Bir çözümü varsa elbet öğrenmek isterim tabii ki. Sistemi toplayalı 4 gün oldu, kafada saç bırakmadı.@ErdemK hocam da aynı ikiliyi kullanıyor. Kullandığı ayarları paylaşmak ister belki.
Merhaba,
Başlıkta da belirttiğim üzere Ryzen 7 9700X için BIOS ayarları nasıl olmalı? Yaşadığım sorunları detaylandırarak bu konu hakkında daha kolay çözüme kavuşabileceğime inanıyorum.
Sistem Özelliklerim:
- İşlemci: AMD Ryzen 7 9700X
- Anakart: Gigabyte B850M Force
- Ekran Kartı: Palit RTX 5080 GamingPro
- RAM: Patriot Viper Venom 32 GB (2x16) 6000 MHz CL30
- Soğutucu: Lian Li Galahad II Trinity AIO Performance 360mm
- SSD: Samsung 990 Pro 2 TB M.2
- PSU: High Power Performance 1000W 80+ Gold
- Kasa: Asus A21 Plus
- İşletim Sistemi: Windows 11 IoT Enterprise LTSC 24H2
Sistem ilk açılışında işlemci 60-65°C'de geziyor, ilerleyen 10-15 saniye içerisinde 46-55°C civarına düşüyor ve boşta bu aralıkta devam ediyor. Herhangi bir program/oyun açılmasında anlık bu değerler fırlıyor. Yakın zamanda deneyimlemiş olduğum God of War Ragnarok, The Last of Us Part I ve The Last of Us Part II oyunları referans aldığımda bu sıcaklık seviyesi fazlasıyla fark edilebilir ve rahatsız edici durumda.
Daha net açıklayacak olursam;
God of War Ragnarok; Normal oynanış süresince 60-68°C, ara sahne ve yükleme ekranlarında 72-78°C
The Last of Us Part I ve The Last of Us Part II; Normal oynanış süresince 64-71°C, ara sahne ve yükleme ekranlarında 83-88°C
Bu sıçrama durumları 15-20 saniye gibi kısa sürelerle gerçekleşiyor, (The Last of Us ikilisinde 40-45 saniye) buna bağlı olarak da radyatör fanları sık hız değişikliği yaşıyor.
BIOS ayarlarım ise şu şekilde:
Eki Görüntüle 233495
- CPU_FAN: (19°C - %15 / 28°C - %25 / 40°C - %41 / 50°C - %52 / 60°C - %60 / 70°C - %83 / 82°C - %100 şeklinde kademeli bir eğri)
- CPU_OPT: Full Speed
- SYS_FAN1: Auto
- PBO: Advanced
- PBO Limits: Motherboard
- Scaler: 6x
- Boost Override: +100
- All Core Curve Optimizer: -30
@Ayhan Dönmez hocam sanırım bu konuda sizin tecrübeniz daha fazladır. ♥
Eki Görüntüle 233496
Eki Görüntüle 233497
Ekleme: Bu konuda servis ile iletişime geçip garantiye göndermek gerekli mi?
Termal macun olarak harici bir kullanım olmadı, sıvı soğutma kutu içeriğinden çıkan ürünü kullandım.BIOS güncelleyin, bir de ileteceğim konudaki ayarları deneyin. Optimize ederseniz süreç daha olumlu ilerleyebilir. Onun dışında anlık fırlamalar Ryzen mimarisi gereği normal. Boşta 45 derece olması bir tık fazla geldi sadece. Soğutucu montajı ya da farklı macun vs. deneyebilirsin. Kasa kapağı açık-kapalı tam yükte test edip sıcaklık farklarını kıyaslayabilirsin. -30 yerine stabil ise -35 UV deneyebilirsin ama boştaki dereceyi esas olarak VSOC belirler. AIO ve kasa hava akışı da yine temel nedenler. Boşta 45 çok absürt değil ama, bahsettiğin yükteki dalgalanmalar da olası şeyler. Tam yükteki derecelere vs. bakmak lazım. Ryzen 7000-9000 serilerinde durum değişken, kimisi boşta 33-35 soğuk havada, kimisi oda -10 derece olsa dahi 40-45 altını göremiyor. Genel anlamda boşta 45 Ryzen mimarisi gereği kabul edilebilir. Bende boşta 35 şu anda mesela. Bir diğer kişide boşta 40-45 arası. Yükteki değerler önemlidir, boştakini belirleyen çok neden var. Bazı üretimlerde lehimleme kaynaklı dereceler yüksek olduğu söyleniyor. IO Die genel olarak Ryzen'de çiplet mimari gereği sıcak çalışır.
