AMD’nin bazı işlemleriyle birlikte verdiği stok soğutucuların performansına bakacağız.
AMD ve Intel’in işlemcilerle birlikte verdiği stock soğutucular, performans odaklı değil maliyet odaklı tasarlanıyor. Üretim maliyetini kısmak için soğutucu boyutu, fan kalitesi ve malzeme kalınlığı minimum seviyede tutuluyor. Sonuç olarak günümüz işlemcilerinin güç tüketimindeki artış karşısında bu soğutucular tamamen yetersiz kalıyor.
AMD tarafında, özellikle Wraith Stealth ve Wraith Spire modelleri, modern Ryzen işlemcilerin yük altındaki TDP değerlerini karşılayamıyor. Oyun, render veya derleme gibi işlemciyi tam kapasiteye yükleyen senaryolarda sıcaklıklar 95°C’yi çok rahat geçiyor. İşlemci sürekli termal throttling’e giriyor, yani sıcaklıktan dolayı frekans düşürerek kendini korumak zorunda kalıyor.
Intel cephesinde ise durum daha da vahim. Hâlâ yıllardır neredeyse hiç değişmeyen, ince alüminyum blok ve ufak bir fan kombinasyonunu “soğutucu” diye kutuya koyuyorlar. 65W TDP etiketi olan işlemciler bile gerçekte bu değerin üzerine çıkıyor ve bu soğutucuların kapasitesi anında tükeniyor. 10 dakika yük altında çalışınca fan son hızda bağırıyor, sıcaklık tavan yapıyor. Aslında çoğu zaman bu soğutucular turbo boost gibi teknolojiler kapalıyken işlemciyi idare edecek düzeyde tasarlanıyorlar.
Her iki şirket de işlemci fiyatını şişirip içine “bedava” soğutucu koyuyormuş gibi yapıyor ama bu parçalar gerçekte uzun vadede kullanıcıya performans kaybı, gürültü ve potansiyel ömür kısalması olarak geri dönüyor. Modern işlemciler için kaliteli bir kule tipi hava soğutucu veya sıvı soğutma artık lüks değil, zorunluluk.
Biz de testlerimiz sırasında yaşadığımız yüksek sıcaklıkların artık kabul edilemez seviyeye gelmesinden rahatsızlık duyuyoruz. Dilerseniz AMD 7500F ve onunla birlikte gelen stock soğutucu ile yaptığımız oyun testlerindeki sıcaklıkları ve oyun deneyimimizi paylaşalım.
Bu yetersiz soğutmadan en çok etkilenen oyun Call of Duty Black Ops 6 oldu. Oyun açılır açılmaz CPU %100 kullanıma ulaşıyor ve sıcaklıklar 97 dereceyi görüyor. Bu işlemcinin maksimum çalışma sıcaklığı zaten 95 derece. Bu yüzden oyunda sürekli donma sorunu yaşıyoruz. Diğer oyunlarda bu kadar olmasa da işlemci frekansı da 4700 MHz’e kadar iniyor. Yani bariz bir throttle sorunu olduğunu söyleyebiliyoruz.
Çok daha hafif bir oyun olan Counter – Strike 2’de ise sıcaklıklar 94 dereceye kadar çıkıyor.
Cyberpunk 2077, Forza Horizon 5 ve Hogwarts Legacy’de de durum farklı değil. 97 dereceye varan sıcaklıklar ve yer yer frekansın kısılmasına bağlı FPS dalgalanmaları yaşıyoruz.
Sonuç olarak AMD ve Intel ya bu stok soğutucuları güncelleyecek ya da hiç kutuya dahil etmeyip fiyattan düşecek. Şimdi diyebilirsiniz, o zaman tray işlemci al diye. Tray işlemcide de ikinci el işlemci alıp almadığınızı bilmenin kesin bir yolu yok. O yüzden kapalı kutuda işlemciyi 100 dereceye ulaştıracak yetersiz bir soğutucu olmasındansa hiç soğutucu olmaması daha iyi olabilir.
