AMD Ryzen 9000 İşlemcilerini Erteledi, Intel Tarafı Kan Kaybediyor

Ryzen 9000'lerin ertelenmesi:​

AMD bugün, belirtilmemiş bir kalite sorunu nedeniyle Zen 5 mimarili Ryzen 9000 serisi işlemcilerin lansmanını ertelediğini duyurdu. Sonuç olarak AMD, dünya çapındaki perakendecilere teslim ettiği tüm Ryzen 9000 birimlerini geri çektiğini söyledi. Şirket şimdiden Ryzen 7 9700X ve Ryzen 5 9600X işlemcilerini 8 Ağustos'ta piyasaya sürecekken, üst düzey Ryzen 9 9950X ve Ryzen 9 9900X 15 Ağustos'a kadar ertelenecek.

Tüm yonga üreticileri, üretim sürecindeki birden fazla adımda işlemcileri hatalara karşı kontrol eden sağlam bir tarama sürecine elbette ki sahip. Bu pek tabi ki bilinen iyi bir Kalıp (KGD) olduğundan emin olmak için pakete bağlanmadan önce yonga plakası üzerindeki kalıbın kontrollerini ve ardından paketleme işleminden sonra tamamlanan işlemcinin kontrollerini içerir. (burada kalıp, işlemciyi tutan PCB ile eşleştirilir) çipin beklentilerine göre performans gösterdiğinden emin olmak için yapılır. Son kontroller genellikle, sorunları ayıklamak için işletim sistemlerinin yüklenmesi de dahil olmak üzere, işlemcileri mümkün olduğu kadar çok şekilde test eden otomatik yazılım rutinlerinin çalıştırılmasını da içerebilmektedir.

Bu son test adımı, ambalaj test sürecinin bir parçası olarak veya ambalaj testinden sonra gerçekleşebilir. Bu nedenle, ambalaj test akışında bulunan bir sorun, doğrudan ambalaj uygulamasıyla ilgili olabilir veya olmayabilir.

AMD, dikkatli bir şekilde ve kalite sorunu olan tek bir çipin bir müşteriye teslim edilmemesini sağlamak için (Sanırım Intel'e atıfta bulunarak ) dünya çapında gönderdiği tüm Ryzen 9000 yongalarını yeni birimlerle değiştirmek için geri çektiğini açıklayan resmi bir duyuru geçti. AMD bundan birkaç gün önce başına sorun alan rakibi Intel'in hatasını büyük bir ciddiyetle yapmayı açıkça istemiyor belli ki.

AMD'nin resmi açıklaması;​

“Ryzen 9000 serisi işlemcilere olan ilgiye minnettarız. Son kontroller sırasında, kanal ortaklarımıza gönderilen ilk üretim birimlerinin tam kalite beklentilerimizi karşılamadığını fark ettik. Her Ryzen kullanıcısı için en yüksek kalite deneyimlerini sürdürmek adına, kanal ortaklarımızla birlikte çalışarak ilk üretim birimlerini yeni birimlerle değiştireceğiz. Sonuç olarak, perakende satışlarda kısa bir gecikme yaşanacak. Ryzen 7 9700X ve Ryzen 5 9600X işlemciler 8 Ağustos'ta, Ryzen 9 9950X ve Ryzen 9 9900X işlemciler ise 15 Ağustos'ta satışa sunulacak. Her Ryzen kullanıcısına yüksek kaliteli bir deneyim sunma konusunda gurur duyuyoruz ve hayranlarımızın yeni Ryzen 9000 serisi ile harika bir deneyim yaşamasını sabırsızlıkla bekliyoruz.”

(Jack Huynh, AMD SVP ve Bilgi İşlem ve Grafik Genel Müdürü.)

