Konu Başlıkları Gizle
- 1 Ön sözler ve giriş
- 2 Bölüm 1: ISO Dosyasını Yazdırmak
- 3 Bölüm 1.1: Türkçe Klavye
- 4 Bölüm 2: Ağ Ayarları
- 5 Bölüm 3: Disk biçimlendirme
- 6 Bölüm 4: Stage-3 Kurulumu
- 7 Bölüm 5: Portage Make.conf Ayarları
- 8 Bölüm 6: Base kurulum
- 9 Bölüm 7: Kernel konfigürasyonu
- 10 Bölüm 8: Sistem Konfigürasyonu
- 11 Bölüm 9: Sistem Araçlarını Yükleme
- 12 Bölüm 10: Final ve Ek Özellikler
- 13 Kısım 2 Bölüm 1: KDE Plasma Kurulumu
- 14 Kısım 2 Bölüm 2: Sudo Kurulumu
- 15 Kısım 2 Bölüm 3: SDDM Kurulum ve Konfigürasyon
- 16 Son Sözler
Ön sözler ve giriş
Öncelikle hepinize merhabalar! Geçen hafta içinde sırf eğlence olsun diye bilgisayarımdaki Arch ve Windows'un yanına KDE Gentoo kurdum.İlk seferinde kurduktan hemen sonra sildim ve ertesi gün bu çok hoşuma gittiği için ikinci kez kurdum (Sanal makine değil kendi bilgisayarıma kurdum bu arada
).Şimdi Gentoo hakkında az çok bir bilgim var ve rehber hazırlamak istedim. Bu rehber olabildiğince minimal bir kurulum olacak (KDE ve Apps Meta dışında).
Kurulumda takip edebileceğiniz resmi kaynak bu site:
Gentoo Wiki
Evet, şimdi kuruluma geçebiliriz. İhtiyacımız olan kurulum ortamını indirmeliyiz.
Aşağıdaki menüden resmi ortamları indirebilirsiniz, başka bir distronun ortamıyla da indirilebiliyor ancak sitede belirttiği gibi bu bazı sorunlara yol açabiliyor.
Bölüm 1: ISO Dosyasını Yazdırmak
İndirdiğiniz 466 Megabyte boyutundaki kurlum medyasını BalenaEtcher yardımıyla yazdırabilirsiniz.
balenaEtcher - Flash OS images to SD cards & USB drives
A cross-platform tool to flash OS images onto SD cards and USB drives safely and easily. Free and open source for makers around the world.
etcher.balena.io
İşlem bittikten sonra Gentoo kurulum medyasını boot edin.
Bölüm 1.1: Türkçe Klavye
Ortamı ilk açtığınızda klavye Türkçe olmayacaktır. Çözümü basit
Kod:
loadkeys trqBölüm 2: Ağ Ayarları
Kurulum medyasına girdikten sonra yapmamız gereken ilk iş ağ ayarlarını yapmak olacaktır. İfconfig ile test ederek başlayalım.
Kod:
ifconfigAğ kurulumunu otomatik olarak yapmak için ise netsetup kullanabiliriz.
Kod:
net-setup
Kod:
ping www.gentoo.orgBölüm 3: Disk biçimlendirme
Ağ ayarlarını tamamladıktan sonra kurulumun ilk aşamasının son adımını yapabiliriz.Bu aşamada ben cgdisk kullanacağım, tamamen kişisel tercih.
lsblk komutuyla disklerinizi görebilirsiniz, bunu yapmayı unutmayın çünkü hangi diski biçimlendireceğimizi bilmek önemli.
Benim denememde bu "nvme0n1" ancak sda,sdx,sdb gibi isimler de olabilir. Sizinkini öğrendikten sonra devam edebilirsiniz.
Kod:
cgdisk /dev/nvme0n1Burada alttaki menüden bazı seçenekleriniz olacak. Ok tuşları işinizi görecektir.
