı ile ekran kartının ürettiği görüntü sayısı arasında ciddi fark oluşur.
Rekabetçi Oyunlar Neden Farklı?
İş Counter-Strike 2, Valorant, Overwatch 2 veya Rainbow Six: Siege gibi oyunlara geldiğinde tablo değişiyor. Bu oyunlar daha hafif çalışabilir. Daha yüksek FPS üretir. Tepki süresine önem verir. Bir oyuncu 250-300 FPS alabiliyorsa 240 Hz ekranın avantajları daha görünür hale gelir.
Neden mi?
- Hedef takibi
- Flick hareketleri
- Kamera dönüşleri
- Hareket netliği
Tepki Süresi ile Hz Aynı şey Değildir
Kullanıcıların sık karıştırdığı konulardan biri de bu. Hz ile tepki süresi farklı kavramlardır. Hz ekranın ne kadar sık güncellendiğini gösterir. Tepki süresi ise pikselin bir renkten başka bir renge geçme hızını ifade eder. Kötü tepki süresine sahip bir 240 Hz panel, iyi tepki süresine sahip bir 165 Hz panelden daha kötü hareket performansı gösterebilir. Bu nedenle yalnızca Hz değerine bakarak ekran değerlendirmek doğru değil.
Üreticilerin Sevdiği Pazarlama Noktaları
240 Hz rakamı teknik özellik tablosunda oldukça etkileyici görünüyor değil mi? Çünkü rakam büyüktür. Gerçi gayet iyi de bir değer.
Ancak kullanıcıların çoğu şu detaylara bakmaz:
- sRGB kapsamı nedir?
- DCI-P3 kapsamı nedir?
- Panelin renk doğruluğu nasıl?
- G-Sync veya FreeSync desteği var mı?
- Tepki süresi gerçek ölçümlerde ne durumda?
- Parlaklık değeri kaç nit?
Şimdi hangi kullanıcı için hangi ekranın mantıklı olduğuna göz atalım:
Hangi Kullanıcılar İçin 165 Hz Fazlasıyla Yeterli?
- AAA oyunlar oynuyorsanız
- Hikaye odaklı yapımları seviyorsanız
- Grafik kalitesine önem veriyorsanız
- Ortalama RTX 4050, RTX 4060, 4070 veya benzeri bir laptop kullanıyorsanız
Hangi Kullanıcılar İçin 240 Hz Mantıklı?
- E-Spor oyuncuları (daha fazla değerlerde bile kullanabiliyor onlar)
- Rekabetçi FPS oyuncuları
- Sürekli 200 FPS üzeri performans alanlar
- Gecikme konusunda en küçük avantajı bile isteyenler
SONUÇ:
1 - 165 Hz ile 240 Hz arasında kesinlikle fark vardır. Bu fark teknik olarak ölçülebilir ve özellikle rekabetçi oyunlarda biraz daha hissedilebilir.
2 - ancak bu farkın büyüklüğü çoğu kişinin düşündüğü kadar dramatik değildir.
3 - 60 Hz'den 144 Hz'e geçiş belki de bir devrim gibiyken, 165 Hz'den 240 Hz'e geçiş daha çok ince ayar niteliğinde görünebilir.
4 - Bu nedenle laptop seçerken yalnızca yenileme hızına odaklanmak yerine panelin genel kalitesine, renk doğruluğuna, parlaklığına ve tepki süresine de dikkat etmek gerekir.
5 - Çünkü iyi bir ekranı iyi yapan şey yalnızca Hz değeri değildir.
6 - Bazen kaliteli bir 165 Hz panel, sırf kutuda daha büyük rakam yazıyor diye satılan bir 240 Hz panelden çok daha keyifli bir deneyim sunabilir.
Okuduğunuz için teşekkür ederim, iyi forumlarınız olsun. Hoşça kalın.
Son düzenleme:
