Oyun oynarken ya da grafik yoğunluklu işlemler yaparken hangi ekran kartının devreye girdiğini merak ediyorsanız, yalnız değilsiniz. Özellikle çift ekran kartına sahip laptop kullanıcılarının sıkça sorduğu bu soruya adım adım bir rehberle yanıt veriyoruz.



Bu işlem için MSI Afterburner yazılımı kullanılıyor.

Afterburner'ı Açın ve Ayarlara Girin​


Afterburner yazılımını çalıştırdıktan sonra sol taraftaki çark simgesine tıklayarak ayar menüsünü açın.


Çift GPU'ya sahip sistemlerde burada GPU1 ve GPU2 şeklinde iki seçenek görünüyor olacak. Örneğin, bir sistemde GPU1 Nvidia RTX 3070, GPU2 ise Intel Graphics olarak listelenebilir. Bu da harici ve dahili grafik işlemciler anlamına gelir.

resim.png

Oyun İçinde Hangi GPU’nun Kullanıldığını Görüntüleyin​


Furmark gibi bir test programını arka planda çalıştırarak GPU'ların kullanımını daha net takip edebilirsiniz.

Afterburner arayüzünde “İzleme” sekmesine geçin. Burada sistemdeki tüm GPU'lar listelenecek.

resim-2.png

  • GPU1 kullanımı seçeneğini işaretleyin ve OSD'de göster (On-Screen Display) seçeneğini işaretleyin.
video-1.png

  • Aynı işlemi GPU2 için de yapın.
resim-3.png

  • Her iki GPU için de OSD'de göster dedikten sonra artık hem dahili hem harici ekran kartınızın kullanımlarını görüntüleyebilirsiniz.
resim-4.png

Görselliği Artırmak İçin OSD Zoom Ayarlarını Düzenleyin​


Görüntü biraz küçük kalırsa, sistem tepsisindeki RivaTuner simgesine tıklayın. Buradan On-Screen Display Zoom ayarını arttırabilirsiniz. Ekran çözünürlüğünüze bağlı olarak daha büyük bir değer tercih etmeniz gerekebilir.

rivatuner-1.png

GPU İsimlerini Daha Anlaşılır Hale Getirin​

Oyun sırasında hangi GPU'nun hangisi olduğunu hatırlamak zor olabilir. Bu yüzden izleme kısmında isimleri özelleştirmek işleri kolaylaştırır.
  • GPU1 için “grup adını üstüne yaz” seçeneğiyle ismi RTX 3070 olarak değiştirin.
naming-1.png

  • GPU2 için aynı şekilde ismi Intel GPU olarak belirleyin.

Sonuçları Gözlemleyin​

Oyun sırasında ekranın köşesinde hangi GPU’nun ne kadar kullanıldığını görebilirsiniz. Örneğin bizim kullandığımız test uygulamasında;
  • RTX 3070 %99 oranında çalışırken
  • Intel GPU yalnızca %2 gibi düşük bir kullanım gösteriyor.
resim-5.png

Bu yöntem sayesinde hangi ekran kartının aktif olduğunu ve ne kadar yük altında çalıştığını kolayca tespit edebilirsiniz.
 
Son düzenleyen: Moderatör:
Eline sağlık ama basit kullanıcı için aşırı gereksiz ve bence deneyimli kullanıcı için de bayağı angarya.

Dizüstü kullananlarda iki tane ekran kartı olur. Genelde işlemciye gömülü GPU 0 harici ise GPU 1 olarak gözükür. Görev yöneticisinde ad kısmına sağ tıklayıp kategorilerden GPU altyapısını açıp bakabilirsiniz. Veya oyun girince görev yöneticisini açıp, performans kısmına geçiş yapın. Ayrıca görev yöneticisini seçeneklerinden her zaman üstte gözükecek şekilde ayarlayın. Sonrasında oyuna tıklayın yani oyun ön planda seçili olsun. Görev yöneticisindeki GPU kısımlarını kontrol edin. Orada Intel GPU, Nvidia GPU diye yazacaktır. Ona göre hangisi kullanılıyor anlarsınız.

Çok nadir eski oyunlarda, harici GPU ayarlasanız da algılamadığı olur. Çünkü bu oyunlar çıktığında takoz diye belirtilen ilk dizüstüler bile yoktu. Genellikle de bilgisayar odaklı olanlarda bu sorun yaşanır. Harici GPU'yu tanımlamaz ve düşük FPS verir. Bu tarz durumlarda işlemciye gömülü GPU ile çalıştırmayı deneyin, genelde eski oyunlar için yeterli olacağından daha iyi performans alırsını ve oyunlar çökmeyebilir.

2025-05-07_20-17.webp


Tabii sol üstte her oyunda bunu görmek rahatsız etmiyorsa bu yöntem de mantıklı. Ama açıkcası ben uğraşmazdım. Dizüstü kullanıcılarının bence masaüstüye göre biraz daha bilinçli olması gerekiyor. Dizüstü en bilgisiz kullanıcı için uygundur olayı da taşınabilirlikten geliyor, ama bana sorarsanız değil. Oyun oynayan biri harici GPU, indie veya ekran kartı sürücüleri ile iletişime geçmeyen her oyunun dizaüsatünde işlemciyle çalışacağını bilmesi gerekiyor.

Windows grafik ayarları geldiğinden beri de firmaların buna ayar yapabilmesi gerekiyor. Mesela yerli yapım Zula'ya bu sorunu yazmıştım, bir güncelleme ile launcher üzerinden buna ayar yaptılar. Bu ayara tıklamasanız bile grafik ayarları kısmında kendisi harici GPU'ya göre ayar yapıyor. Bunu yapan çok nadir 1-2 indie oyun görmüştüm. Gerçi artık dizüstü kullanmıyorum.

Yani anlatmak istediğim artık bu konularda yazılımsal olarak kullanıcıya düşünmemesi gerekiyor. Dizüstüler çıkalı nereden baksanız 20 küsür yıl oldu. Bu sorun halen çözülemedi veya kolaylaştırılamadı.