ꞏ Eğer başka bir işletim sisteminiz varsa önceden Gentoo için Free Space ayırmış olmanız gerekir.
ꞏ Ayırmadıysanız o bölümün üstüne gelerek delete yapabilirsiniz. Bu eski işletim sisteminizi yok edecektir.
ꞏ İlk olarak Free Space üzerine gelin ve New seçeneğini seçin.
Root Bölümü
İlk bölümümüz Gentoo bölümü olacak, birinci değeri boş bırakın.
İkinci değere işletim sisteminizin olmasını istediğiniz boyutu GB cinsinden yazın. Ben 300GB yazdım çünkü 300 GB olmasını istiyorum.
Üçüncü değeri boş bırakın, bu bölümü sonra halledeceğiz.
Dördüncü değere bölümün ismini yazacağız, bu size kalmış, ben Gentoo yazdım.
EFI Bölümü
Eğer UEFI Windows'un yanına Gentoo kuracaksanız EFI bölümünüz zaten vardır, ancak sisteminize sadece Gentoo kuracaksanız bir bölüm oluşturmanız gerekli.
Birinci değeri boş bırakın.
İkinci değere 1GB yazabilirsiniz.
Üçüncü değeri boş bırakın.
Dördüncü değere EFI yazdım, ancak bu şahsi tercih. İstediğinizi yazabilirsiniz.
SWAP Bölümü
4 GB boyutunda bir takas alanı oluşturmak isteyebilirsiniz.
Birinci değeri boş bırakın.
İkinci değere 4GB yazın.
Üçüncü değeri boş bırakın.
Dordüncü değer kişisel tercih. Swap yazabilirsiniz.
Buraya kadar yaptıktan sonra Write seçeneği ile tamamen diskinizi biçimlendirin. Ardından bölüntüleri biçimlendireceğiz.
Şimdi lsblk ile bölümlerinize bakın. Benim durumumda:
Kod:
nvme0n1p1: Gentoo Root Bölümü (300gb)
nvme0n1p2: Swap Bölümü (4gb)
nvme0n1p3: EFI bölümü (1.5gb)Bundan yararlanarak diskleri şu şekilde biçimlendireceğim (Dual Boot yapacaksanız 3. adımı atlayın).
Kod:
mkfs.ext4 /dev/nvme0n1p1
Kod:
mkswap /dev/nvme0n1p2 ardından swapon /dev/nvme0n1p2
Kod:
mkfs.fat /dev/nvme0n1p3Bölüm 4: Stage-3 Kurulumu
Yukarıdaki uzun bölümün ardından biraz daha kolay bir bölümle karşılaştınız.Öncelikle root bölümümüzü mount edelim:
Kod:
mount /dev/nvme0n1p1 /mnt/gentoo
Kod:
cd /mnt/gentooŞimdi tarihi ayarlamamız gerekli:
Kod:
chronyd -qveya
Kod:
date 100313162021
#Bu komut için format: Ay,Gün,Saat,Dakika,YılŞimdi ise Stage-3 arşivini indirmek için links kullanmamız gerekli.
Kod:
links https://www.gentoo.org/downloads/
#Bu komut size komut satırında çalışan bir tarayıcı açacaktır.
#Stage-3 openrc versiyonunu seçip save seçeneğine basın.
#Systemd versiyonunu seçmemeye dikkat etmelisiniz.
#links'den çıkmak için q tuşuna basınArşiv indikten sonra bu komut ile ayıklayabilirsiniz:
Kod:
tar xpvf stage3-*.tar.xz --xattrs-include='*.*' --numeric-ownerBölüm 5: Portage Make.conf Ayarları
Sevgili paket yöneticimizi ayarlamaya başlayabiliriz.
Kod:
nano -w /etc/portage/make.confİlk adım olarak COMMON_FLAGS bölümüne tırnaksız olarak "-march=native" yazalım.
Ardından makeopts işlemini ayarlayalım. Dosyamızın en altına direkt olarak bunu yazabiliriz.
Kod:
MAKEOPTS="-j8"
#-j8 bizim işlemci çekirdek sayımızı belirtiyor.
#Kendi çekirdek sayınıza göre -j4 veya -j12 yazabilirsiniz.Son olarak Lisans ayarlarımızı yapalım.
Kod:
ACCEPT_LICENSE="*"Bu adımdan sonra dosyayı kaydedip çıkabilirsiniz.
Unutmadan Mirror seçimi yapalım:
Kod:
mirrorselect -i -o >> /mnt/gentoo/etc/portage/make.conf
#Bu komut size grafik arayüzlü bir mirror seçme aracı açacaktır.
#Türkiye mirroruna kadar kaydırın ve boşluk tuşuyla ikisini de seçin.
#Seçtikten sonra enter yaparak çıkın.
#Eğer hata veriyorsa tarihinizi kontrol edin (yanlış yapmış olabilirsiniz)Bölüm 6: Base kurulum
Başlangıçta aşağıdakileri yazın.
Kod:
mkdir --parents /mnt/gentoo/etc/portage/repos.conf
Kod:
cp /mnt/gentoo/usr/share/portage/config/repos.conf /mnt/gentoo/etc/portage/repos.conf/gentoo.confBir cat komutu ile doğru yapıp yapmadığınıza bakabilirsiniz.
Kod:
cat /mnt/gentoo/etc/portage/repos.conf/gentoo.confBu şekilde görünmeli:
Kod:
[DEFAULT]
main-repo = gentoo
[gentoo]
location = /var/db/repos/gentoo
sync-type = rsync
sync-uri = rsync://rsync.gentoo.org/gentoo-portage
auto-sync = yes
sync-rsync-verify-jobs = 1
sync-rsync-verify-metamanifest = yes
sync-rsync-verify-max-age = 24
sync-openpgp-key-path = /usr/share/openpgp-keys/gentoo-release.asc
sync-openpgp-key-refresh-retry-count = 40
sync-openpgp-key-refresh-retry-overall-timeout = 1200
sync-openpgp-key-refresh-retry-delay-exp-base = 2
sync-openpgp-key-refresh-retry-delay-max = 60
sync-openpgp-key-refresh-retry-delay-mult = 4
sync-webrsync-verify-signature = yes
sync-git-verify-commit-signature = yesDNS Özelliklerini kopyalayalım
Kod:
cp --dereference /etc/resolv.conf /mnt/gentoo/etc/Chroot yapmadan önceki son adıma geçtik, hepsini sırayla yazın:
Kod:
mount --types proc /proc /mnt/gentoo/proc
Kod:
mount --rbind /sys /mnt/gentoo/sys
Kod:
mount --make-rslave /mnt/gentoo/sys
Kod:
mount --rbind /dev /mnt/gentoo/dev
Kod:
mount --make-rslave /mnt/gentoo/dev
Kod:
mount --bind /run /mnt/gentoo/run
Kod:
mount --make-slave /mnt/gentoo/runChroot atalım:
Kod:
chroot /mnt/gentoo /bin/bash
Kod:
source /etc/profile
Kod:
export PS1="(chroot) ${PS1}"Boot Bölümünü mount edelim:
Kod:
mkdir /efi
Kod:
mount /dev/nvme0n1p3 /efiLegacy için:
Kod:
mount /dev/nvme0n1p3 /bootPortage ayarlarımızı yapalım:
Kod:
emerge-webrsync
Kod:
emerge --syncProfil Seçimi yapmamız gerekli, plasma kuracağımızı göz önünde bulundurursak /desktop/plasma seçeneğini seçmemiz gerekli.
Kod:
eselect profile listBenim denememde Plasma profili 9 numara. Sizde farklı olabilir, seçerken dikkatli olun.
