Zettlr 4.9.0

Yeni Özellikler​

• Zettlr artık referans stili görselleri de doğru işliyor. Yalnızca  biçimindeki görselleri değil, kaynağı belgenin başka bir yerinde tanımlanan ![alt metin][referans] biçimindeki referans stili görselleri de işleyebiliyor.

İyileştirmeler​

• Tablo Düzenleyici artık yalnızca tablo öğesinin değil, sarmalayıcı öğenin yüksekliğini kullanıyor. Bu, büyük tablolar ve çok sayıda tablo içeren belgeler düzenlenirken düzenleyicinin zıplaması sorunlarını daha da iyileştirebilir.
• Güncelleme denetimi mantığı merkezileştirildi.
• Güncelleme sağlayıcısı, eskimiş got bağımlılığından tamamen çıkarılarak yalın fetch (gerektiğinde) veya ky (uygun olduğunda) kullanımına geçirildi.
• Bağlantı önizlemesi oluşturma ky'ye taşındı.
• got'a olan tüm bağımlılıklar tamamen kaldırıldı ve modül tümüyle silindi.
• VS Code'un, linter ile VS Code'un farklı sorunlar görmesini önlemek için yerleşik TypeScript yerine çalışma alanının TypeScript sürümünü kullanması sağlandı.
• Electron, v44.9.1 sürümüne güncellendi. Bu, macOS 12 ve Ubuntu 17.04 desteğini sonlandırıyor. Ayrıca savunmasız eMudhra sertifikaları için bir azaltım (mitigation) içeriyor.
• Pandoc, v3.12.1 sürümüne güncellendi. Bu, uyarıların/alert'lerin (admonition) işlenme biçimini değiştiriyor ve HTML dışa aktarımları için özel şablon CSS'inizde güncelleme gerektirebilir.
• Mermaid v12.1.0 sürümüne yükseltildi.
• macOS 12 ve Ubuntu 17.04 (ve öncesi) artık desteklenmiyor. Bu işletim sistemleri üreticileri tarafından artık desteklenmediği için Zettlr, Electron'u izleyerek desteği bırakıyor.

Güvenlik​

• Hatalı eMudhra TLS sertifikalarından kaynaklanan bir güvenlik açığı düzeltildi.

Hata Düzeltmeleri​

• 4.8.0 güncellemesinden sonra sıkça görülen "Update failed" hatası düzeltildi.
• Bir görsel açıklamasındaki URL'nin yanlışlıkla görsel kaynağı olarak ele alınması düzeltildi.
• Bir görev işaretini değiştirmenin görünümü imleç konumuna geri kaydırması düzeltildi. Artık görünüm kaydırılmıyor, ancak imleç konumu korunuyor.
• Bir dosya dışarıdan değiştirildiğinde düzenleyici içeriğinin zıplaması düzeltildi.
• Aşırı sayıda "failed to check for updates" hatasına yol açan sorun düzeltildi.
• Küçük harf olmayan uzantılara sahip dosyaların Zettlr'da görünmemesi ve doğru işlenmemesi düzeltildi.
• Bölünmüş görünüm düzeni kullanılırken, bölünmüş görünümlerin durum çubuklarının dikkat dağıtmayan (distraction-free) görünümlerin üstünde görünmesi düzeltildi.
• Çalışma alanı bir Electron .asar arşivi içerdiğinde oluşan başlangıç çökmesi düzeltildi.

Yeni Özellikler​

• Admonition desteği eklendi. Blockquote sözdizimi ve özel bir başlık kullanılarak not, ipucu, uyarı, önemli ve dikkat blokları oluşturulabiliyor.
• Admonition başlıkları isteğe bağlı olarak kullanılabiliyor ve anahtar kelimeler büyük veya küçük harfle yazılabiliyor.
• Admonition'ların dışa aktarıldığında nasıl görünebileceğini gösteren yerleşik bir renderer eklendi. Diğer renderer'lar gibi açılıp kapatılabiliyor.
• "Copy with Styles" seçeneğiyle kopyalanan admonition'lar uygun şekilde dönüştürülüyor. Biçimlendirmenin korunması, içeriğin yapıştırıldığı uygulamanın desteğine bağlı.
• Dışa aktarma sırasında admonition desteği için alerts uzantısı kullanılabiliyor.
• Admonition'larda note, tip, warning, important ve caution olmak üzere beş anahtar kelime destekleniyor.
• Admonition'lar için özel başlık desteği eklendi.
• Otomatik tamamlama önerilerinin Tab, Enter, her ikisiyle kabul edilmesi veya otomatik kabulün tamamen kapatılması seçilebilir hâle getirildi.
• Azerbaycanca dil desteği eklendi.