Intel'de durum ne?​

3-4 ay önce i9 işlemcilerde oluşan birkaç hata ve çökmelerin yaşandığı ilk sinyalini veriyordu zaten. Lakin Son 1 ayda 14. nesil ve 13. nesil İ9 işlemcilerde ciddi bir problem olduğunu Intel resmi bir şekilde kabul etti. Haziran ayında Intel, 13. ve 14. nesil masaüstü CPU'larındaki (K-KF-KS) kararsızlık sorunlarını araştırmaya devam etti. Sorunun temel nedenini henüz o zaman belirlememiş olsalar da Intel, istikrarsızlığın önlenmesine yardımcı olma konusunda birkaç rehber sundu. Intel ayrıca güç sorunlarıyla ilgili bir hatayı daha ortaya çıkardı ve bunun içinde bir yama dağıtmak için satıcılarla birlikte çalıştığını söylemişti.


Şimdilerde ise bulunan bir faktör, işlemciye giden yüksek voltaj girişi olduğu saptandı ve CPU'nun turbo frekanslarında çalışmasında bir problem meydana geldiği anlaşıldı. Intel, bu koşulların daha önce uygulanan BIOS ayarları nedeniyle oluştuğunu söyledi lakin, analizler bir hatayı daha ortaya çıkardı. Hata, Gelişmiş termal hız aşırtma (eTVB) algoritması içinde olduğu ve etkilenen CPU'ların çalışma koşullarını etkilediği söylendi. Bu algoritma, işlemci saat frekansını otomatik olarak artırması, sorunundan kaynaklı olduğu düşünüldü. eTVB hatasını gidermek için Intel, anakart üreticilerine bir yama yayınladı. Yama, 19 Temmuz 2024'ten önce BIOS güncellemesi şeklinde sunuldu.

Intel, birkaç gün önce de Raptor Lake'in kararsızlık sorunlarının temel nedeninin yüksek voltaj seviyeleri olduğunu duyurmuştu. Mavi takım, Ağustos ortasında bir mikro kod güncellemesiyle bu sorunu çözecek gibi duruyor gibi. İşin çok daha ilginç yanı ise Alman yayını Igor's Lab, Intel'in tüm olası olan sorunları paylaşmadığını ve hala daha Raptor Lake istikrarsızlığının diğer temel nedenlerini araştırdığını iddia etti. Bu iddianın altındaki temel neden ise bir sızdırma gibi görünüyor benim okuduğum kadarıyla elbette. Hatta bir kısmını paylaşmak isterim.



– Intel, müşterilerden iade edilen etkilenen işlemcilerde birden fazla çekirdekte minimum çalışma voltajında (Vmin) önemli bir artış gözlemliyor.
– Bu artış, güvenilirlik testi için yüksek voltaj ve sıcaklık koşullarına maruz kalan parçalara benzer şekilde sonuçlanır.
– Bu Vmin artışına katkıda bulunan faktörler arasında yüksek voltaj, yüksek frekans ve yüksek sıcaklık yer alır.
– Nispeten düşük sıcaklıklarda boşta kalma koşullarında bile, tekrar düşük güç durumuna girmeden önce arka plan işlemlerine hizmet vermek için işlemci düşük güç durumlarından devam ettirildiğinde ara sıra yüksek voltajlar gözlemlenir.
– Yeterince yüksek bir voltajda, bu kısa süreli olaylar zamanla birikerek Vmin'deki artışa katkıda bulunabilir.
– Intel analizi, Vmin'de bir artışa neden olabilecek voltajlara birikmiş maruziyeti azaltmak veya ortadan kaldırmak için işlemci tarafından talep edilen maksimum voltajı düşürme ihtiyacını gösterir.
– Intel, yüksek voltajların Vmin'deki artışı etkilediğini doğrulamış olsa da, kök nedeni tam olarak anlamak ve bu sorunun diğer olası yönlerini ele almak için araştırmalar devam ediyor.
––Intel—

Çeviri için kusura bakmayın pek iyi çeviremedim maalesef bu yazının tamamını okumak isterseniz buraya bırakıyorum. Son alıntılıma ve paragraf referans aldığım kaynaktır bunu da özellikle belirmek isterim.