Kod:
eselect profile set 9Son olarak @world güncellemesi yapalım, bazıları bunun uzun sürdüğünü söylüyor. Sakın inanmayın
Kod:
emerge --ask --verbose --update --deep --newuse @worldBundan sonra make.conf üzerinde bazı değişiklikler daha yapmamız gerekecek:
Kod:
nano /etc/portage/make.conf
Kod:
USE="X -systemd"
#X'in başına çizgi koymayın!!
#Burada systemd ile alakalı herhangi bir paket kullanmak istemediğimizi belirttik.Timezone ayarı:
Kod:
echo "Turkey" > /etc/timezone
Kod:
emerge --config sys-libs/timezone-dataLocale ayarı:
Kod:
nano /etc/locale.gen
Kod:
#Bu dosyanın içine şunu yazın:
tr_TR.UTF-8 UTF-8
Kod:
#locale güncelllemesini yapalım
locale-gen
Kod:
eselect locale list
#Bu komut locale listesi çıkaracaktır, az önce ayarladığınız locale'nin numarasını aklınzıda tutun
Kod:
eselect locale set 9
#9 yerine kendi ayarladığınız locale numarasını yazınSon olarak Enviorment güncellemesi yapalım (Bu Türkçe karakterlerde bozulma yaratacaktır ama yine de yapın)
Kod:
env-update && source /etc/profile && export PS1="(chroot) ${PS1}"Bölüm 7: Kernel konfigürasyonu
6. bölüm biraz uzun mu oldu dersiniz? Tam gaz devam ediyoruz!
Kod:
emerge --ask sys-kernel/gentoo-sourcesBurada bir konuya değinmek isterim, genkernel kullanacağımız için bu işlemde bir sıkıntı yaşadım.
Bunu çözmek için inen kernel dosyası klasörünün ismini linux olarak değiştirdim.
Eğer siz de "kernel dosyası bulunamadı" ve benzeri bir hata alırsanız klasörün ismini linux olarak değiştirmeyi deneyebilirsiniz.
Manuel kernel konfigürasyonu yapmak isteyenler için şu kodları yazmak yeterli olacaktır:
Kod:
emerge --ask sys-apps/pciutils
Kod:
cd /usr/src/linux
Kod:
make menuconfigAncak biz genkernel kullanacağız.
Kod:
emerge --ask sys-kernel/genkernelGenkernel kullanmadan önce Fstab dosyamızı düzenleyelim. Bu işlem biraz zor ancak oldukça önemli.
Kod:
nano /etc/fstabYukarıdaki komutu verdikten sonra örnek disklerle hazırlanmış bir fstab dosyası ile karşılaşacaksınız.
Boşlukları örneklere göre uygun olarak bırakmak için tab kullanabilirsiniz, bu önemli.
Benim durumumda şu şekilde oluyor:
Kod:
#Şimdilik boot bölümü yeterli, diğerlerini sonra yapacağız.
/dev/nvme0n1p3 /boot vfat defaults 0 2
#UEFI için bunu yazın
/dev/nvme0n1p3 /efi vfat defaults 0 2Genkernel için önümüzde hiç engel kalmadı:
Kod:
genkernel allBu işlem tamamlandıktan sonra bir kontrol yapalım:
Kod:
ls /boot/vmlinu* /boot/initramfs*Bölüm 8: Sistem Konfigürasyonu
Evet, daha önce söylediğim gibi bu dosyayı tekrar düzenleyeceğiz.
Kod:
nano /etc/fstabBen kendi sistemime göre ayarladım, siz bunu değiştirebilirsiniz.