Değişiklikler ve İyileştirmeler​

• Eski mark ayarı, dışa aktarma sırasında çeşitli Pandoc uzantılarının desteğini zorunlu kılan yeni bir ayar kategorisiyle değiştirildi. Daha önce mark desteğini devre dışı bırakan kullanıcıların güncellemeden sonra bu ayarı yeniden kapatması gerekiyor.
• Tam metin aramasındaki AND sorgularının örtülü olarak OR sorgularına dönüşmesine neden olan temel mantık sorunu düzeltildi. Alternatif arama terimleri artık açıkça | operatörüyle belirtilmeli. Varsayılan olarak boşlukla ayrılan tüm terimlerin dosyada bulunması gerekiyor.
• Linux ve Windows'taki özel başlık çubuğu stili iyileştirildi. Logo artık arka plan yerine gerçek bir öğe olarak kullanılıyor ve menü çubuğuna daha iyi uyacak şekilde küçültüldü.
• Pencere kontrolleri artık şeffaf arka plan ve kullanılan temaya göre açık veya koyu renk kullanıyor.
• Menü öğelerinin çevresindeki boşluklar iyileştirildi.
• Yeni kurulumlarda LanguageTool'un varsayılan modu standard olarak ayarlandı.
• Korece, Almanca, Japonca, Katalanca, Brezilya Portekizcesi, Türkçe ve Azerbaycanca çeviriler güncellendi.
• "Remove line breaks" seçeneğinin adı "Remove excess line breaks" olarak değiştirildi.
• Electron v43.6.0'a güncellendi.
• Zettlr artık dışa aktarma sırasında etkinleştirmeye çalıştığı Pandoc uzantısının kullanılan reader tarafından desteklenip desteklenmediğini kontrol ediyor.
• Çeviri güncellemeleri deterministik hâle getirildi. Böylece sürümler arasındaki farkların ve açık çeviri değişiklikleri arasındaki birleştirme çakışması riskinin azaltılması amaçlandı.

Hata Düzeltmeleri​

• Hakkında penceresindeki hata ayıklama sekmesi düzeltildi. Yatay kaydırma kaldırıldı ve PATH değişkeni doğru şekilde bölümlere ayrılıyor.
• Araç çubuğu düğmelerindeki özel sembollerin hizalama sorunları düzeltildi.
• Bazı yerlerde başlık veya YAML başlığı yerine yalnızca dosya adının gösterilmesine neden olan sorun düzeltildi. Dosya başlığı mantığı merkezileştirildi.
• Yeni kullanıcılar için onboarding penceresinden yapılan yapılandırma değişikliklerinin geri alınamaması düzeltildi. Düğmeler artık gerçek yapılandırma durumunu doğru şekilde yansıtıyor ve tekrar basıldığında iki önerilen ayar grubu arasında geçiş yapıyor.
• Tam metin aramasında boşlukla ayrılmış birden fazla arama teriminin AND yerine OR operatörü kullanmasına neden olan sorun düzeltildi.
• İmleç tablonun son satırındayken yeni satır eklenmesini engelleyen sorun düzeltildi.

