Rehber Formula 1 Aracı Nasıl Çalıştırılır?

Merhabalar, forumda F1 konusunun eksikliği ve neredeyse hiç (sadece 1 tane var onu da ben yazmıştım sanırım) makalenin olmaması sebebiyle bu rehberi yazmaya karar verdim. Ayrıca gördüğüm kadarıyla Türkçe bir kaynakta da bu konu anlatılmamış. Neyse fazla uzatmadan başlayalım.

Normalde bir araca bindiğimiz zaman yaptığımız şey anahtarı çevirip yola çıkmak ve gerisini düşünmemek. Peki, F1 de durum böyle mi? Tabi ki de hayır. Bu sporda olan her şey gibi bu "basit" işlemde bile her şey düşünülüyor ve mükemmel bir şekilde yapılıyor. Bir motorun sağlıklı ve tam performansda çalışmasını sağlamak için yağ sıcaklığı gibi şeylerin optimum durumda olması lazım ve normal bir araçla F1 aracının benzerlikleri burada bitiyor. Şimdi gelin adım adım inceleyelim:

Adım 1: Motorun Optimum Sıcaklığa Ulaştırılması​

Burada motora adeta yaşam destek ünitesi bağlıdır. Şimdi neden böyle dediğimi anlayacaksınız. Dışarıdan bir pompa yardımıyla motora sıcak soğutma sıvısı pompalanır. Böylece motor henüz çalıştırılmadan 80 C° civarlarına ısıtılmış olur. Tabi bu sırada mühendisler motordaki sensörler aracılığıyla her bir dereceyi ve her bir parametreyi kontrol ediyor. Ha bu arada motordaki sızıntılara karşı basınçlı hava da basılıyor. Farkettiyseniz henüz motor yağından bahsetmedim çünkü motorda henüz yağ yok.

Adım 2: Yağın Isıtılması​

Evet yağ da dışarıda optimum sıcaklığa ulaştırılıp motora gönderiliyor. Burada da mühendisler dikkatlice yağı ısıtmak zorundalar çünkü aniden ısıtılırsa veya eşit bir şekilde ısıtmazsa "hot spot" oluşabilir ve yağın kimyasal yapısı bozulabilir. Kimyasal yapısı bozulduğunda ne olacağını tahmin etmek pek de güç olmasa gerek.

Adım 3: Motoru Yağlamak​

Tamam yağını, suyunu ısıttık artık çalıştırıyoruz herhalde? Henüz değil çünkü daha motor yağlanmadı. Şimdi motoru yağlayalım. Dışardan marş motoru aracın arkasından vites kutusundan motora bağlanır ve motor ateşlenmeden çevrilir (cranking). Ne kadar çevrileceği duruma göre değişir, örneğin birkaç tur atmış bir araç için kısa bir süre yeterli olacaktır çünkü motorda yeterli yağlanma önceki çalıştırmayla sağlanmış olur ancak ilk defa çalıştıracaksak daha uzun bir süre gereklidir.

Adım 4: Motoru Çalıştırmak​

Önceki adımlarda da bahsettiğim gibi yine bütün parametreler kontrol edilir ve eğer uygunsa onay verilir ve motor ateşlenir. Kokpitdeki switchlerle ateşleme ve yakıt sistemi başlatılır ve motor tam çalışana kadar marş motoru araca bağlı kalır. Bu noktada her şey yolundaysa motor ısıtılmaya devam eder. Bu arada motorun rölanti devri 3000-4000 devir/dak. Burada yapılan kontrollerden birisi de belirli devirlerdeki yağ basıncı gibi şeylerdir. Sorumlu mühendis her şeyden memnunsa motor kapatılır ve kapatmadan önce birkaç saniye kontrol amaçlı 7000 devir/dak civarlarında çalıştırılır. Kapatıldıktan sonra karterdeki yağ seviyesi kontrol edilir.

Adım 5: Değerlerin Korunması​

Artık her şey hazır geriye bu değerleri korumak kalıyor. Bunu da yine takım sensörler yardımıyla kontrol altında tutuyor. Eğer gerekirse kısa süreli ateşlemeler yapılıyor. Motorun kapatılmasının sebebi ise motorun aşırı ısınmasını engellemek. En son sürücü atlayıp garajı terk ediyor.

Şimdi aklınızdaki şu soruyu da cevaplayayım. Bazen pistte sürücüler araca bir şey bağlı değilken motoru kapatıp açıyorlar bunu nasıl yapıyorlar? Bunu MGU-K ile yapıyorlar yani hibrit sistemin bir parçası ile. Peki neden araç garajdayken bu kullanılmıyor derseniz muhtemelen parçanın aşınmasını engellemek için derim.

Basitçe bu şekilde çalıştırılıyor. Okuduğunuz için teşekkür ederim sorularınız varsa veya hatam varsa lütfen yazın. Yazdığım öbür rehbere buradan ulaşabilirsiniz.