Kod:
/dev/nvme0n1p1 / ext4 noatime 0 1
/dev/nvme0n1p2 none swap sw 0 0
#SSD kullanıyorsanız ilk satırda noatime,discard yazabilirsinizHostname seçimi:
Kod:
#Bilgisayar isminiz, terminalde kullanıcıadı@bilgisayarismi olarak gözükür.
nano /etc/conf.d
Kod:
#Ben aliaslan@Gentoo olarak gözüksün istiyorum, bu yüzden şunu yazacağım:
hostname="Gentoo"Ufak bir ağ aracı yükleyelim
Kod:
emerge --ask --noreplace net-misc/netifrcŞimdi ufak bir ağ ayarı yapmamız gerekli:
Kod:
nano /etc/conf.d/net
Kod:
#ifconfig komutunda gözüken değeri yazıyoruz, bu değer benim bilgisayarımda enp5s0.
#sizde farklı olabilir, ona göre yapın.
config_enp5s0="dhcp"Ağ ayarlarını açılışta başlatma:
Kod:
cd /etc/init.d
Kod:
ln -s net.lo net.enp5s0
#Kendi değerinizi yazın
Kod:
rc-update add net.enp5s0 defaultHosts dosyamızı düzenleyelim:
Kod:
nano /etc/hosts
##Her iki localhost'un yanına görünmesini istediğiniz ismi yazabilirsiniz. (Benim için Gentoo)Root şifremizi ayarlayalım, kurlumda sona yaklaşıyoruz.
Kod:
passwdKlavye düzenini ayarlayalım:
Kod:
nano /etc/conf.d/keymaps
#US olarak gözüken değeri TRQ olarak değiştirin.Bölüm 9: Sistem Araçlarını Yükleme
Sysklogd indirip RC sistemine ekleyelim:
Kod:
emerge --ask app-admin/sysklogd
Kod:
rc-update add sysklogd defaultDosya sistemi kontrolcülerini sistemimize yükleyelim:
Kod:
#Ext2,3,4 için:
emerge --ask e2fsprogs
Kod:
#Fat için:
emerge --ask dosfstoolsDhcpd kuralım:
Kod:
emerge --ask net-misc/dhcpcdKablosuz ağ kullancaksanız bunu da yapın:
Kod:
emerge --ask net-wireless/iw net-wireless/wpa_supplicantŞu anda bu bölümün en önemli kısmına geldik: GRUB kurulumu!
Bu aşamada dikkatli olmanız yeterli, hiç zor değil.
UEFI için:
Kod:
echo 'GRUB_PLATFORMS="efi-64"' >> /etc/portage/make.conf
Kod:
emerge --ask sys-boot/grub:2BIOS için:
Kod:
emerge --ask --verbose sys-boot/grub:2Eğer ilk adımda echo komutunu kullanmadan grub'u kurduysanız bunu yazın:
Kod:
emerge --ask --update --newuse --verbose sys-boot/grub:2Grub konfigürasyonu:
Kod:
#BIOS için:
grub-install /dev/nvme0n1
Kod:
#UEFI için:
grub-install --target=x86_64-efi --efi-directory=/efiConf dosyası çıkarma:
Kod:
grub-mkconfig -o /boot/grub/grub.cfgYeni kurulumumuzu tamamlamak:
Kod:
exit
Kod:
cd
Kod:
umount -l /mnt/gentoo/dev{/shm,/pts,}
Kod:
umount -R /mnt/gentoo
Kod:
rebootBu işlemden sonra kurulum dosyasını bilgisayarınızdan çekin.
Kullanıcı adına root yazdıktan sonra belirlediğiniz şifreyi girerek Gentoo kurulumunuza girin.
Bölüm 10: Final ve Ek Özellikler
Kullanıcı oluşturalım:
Kod:
useradd -m -G users,wheel,audio -s /bin/bash tavuk
# Tavuk yerine kullanıcı adınızı yazın.
Kod:
passwd tavukStage-3 arşivini silerek son noktayı koyun.
Kod:
rm /stage3-*.tar.*Şu andan itibaren tamamen işlevsel bir Gentoo kurlumunuz var.
Ancak bir şey eksik, ne olabilir ki? Evet! Doğru bildiniz: KDE Plasma.