Uyumluluk Değişikliği​

• Bu sürüm, Electron 43 ile gelen son Zettlr sürümüdür. Sonraki sürüm Electron 44'e geçecek ve Ubuntu 17.04 veya daha eski sürümler ile macOS 12 Monterey desteğini kaldıracak.

``` :chatgpt-content-reference{index="0"}

Yeni Özellikler​

• Özelleştirilebilir klavye kısayolları eklendi.
• Metin dönüştürme işlemlerine özel kısayollar atanabiliyor.
• Kısayol çakışmalarını algılayan otomatik denetim eklendi.
• Düzenleyici teması artık uygulama temasından bağımsız olarak ayarlanabiliyor.
• Proje ve tek dosya dışa aktarma bildirimlerine tıklayarak ilgili dosya doğrudan açılabiliyor.
• Açılır pencereler Escape tuşuyla kapatılabiliyor.

İyileştirmeler​

• Proje özellikleri düzeni yeniden düzenlendi.
• Araç çubuğu görünümü iyileştirildi.
• Düzenleyici performansı artırıldı.
• Geçersiz tarihlerin istatistik sağlayıcısında işlenmesi iyileştirildi.
• Sistem sertifikalarına güvenilerek özel TLS sertifikalarının kullanılabilmesi sağlandı.
• Vue bileşenleri için v-focus yönergesi eklendi.
• TextPack dışa aktarma sistemi yeni archiver API'sine uyarlandı.
• Pandoc 3.10.1 sürümüne güncellendi.
• Electron 43.1.0 sürümüne güncellendi.
• Çeşitli bağımlılıklar güncellendi.

Hata Düzeltmeleri​

• Tam metin aramasının açık bağımsız dosyalarda çalışmaması düzeltildi.
• macOS'ta Finder üzerinden dosya açıldığında ana pencerenin otomatik açılmaması düzeltildi.
• Snippet sözdizimi düzeltildi ve iç içe kullanım desteği geliştirildi.
• Seçili metin silinirken magic quote karakterinin yanlış davranması düzeltildi.
• Kenar çubuğundaki İçindekiler başlığının doğru sıfırlanmaması düzeltildi.
• Dipnotlarda boşluk bulunmadığında verilen linter uyarısı düzeltildi.
• macOS'ta koyu modda kısa süreli beyaz ekran parlaması düzeltildi.
• Vim modundaki s/S kısayolları düzeltildi.
• Yerel LanguageTool entegrasyonunda uzun metinlerde zaman aşımı sorunu düzeltildi.
• Boş Pandoc span'larının çökme oluşturması düzeltildi.
• Dışa aktarma penceresindeki "otomatik aç" seçeneğinin etiketine tıklanamaması düzeltildi.
• Arama paneli gösterilip gizlenirken oluşan görsel bozulma düzeltildi.
• Kalın ve italik biçimlendirme düzeltildi.
• Snippet'ler ile daktilo modu arasındaki hatalı etkileşim düzeltildi.

Sürüm: 4.6.0

Arayüz ve İşlevsellik​

• Uzun süren arka plan görevleri artık araç çubuğundaki bir simge ile gösteriliyor. Kullanıcılar proje dışa aktarma veya çalışma alanı yeniden indeksleme gibi işlemlerin ilerlemesini anlık olarak takip edebiliyor.
• HCL/Terraform fenced code block desteği eklendi.
• Mermaid grafiklerinde etiketlerin görünmemesine neden olan sorun düzeltildi.
• Durum çubuğundaki simgelerin çalışmama sorunu düzeltildi.
• İspanyolca (es-ES) çevirileri güncellendi.

Altyapı Değişiklikleri​

• Electron sürümü 41.3.0'a güncellendi.
• vue-virtual-scroller sürümü 3.0.0'a güncellendi.
• Yapılandırma sağlayıcısının eski sürümü doğru şekilde iletmemesine neden olan sorun düzeltildi.
• Editör temaları yeniden düzenlendi. Özel CSS ile uygulamayı özelleştirmek artık daha kolay hale getirildi.
• Bu değişiklik nedeniyle mevcut özel CSS yapılandırmaları bozulabilir. Güncelleme sonrası kontrol edilmesi öneriliyor.
• DOMPurify işlevleri merkezi bir yardımcı araç altında toplandı ve cds-icon desteği eklendi.
• Birim testleri için ts-node yerine tsx kullanılmaya başlandı.
• Zettlr artık açık şekilde CommonJS projesi olarak tanımlanıyor.