- monitortavsiye01
- cl30 önerisi ram
- Mesaj: 140
- Forum: RAM
@Clychine Şu konudaki Patriot için verdiğim ayarları deneyin, H-die DR zaten senin de. BIOS güncellemen gerekli, burada detaylı ayarlar, Nitro vs. mevcut. Dahili grafik kapatman faydana, 1:1 mod açılamıyor AM5'te diğer türlü. Açsan da problematik yüksek oranda.
GitHub - ChrisTitusTech/winutil: Chris Titus Tech's Windows Utility - Install Programs, Tweaks, Fixes, and Updates
Chris Titus Tech's Windows Utility - Install Programs, Tweaks, Fixes, and Updates - ChrisTitusTech/winutilgithub.com
irm "https://christitus.com/win" | iex
Fan Control - A highly focused fan controlling software for Windows
Fan Control is a free software that allows the user to control their CPU, GPU and case fans using temperatures.getfancontrol.com
@Clychine GCC Revo ile Advanced Scan yaparak kaldırın. Winutil PowerShell yönetici açıp Standart Tweak ile Debloat edin. Başlangıç programlarını minimalize edin, anakart yazılımından kurtulun. RGB için OpenRGB yönetici açıp kontrol edersin, FanControl BIOS haricinde fan kontrolü için opsiyoneldir, bakarsın.
GitHub - IgorMundstein/WinMemoryCleaner: This free RAM cleaner uses native Windows features to optimize memory areas. It's a compact, portable, and smart application.
This free RAM cleaner uses native Windows features to optimize memory areas. It's a compact, portable, and smart application. - IgorMundstein/WinMemoryCleanergithub.com
Test öncesi ve aralıklı olarak günlük kullanımlarda bellek temizliği yapabilirsin.
@Clychine Bir diğer ve önemli tavsiye, BIOS'tan ya da GCC'den fan hızlanma süresini 1s ya da Level 5 yapmayı dene, artık Gigabyte'da hangisi mevcutsa öyle yaparsın. GCC tavsiye etmem genel olarak ama. Anakart yazılımlarından uzak durmak lazım. Anlık fırlamalar böylece minimize edilebilir. PBO+RAM optimize edip tekrar bakarsın. VSOC çok abanırsan boştaki sıcaklıklar artması olası. UV çok minimal etkiler, CCD'den ziyade IMC tarafı sıcak. VSOC belirliyor boşta, yükte Core ve CCD. Çiplet böyle.
Termal macun olarak harici bir kullanım olmadı, sıvı soğutma kutu içeriğinden çıkan ürünü kullandım.
Dahili grafik seçeneğini ilk açılışta kapatmıştım. GCC ise tamamen varsayılan olarak yüklendiği için, özellikle seçmedim. Fan ayarını da direkt olarak BIOS üzerinden gerçekleştirdim.
"Winutil PowerShell yönetici açıp Standart Tweak ile Debloat edin." Konusu hakkında nasıl yapabileceğim konusunda sizden biraz daha detay isteyeceğim.
Açıkçası rahatsız eden durum boşta 45 derecede takılması değil. Yaşanan bu anlık fırlamalar sebebiyle sessiz ilerlerken bir anda evimde sanki bir uçak kaldırıyor olmam.