Ağustos Sınavı:​

Görseller sırf komik dursun diye koydum yoksa herhangi bir tarafa karşı sempatim yok. Ben hep yıllarca paramın yettiği en iyi işlemci benim için en iyi işlemci mottosuyla gezmiş birisiyim.

Şu anda iki üreticinin içinde bulunduğu durum elbette ki son kullanıcı için pek de iyi gitmediği düşüncesi doğurabilir ki bana kalırsa da öyle maalesef. Tedarik zincirinde bazı sorunlar olsun İki firmanın rekabetinin artık zirve durumunda olması bu noktaya kadar getirdiğini düşünmekteyim. Başlığa Ağustos sınavı dememin bir nedeni Intel'in Ağustos ortasında mikro kod güncellemesi ile bu sorundan tamamen kurtulmayı hedeflemesi ki bu %100 işe yarayacak bir durum olmadığı, hatta sanılanın aksine globalde ciddi bir kriz olduğuna da işaret veriyor. Intel yayınladığı hızlı BIOS'lar ve anakart üreticileri ile görüşmeleri şimdilik uyuyan tehlikeyi biraz olsun dindirmiş gibi de görünüyor. Bu mikro kod güncellemesi Intel'i rahatlatsa bile gelen güncelleme ile Intel işlemcilerde bariz bir performans düşüşü yaşanacağı pek de aşikar değil gibide duruyor.

En yukarıda AMD'nin 9000 serisi işlemcileri Ağustosa kadar ertelediği başlığını geçmiştim. Kişisel bir yorum katacak olursam biraz sizlere senaryo olarak da gözükebilir bence özellikle ağustos ayına alınmış gibi bir hava var ortada. Neden mi böyle düşünüyorum? Çünkü Intel yapacağı düzeltme ile aslında bir nevi işlemci performanslarını az da olsa kısacak. Pek tabii o sırada yayınlanacak olan AMD işlemciler tam haliyle bu gücü kısılmış işlemciler karşısında karşılaştırılacak gibi.

Bu Kırmızı takım için ciddi bir imaj ve prestij kazanımı olur elbette benim gözümde. Atılacak manşetlerde normalde atmasyon rakamlar verecek olursak %4-6 Ryzen 9000 işlemciler önde olacakken Intel'ın bu düzeltme yaması karşısında AMD işlemciler rakibi Raptor Lake karşısında belki de %12-15 gibi bir fark ortaya koyacak. Intel için imaj zedelenmesi gibi gözükürken AMD için ciddi bir prestiji kazanımı olur gibi duruyor. Bu yüzden ben özellikle AMD'nin boşuna Ağustos ayını seçmediği kanısına vardım ki çoğu içerik üreticisi de aynı kanıda.

Son Dönem Hakkındaki Kişisel Düşüncem:​

Öyle bir dönemden geçiyoruz ki artık çoğu şeye pek de şaşırmamaya başladım. Intel'ın isteyerek mi yoksa yanlışlıkla yaptığı hatalar mı olsun? DDR5'lerdeki ilginç hatalar mı dersiniz yoksa dünya çapında yaşanan Crowdstrike kaynaklı mavi ekran hatası bile başlı başına ilginç gündemler yaratmaya yetti. Son dönem sistemlerindeki aşırı derece güç ve elektrik arzusu, rekabet ortamının giderek kızışması ve senin benim gibi son kullanıcının bu teknolojiye yetişememesi gibi etmenler çok garip bir dönem gibi geliyor hatta öyle de. İnternet dilinde ortalık 56 oldu deriz ya aynen öyle bir vaziyet var ve ben aşırı gülüyorum bu durumlara. Hali hazırda yarın bugün tedarik olayları, çip krizi veya anakart üreticileri de hatalı anakartlar piyasaya sürse pek şaşırmayacağım doğrusu.

Bilemiyorum sizlerin bu son dönemle ilgili görüşlerini aşırı derece merak etmiyor desem yalan olur. Hatta burada biraz sohbet etsek keyifli olur açıkçası.

Yazıyı beğendiyseniz teşekkür ederim. Bir kahve eşliğinde keyifli okumalar dilerim.