• BibTeX eklerini saklamak için kullanılan Object.create(null) yapısı sadeleştirilerek normal nesne yapısına geçirildi.

Sürüm: 4.4.0

Güncelleme Notları

Arayüz ve Fonksiyonellik

• Yerelleştirme: Portekizce (pt-PT) çevirileri güncellendi. [#6262]
• Eğitim İçeriği: Başlangıç eğitimleri (tutorial) Japonca diline çevrildi. [#6260]

Teknik İyileştirmeler (Sistem & Altyapı)

• Güvenlik Çekirdeği: runShellCommand fonksiyonuna iletilen dosya ve dizin yolları için "escape" (kaçış karakteri) koruması eklendi. Bu sayede kabuk komutlarında oluşabilecek güvenlik açıkları minimize edildi.
• Pandoc Güncellemesi: Belge dönüştürme aracı olan Pandoc, v3.9.0.2 sürümüne yükseltildi.
• Bağımlılıklar: Proje genelindeki çeşitli kütüphaneler ve bağımlılıklar güncellendi.
• FSAL (Dosya Sistemi Soyutlama Katmanı) Optimizasyonu:
  • Mükerrer (duplicate) FSAL tanımlayıcı getirme işlemi kaldırıldı, performans artırıldı.
  • Tanımlayıcı getirme süreci daha dirençli hale getirildi. Artık bir oluşturucu (renderer) bir dizi yol talep ettiğinde FSAL hata verip çökmek yerine, hatalı yolları atlayıp hata kaydı (log) tutarak çalışmaya devam ediyor. [#6272]

Zettlr Güncelleme Notları: Pandoc ve Altyapı İyileştirmeleri​

Öne Çıkan Düzeltme: Pandoc Uzantı Mantığı​

• Uzantı Ayrıştırma Hatası Giderildi: Daha önce Zettlr, içe veya dışa aktarma sırasında Pandoc okuyucu ve yazıcılarındaki uzantıları (extensions) siliyordu.
• Örnek: Eğer varsayılan ayarlarınızda "smart" özelliğini devre dışı bırakmak için writer: docx-smart yazdıysanız, Zettlr bunu sadece docx olarak iletiyordu. Artık bu uzantılar doğru şekilde korunuyor ve dışa aktarma işlemleriniz tam istediğiniz parametrelerle gerçekleşiyor.

Arayüz ve Fonksiyonellik​

• Yazım Deneyimi: Girintileme (indenting) ve Tab tuşu ekleme davranışlarındaki hatalar düzeltildi (#6196).
• PDF ve Zotero 8 Uyumu: Zotero 8 güncellemesi sonrası PDF eklerini açarken yaşanan bazı aksaklıklar giderildi ve hata yönetimi iyileştirildi.
• Dayanıklı Kitaplık Yönetimi: CSL JSON kitaplık dosyaları bozuk olsa bile Zettlr artık çökmeden çalışmaya devam ediyor. Bozuk öğeler atlanarak kitaplığın geri kalanının yüklenmesi sağlanıyor.

Kaputun Altı (Teknik Güncellemeler)​

• Güncel Bağımlılıklar:
  • Electron: v40.8.0 sürümüne yükseltildi.
  • Pandoc: v3.9.0 sürümüne güncellendi.
  • ESLint: v10.0.3 sürümüne yükseltildi.
• Güvenilirlik: BetterBibTex JSON RPC API üzerinden gelen PDF eki sorguları artık daha sıkı kontrol ediliyor. parseReaderWriter yardımcı işlevi için yeni birim testleri (unit tests) eklendi.

Arayüz ve Fonksiyonellik​

• Pandoc Geliştirmeleri: Yerel Pandoc Div ve Span öğeleriyle çalışmak için yeni araçlar eklendi.
• Vurgu Seçenekleri: Yerel vurgulama (==mark==) ile Span tabanlı vurgulama ([mark]{.highlight}) arasında geçiş yapma ayarı eklendi.
• Yeni Araç Çubuğu Butonları: Div ve Span yerleştirmek için yeni bir buton ile altı çizili, üstü çizili ve vurgulanmış span öğeleri için biçimlendirme butonları eklendi.
• Görsel İyileştirmeler: Alıntılar (Blockquotes) artık dikey bir çubukla işleniyor (#6122). Ayrıca boşluk karakterleri görünürken "pilcrow" (¶) stili iyileştirildi.
• Gizli Dosya Desteği: Ayarlar üzerinden kenar çubuğunda ve dosya yöneticisinde gizli dosyaları ("dot-files") görüntüleme seçeneği eklendi.
• Ön İzleme Modu: Özel Pandoc Div'leri artık editör içinde önceden işlenerek (pre-render) özel stillerin editörde görülmesi sağlandı.
• Sekme Yönetimi: Belgeleri sağ tık menüsü aracılığıyla sekme listesinin başına veya sonuna taşıma özelliği eklendi.
• Gelişmiş Etiket Desteği: Etiketlerde artık emoji, aksanlı harfler ve Unicode karakterleri (ü, ö, vb.) kullanılabiliyor.

Düzeltilen Sorunlar​

• Editör Hataları: Çok satırlı görsellerin görsel işleme modunda editörü çökertme sorunu giderildi.
• Sekme ve YAML: Tab tuşunun "boşluk yerine tab kullan" ayarına uymama sorunu düzeltildi. Ayrıca YAML bloklarında geçerli sözdizimini korumak için artık her zaman boşluk kullanılacak.
• Odaklanma Sorunu: Biçimlendirme araç çubuğunun odağı editörden çalması sorunu giderildi.
• Görünüm Ayarları: İmleç bir öğeye değdiğinde Markdown sözdizimini gösteren v4.0 öncesi davranışın geri getirilmesi için yapılandırma ayarı eklendi.
• Tablo Düzenleyici: "Tabloyu sil" menü öğesinin çalışmaması sorunu giderildi.
• Zotero 8 Uyumluluğu: CSL JSON dosyalarında ID (citekey) eksikliği nedeniyle bozulan otomatik tamamlama özelliği düzeltildi.
• Linter Hataları: YAML frontmatter linter'ının hata raporlamama sorunu çözüldü.

Teknik ve Diğer Değişiklikler​

• Performans: Yapılandırma verilerine erişim hızı artırılarak arayüz etkileşimleri hızlandırıldı.
• MathJax v4: Şablonlardaki MathJax URL'leri v4'e güncellendi (Yeni şablonlar için fabrika ayarlarına dönmeniz gerekebilir).
• Çeviriler: Almanca, Japonca ve Brezilya Portekizcesi dilleri güncellendi.
• Kullanıcı Rehberliği: Bir profil tanımlanmadan dosya içe aktarılmaya çalışıldığında kullanıcıyı bilgilendiren hata mesajı eklendi.

Windows Kullanıcıları İçin Kritik Not
Bu sürüm, eski kod imzalama sertifikasıyla yayınlanan son sürümdür. Gelecek sürümlerde sertifika değişeceği için, Windows kullanıcılarının sorunsuz geçiş yapabilmesi adına bu sürüme mutlaka güncellenmesi öneriliyor.
Arayüz ve Kullanılabilirlik (GUI)

• Kod Bloğu ve Sözdizimi: Kod blokları ve YAML ön bilgilerinde (frontmatter) Solarized temasına ait daha fazla renk tanımlandı. Özellikle açık modda (light mode) düz metin okunabilirliği artırıldı.
• Tablo ve Bağlantılar: Tablo editörü içindeki hücrelerde önceden işlenmiş (pre-rendered) bağlantılara tıklanamama sorunu giderildi (#4557).
• Araç Çubuğu: CSS kuralları sadeleştirilerek araç çubuğu tasarımı iyileştirildi ve ikonlar biraz daha büyütüldü.
• Sekme Boyutları: Tercihler penceresindeki sekme (tab) boyutları artık 2 ile 10 karakter arasında sınırlandırıldı (#6131).
• Windows Dosya Arama: Eğer çalışma alanınız (workspace) bir sürücünün kök dizininde (örneğin doğrudan C:\ içinde) yer alıyorsa arama motorunun çökmesine neden olan hata düzeltildi (#6142).

"Kaputun Altında" Teknik Değişiklikler

• Asenkron Dosya İşlemleri: FSAL (Dosya Sistemi Soyutlama Katmanı) önbelleği artık tamamen asenkron (eşzamansız) çalışıyor. Bu, dosya işlemlerinde arayüzün kilitlenmesini önleyen büyük bir performans adımıdır (#5994).
• Zettelkasten Mantığı: Zettelkasten bağlantıları ve etiket ayrıştırma (parsing) sistemi yeniden yapılandırıldı (refactor).
• Kod Kalitesi: TypeScript kuralları sıkılaştırılarak kod içindeki belirsiz any kullanımları temizlenmeye başlandı. Bu, uygulamanın uzun vadede daha az hata vermesini sağlayacak.
• Bağımlılık Güncellemeleri: Uygulamanın temelini oluşturan Electron v40.0 sürümüne yükseltildi.