Kısım 2 Bölüm 1: KDE Plasma Kurulumu
Kod:
#Paketleri kontrol etmek için gentoolkit kuralım
#Format şu şekilde: equery list "*" | grep paketismi
emerge --ask gentoolkitElogind kuralım:
Kod:
#Eğer grep ile bulamadıysanız kurun, aksi halde gerek yok.
#Eğer kurmadıysanız 2. komut hata verecektir.
emerge --ask elogind
Kod:
rc-update add elogind bootUdev:
Kod:
rc-update add udev sysinitDbus:
Kod:
rc-update add dbus defaultUdisks:
Kod:
emerge --ask udisksLvm:
Kod:
rc-update add lvm bootGPU tanıtımı:
Kod:
nano /etc/portage/make.conf
Kod:
#Aşağıdaki değeri ekleyin
#Tırnak arasına ekran kartı türünüzü yazmalısınız, (nvidia, amdgpu, qxl)
#Tüm kartlar için Gentoo sayfasına bakabilirsiniz.
VIDEO_CARDS=""Xorg sürücü kontrolü:
Kod:
emerge --search xorg-drivers
Kod:
emerge --ask --verbose xorg-driversVideo kontrolü:
Kod:
#tavuk kullanıcı isminiz (zaten biliyorsunuz)
gpasswd -a tavuk videoKDE Meta kurlumu:
Kod:
#Bu biraz uzun sürebilir benden söylemesi :D
emerge --ask kde-plasma/plasma-metaKDE Apps Meta kurlumu:
Kod:
#Bu bir öncekinden 2 kat daha uzun sürecek.
emerge --ask kde-apps/kde-apps-metaKısım 2 Bölüm 2: Sudo Kurulumu
Kod:
emerge --ask sudo
Kod:
#Yüklendikten sonra konfigüre edelim:
visudoAçılan dosyada "root ALL=(ALL) ALL" kısmının altına şunu ekleyelim:
Kod:
tavuk ALL=(ALL) ALLKısım 2 Bölüm 3: SDDM Kurulum ve Konfigürasyon
Kod:
#Grep ile kontrol ettikten sonra bulamazsanız yükleyin.
#Genelde yüklü oluyor.
emerge --ask x11-misc/sddm
Kod:
#Bazıları performans sorunalrı yaşayabilir.
#Bunun için user group ayarı yapalım:
usermod -a -G video sddmKonfigürasyon ayarları:
Kod:
nano /etc/sddm.conf
Kod:
#Eklenecek değer:
[X11]
Display_Command=/etc/sddm/scripts/XsetupReferans gösterdiğimiz yolu oluşturalım:
Kod:
mkdir -p /etc/sddm/scripts
Kod:
nano /etc/sddm/scripts/Xsetup
Kod:
#Dosya içine yazılacak değer:
setxkbmap tr
Kod:
chmod a+x /etc/sddm/scripts/XsetupSDDM konfigürasyon finali:
Kod:
nano /etc/conf.d/xdm
Kod:
#Yazılacak değer:
DISPLAYMANAGER="sddm"
Kod:
nano /etc/conf.d/display-manager
Kod:
#Yazılacak değer:
DISPLAYMANAGER="sddm"SDDM Başlatma:
Kod:
rc-update add xdm default
Kod:
/etc/init.d/xdm startBu adımdan sonra grafik arayüzlü login ekranı gelecektir.
Kurlumu burada tamamlamış oluyoruz.
Son Sözler
Bu rehberde en sadesinden stabil bir Gentoo kurlumu yaptım, okuduğunuz için çok çok teşekkür ediyorumBu rehber sanırım Gentoo kategorisinin de ilk konusu oluyor. İlk konunun Gentoo kurulumu olması da hoş oldu
Unutmayın, artık bir Gentoo kullanıcısınız, benim gibi Arch kullananlara zorbalık yapabilirsiniz.
Kendinize iyi bakın.
Son düzenleyen: Moderatör:
