İnceleme CachyOS İncelemesi: Arch Tabanlı Performans Canavarı

Nefs İlmi dedi:

Eki Görüntüle 205471
Eki Görüntüle 205530

Giriş​

CachyOS, istikrarlı, verimli ve kullanıcı dostu bir bilgi işlem ortamı sunmak üzere tasarlanmış, performans odaklı bir Arch Linux dağıtımıdır. Hem yeni hem de deneyimli kullanıcılar için kullanıcı deneyimini kolaylaştıran gelişmiş optimizasyonlar ve özel bir araç zinciriyle zenginleştirilmiş, sürekli-güncel bir sistemin tüm gücünü ve esnekliğini sunar.

Amacı optimize edilmiş çekirdeği ve özel zamanlayıcılarıyla hem günlük kullanımda hem de oyun performansında fark yaratmak.

CachyOS'i denemek istememin sebebi ilk kurulumda, varsayılan olarak odaklanmış bir ortam sunması. Ayrıca performansa dair katkısını merak ediyordum. Garuda gibi şişkin bir sistemden sonra ilaç gibi geldi.

Kurulum​

CachyOS, Arch'ın gücünü bünyesinde taşırken GUI ile kolaylık sunuyor. Kurulumda internet bağlantısı zorunlu. CachyOS wiki'sinde minimum kurulum gereksinimlerinde internet bağlantısı zorunlu gösterilmiş. Bunun sebebi kurulumda OS'i, birtakım paketleri kurması.

Kurulumda önyükleyiciye kadar seçebiliyorsunuz. GRUB, rEFInd, Systemd vb. önyükleyiciyicileri seçebiliyorsunuz. Ben daha az alan alması sebebiyle GRUB seçtim, 300 MB alan aldı. Systemd 2 GB alan ayırıyor.

Kurulumda ayrıca DE tercihi yapabiliyorsunuz. KDE Plasma, GNOME, XFCE gibi popüler seçenekler mevcut. Ayrıca i3, Hyprland gibi pencere yöneticileri de var. Ben KDE Plasma’yı tercih ettim. Kurulum sonrası sistemin açılış hızı ve masaüstü deneyimi oldukça tatmin edici.

Performans ve Çekirdek Özellikleri​

CachyOS'in kendi özel optimize edilmiş çekirdeği bulunmaktadır.
Bu optimizasyonlardan bazıları şunlardır: LTO, BORE, EEVDF ve BMQ.

LTO (Link Time Optimization)
Bu optimizasyon programın kodlarındaki gereksiz, fazla, ölü kodları atıp kısaltıp programı daha düşük boyutta çalıştırmak üzerinedir. CPU'dan CPU'ya farklılık gösterecek şekilde %5 ila %20 arasında performans artışı söz konusu.

BORE (Burst-Oriented Response Enhancer)
BORE, bilgisayara “önce hızlıca cevap ver, sonra diğer işleri yap” diyen bir optimizasyon. Kısa patlamalı iş yükü gereksinimi olan görevleri hızlıca gerçekleştirmek üzerine bir karakteri vardır.

EEVDF (Earliest Eligible Virtual Deadline First)
Görevlere sanal son tarih verip en erken zamandaki görevi önceliğe koyuyor bu optimizasyon. CPU yükünü daha mantıklı dağıtıyor.

BMQ (BitMap Queue Scheduler)
Görevleri bitmap veri yapısı ile hızlıca sıraya koyan bir zamanlayıcıdır. Basit ve hızlıdır. Özellikle masaüstü ve oyun senaryolarında akıcı performans verir. Sistem “takılmadan” işler.

***

CachyOS ayrıca CPU mimarisi bazlı özel optimize paketler sunar. v3-v4-Zen4 farklılığına göre CPU'nuzun mimarisine özel paketleri çeker. Örneğin benim CPU'm v3 mimarisinde. Pacman ile bir paket kuracağım zaman v3'e özel derlenmiş paketleri çekiyor. Bu uyumluluğu ve performansı artıran bir hareket olarak öne çıkıyor.

***

CachyOS ayrıca otomatik donanım saptayabiliyor ve donanımınıza ait sürücüleri otomatik kuruyor. NVIDIA özelinde bir sorun yaşamadım.

***

CachyOS kendi özel Proton sürümüne de sahiptir. Kendi özel Proton sürümünün daha uyumlu çalıştığını düşünüyorum zira tek sebep bu olmasa da oyunlarda gözle görülür bir fark hissettim.

Kullanıcı Deneyimi​

Bu optimizasyonlar ve diğer optimizasyonlar doğrultusunda sistemimde gözle görülür bir tepkime hızı artışı ve oyunlarda FPS artışı var.
Örneğin Firefox'a tıklar tıklamaz açılması, bir yazılımı çalıştırınca direkt tepki verip açılması vs. bunlar basit ama Garuda ve Windows 11'de olmayan şeyler.

Bunun yanında konsola (uçbirim/terminal) hiç muhtaç olmadım. Bir iki ufak ihtiyaç oldu ama onlar da benim tercihimdi. İstesem GUI ile de yapabilirdim istediğim şeyleri.
Cachy Hello uygulamasından ihtiyacınıza uygun paketleri hızlıca kurabilirsiniz, sistem güncellemesini yapabilirsiniz ve ihtiyacınız olan her türlü oyun paketini kurabilirsiniz.
Tek tıkla bütün oyun paketlerini (Steam, Heroic, Proton, Gamemode, MangoHUD vs. vs.) kurabilirsiniz.

Ve Cachy nihai olarak bir Arch ve AUR'ın rahatlığı, esnekliği paha biçilemez. Önceden kurulu paru ile AUR'dan istediğinizi kurabilirsiniz.

Oyunlardaki FPS Artışı​

Daha önce bahsetmiştim forumda. CachyOS öyle 3-5 FPS değil, ciddi anlamda 30-40 FPS artışı yaptı sistemimde.

Ryzen 3 3100 + GTX 1660 Ti + 8 GB RAM kullanıyorum. Bu sistemle Windows 11 ve Garuda Linux'ta Hunt: Showdown 1896 oyununda 60-70 FPS alıyordum.
CachyOS'ta ise aldığım FPS 30-40 FPS arttı. Minimum 100 olacak şekilde 110 civarlarında FPS alıyorum. Ben bu FPS'yi hayatta almadım hiçbir zaman. Windows 11 ve Garuda Linux'ta.
Ama CachyOS'ta bir oyuna girdim, bam! 100+ FPS alıyordum. CachyOS'i daha bırakmam.

CS 2'de ise 100-120 FPS alırken Garuda Linux'ta, CachyOS'ta 140 FPS alıyorum.

Sadece bu 2 oyuna bakabildim. Ama Hunt gibi optimize özürlü bir oyunda 100+ FPS almam benim için büyük bir artı oldu.

Artılar​

• Optimize çekirdek ve yüksek performans
• Basit kurulum ve masaüstü ortamı seçenekleri
• Gaming odaklı paketler
• Arch esnekliği

Eksiler​

• Kurulum için internet zorunluluğu
• Başka da yok bence.

Sonuç ve Değerlendirme​

CachyOS herkes için uygun bir dağıtım. Tüm kullanıcı profillerine hitap eden bir dağıtım. Fakat tabii ki performans ve oyun meraklılarına daha çok hitap ediyor.

Windows'tan CachyOS'e geçerseniz veya dual boot yaparsanız farkı anlarsınız. Ben bu kadar etkileneceğimi düşünmezdim.

https://cachyos.org/

Genişletmek için tıkla...

Nefs İlmi dedi:

Ben açıkçası NVIDIA kaynaklı hiç sorun yaşamadım hiçbir dağıtımda. Ne Pardus, ne Garuda, ne CachyOS.

Genişletmek için tıkla...