Bu fırlamaları The Last of Us Part II daha net bir şekilde karşıma getirmiş oldu. Sakin sakin 64-71 arasında takılırken bir anda 80+ seviyelere ulaşması bir hayli can sıkıcı oldu. Dalgalanmalar o kadar kısa süreli değişkenlik yaşıyor ki çok kısa sürede eski haline dönebiliyor.
Fan hızlanma süresi ile ilgili bölüm sanırım gözden kaçmış, karşılaşmadım.
Başlangıç uygulamaları konusunda oldukça minimal durumda. Discord gibi ihtiyacım olan 1-2 programdan ibaret. Revo ile GCC'i kaldırabilirim, fan ışıklandırmasını pek de değiştirmiyorum. Varsayılan hali gayet ideal durumda.GCC programını eğer ihtiyacınız yok ise Revo Uninstaller yazılımı ile Advanced Scan yaparak kaldırın. Fan için BIOS yeterli, fan hızlanma süresi orada fan ayarları kısmında belirtilir. Level 5 ya da 1s yaparsan kulak tırmalayan sesten kurtulursun. Ani fırlamalardaki ivmeyi azaltıyor. Fan eğrisini yine ona göre düzenlersin. RGB için OpenRGB çoğu senaryoda yeterli. Yönetici açtıktan sonra LED sayısı kısmını eğer sorarsa minimum 2 olarak belirtmen lazım, LED hesabı yapmana gerek yok. 1 değeri ile geldiği için RGB'ler sönük konumda kalır. Bu haliyle işlevsiz yani.
Download Revo Uninstaller Freeware - Free and Full Download
Free fully functional download of Revo Uninstaller Pro, Pro Portable and Revo Uninstaller Freeware. Quick and fast download here.www.revouninstaller.com
Revo Portable sürümü indirmen yeterli, .exe kurman gerekli değil.
Yine bu yazılımdan başlangıç programları kısmını da Autorun Manager sekmesinden düzenlersen iyi olur. Başındaki tik kaldırırsan hallolacaktır. Görev yöneticisinden de ekstra kontrol sağlarsın.
Winutil için ilgili komutu PowerShell yönetici açıp uyguladıktan sonra Script açılacak. Sonrasında Tweaks kısmından Standart tıkladıktan sonra Script başlatacaksınız alt kısımdan. Yine Advanced kısmından yapmak istediklerini ekstra yaparsınız. Ne işe yaradığı ve açıklaması vs. belirtmiş. Disable Hibernate örneğin tik atarsan iyi olur. Bu tarz Hazırda Başlat, Hazırda Beklet gibi özelliklere ihtiyacın yok. Hiberfil.sys adında gizli dosyada 5-10 GB arası boşa yer kaplıyor C: diskinde.
PowerShell Debloat Script için komut bu, PS yönetici açın:
irm "https://christitus.com/win" | iex
Bir de paylaştığım konudaki ayarları uygulayın, MCR-PDM gibi ayarlar dediğim şekilde olursa uzun vade daha stabil kullanırsınız. Bu ayarların herhangi bir zararı yok, RAM'ler için aktif soğutma kullanmayan bir kullanıcıya yönelik hazırlandı. Aktif soğutma yaparsan bir adım öteye geçme şansın var. Parça ömrüne vesaire zararı yok. AM5 ve Hynix için sınırlar net şekilde belirlendi ve tecrübeyle sabit. Yıllar geçti artık, matür bir platform. Çoğu kişi sınırlara veya getirisine götürüsüne çok hakim değil.
Başlangıç uygulamaları konusunda oldukça minimal durumda. Discord gibi ihtiyacım olan 1-2 programdan ibaret. Revo ile GCC'i kaldırabilirim, fan ışıklandırmasını pek de değiştirmiyorum. Varsayılan hali gayet ideal durumda.
Winutil kısmını da gün içerisinde uygulayacağım, devamında bilgilendirme yaparım.
Fan eğrisi konu içeriğinde belirttiğim şekilde. Ne kadar uygun veya değil, pek bir bilgim yok. Belirttiğiniz bütün seçenekleri becerebildiğimce uygulamaya çalışacağım. Daha da olmazsa ne yapacağımı artık hiç bilmiyorum. Artık fazla çaresiz kaldım, garantiye göndersem ne değişir onu da bilmiyorum. Bu kadar yüksek sıcaklık değerleri ve ona bağlı olarak fan gürültüsü gerçekten moralimi bozdu artık.Winutil sonrasında fan hızlanma süresi BIOS'ta dediğim ilgili kısımda. En çok o etki edecektir. Auto olarak 0.1s gelir. 1s biraz abartı olabilir, 0.5s deneyip ona göre karar verirsin. 0.5s-1s arası bakman uygun olur 0.1'lik adımlar halinde. Fan eğrisine göre de yine değişecektir bu durum. Ortayı bulmak lazım. 1s yaptığında anlık tepki vermek yerine 1 saniye sonra tepki verecek gibi düşünebilirsin. Süreci ciddi yavaşlatıyor. Eğriyi 1 saniye sağa kaydırıyor gibi düşünmek lazım. 0.1'den 1'e 10 kat artış var yani.
Onun haricinde aktif soğutma yoksa 1:1 mod 6000 CL30 H-die DR uygulayın attığım konudaki ayarları birebir. Yine aktif soğutma mevcut değilse tREFI 65.535 yerine 50.000 kalmak zorunda. tRFC1-2-SB değerleri Normal Mode için tRFC1 400 bırakman yeterli. 2 ve SB değerleri IMC-Bellek kontrolcü bu modda iken okumaz. Şimdiye kadar böyleydi, Train algoritma Mixed kaydığı için 2 ve SB değerlerini okuyup 1 değerini yok sayıyor. Eski düzen kullanman dediğim şekilde uygun olur. O konuda yazıyor detaylar. tREFI 50K ile testleri geçeceksin. Test anında kasa yan kapak açıp fan devirlerini hafif artırırsın. Normal kullanımda testteki kadar ısınmaz. Yine de test anında 75 dereceyi geçmesin. Gereksiz hata üretecektir IC'ler. Silikon kalitesine göre değişiyor. Kırmızı çizgi 85-90 derece ve üzeri. Onun altında iken fiziksel zarar mümkün değil. VRAM mantığı burada da mevcut.
Samsung S16B haricindeki diğer Samsung IC'ler ve Micron-Nanya vs. çiplerde zaten hiçbir şey kanıtlanmadığından, kimse uğraşmadığından uzun vade ya da EXPO harici herhangi bir Manuel Tuning, OC işlemine el vermediğinden elde veri yok. Onlarda bu dediklerim geçersiz. DDR5'te sadece Hynix kabul gördü, o yüzden forumlarda yetkin ve işten anlayan kesim 6000 CL30 harici önermez. Bunun sebebi Hynix olduğu garanti ve limitler net şekilde belli. Önerenler de benim ve diğer XOC'lerin hakim olduğu limitlere tam olarak hakim değil, ama nihayetinde doğru bilgi aktardıkları için bir sakınca görmüyorum. Bu kadar şeyi anlatma sebebim parça zararı mümkün değil yani bu ayarlar ile. İnsanları Manuel Tuning ikna edemiyoruz, ciddi bir direnç var.
Aktif soğutma olmadan test anında H-die DR için örneğin 70-75 derece makuldür. 75 geçmemeye özen göster test anında. Diyeceklerim bu kadar, faydasını görebileceğin adımları aktardım. Yapay zeka türediğinden ona danışıp bizim ak dediklerimiz orada kara olarak lanse ediliyor.
Kasa hava akışında sorun yok ise zaten 55-65 derece arası gezecektir maksimum testte. Aktif soğutma olması şart değil verdiğim ayarlarda, uzun vade bir zararı da yok.
We use cookies and similar technologies for the following purposes:
Do you accept cookies and these technologies?
We use cookies and similar technologies for the following purposes:
Do you accept cookies and these technologies?