Konu Başlıkları Gizle
Herkese merhaba Techolay Sosyal sakinleri, bugün sizlere telefonlarda ve fotoğraf makinelerinde kullanılan görüntü sabitleme sistemlerinden bahsedeceğim. Teknik isimlerle OIS, EIS, IBIS gibi kısaltmalar çok geçiyor ama hangisi tam olarak ne yapar, birbirlerinden farkları nedir, hangi cihazda ne işe yarar gibi soruları sade bir dille toparlamak istedim.
(Samsung OIS)
OIS yani optik sabitleme sisteminde, lensin içindeki bir veya birkaç optik eleman fiziksel olarak hareket eder. Bu hareket, elinizin titremesine karşı koymak için ters yönde gerçekleşir. Yani siz sağa doğru oynattığınızda sistem sola doğru hafif bir düzeltme yapar. Genellikle telefon kameralarında ya da bazı DSLR/Mirrorless lenslerinde karşımıza çıkar. Zoom lenslerde çok işe yarar çünkü titreme büyürken optik düzeltme daha önemli hale gelir.
Telefonlarda iPhone 6 Plus’tan beri var, Samsung S serileri, Xiaomi’nin bazı Pro modelleri, Vivo’nun X serisi gibi pek çok cihazda kullanılıyor.
(Fujifilm 5-Eksenli IBIS)
IBIS sisteminde sabitleme işi lensin değil, sensörün üstünde. Yani sensör fiziksel olarak 5 eksende hareket eder: sağ-sol, yukarı-aşağı, eğilme, dönme vs. Bu sistem sadece titreşimleri değil, açısal sarsıntıları da düzeltmeye çalışır.
Avantajı şu: Lensinizin sabitlemesi olmasa bile sensör bunu kendi başına yapabilir. Eski manuel lensler dahil neredeyse tüm lenslerle çalışır. O yüzden özellikle video ve düşük ışıkta sabitleme isteyen fotoğrafçılar için ciddi avantajdır.
Fujifilm, Olympus, Sony gibi markalar uzun süredir bu sistemi kullanıyor. Apple ise iPhone 13 serisiyle birlikte Sensor Shift diye isimlendirdiği bir versiyonla IBIS’i telefona getirdi.
EIS ya da bazen DIS diye gördüğümüz sistem ise tamamen yazılımsal. Video çekimi sırasında görüntü sürekli analiz ediliyor ve titreşimler dijital olarak düzeltiliyor. Yani burada ne lens hareket ediyor ne de sensör. Bu sistem genelde ucuz ve enerji verimli ama kırpma yaptığı için görüntüde keskinlik kaybı olabilir. Işık düşerse yapaylıklar, jello efekti ya da titreme “yumuşatması” gibi şeyler görülür.
Pixel serileri, OnePlus, bazı Xiaomi modelleri yazılımla bu işi bayağı iyi yapıyor ama yine de donanımsal çözümler kadar güçlü değil.
Peki bu sistemler ne kadar telafi yapabiliyor?
Burada işin içine "stop" dediğimiz kavram giriyor. Yani sabitleme sisteminin kaç durak (pozlama süresi anlamında) avantaj sağladığı. Örnekle açıklayayım:
Normalde 1/60 sn poz süresinde titreyen bir görüntü alıyorsanız ve sabitleme sistemi 5 stop avantaj sağlıyorsa, teorik olarak 1 saniye gibi uzun bir pozlamayı elde çekimle net alabilirsiniz demektir.
Markalara göre örnek stop değerleri:
Fujifilm: X-S20 ve X-H2S gibi makinelerde gövde içi IBIS sistemiyle 7 stop sabitleme sağlanabiliyor. Eğer uyumlu OIS’li bir lensle birlikte çalışırsa bu 7.5 hatta 8 stop'a çıkabiliyor.
Olympus / OM SYSTEM: Bu konuda en uç örneklerden biri. OM-1 gibi modellerde 8 stop'a kadar gövde sabitlemesi var.
Eğer lens de uyumluysa toplamda 8.5 stop sabitleme sağlayabiliyorlar.
Sony: Gövde içi sabitlemede genelde 5 stop civarıdır ama bazı lenslerle (özellikle G Master serisi) birlikte çalıştığında daha fazla performans alınabiliyor.
Canon: R5 ve R6 gibi modellerde IBIS + OIS senkron çalışıyor. Canon, 8 stop’a kadar telafi sağladığını iddia ediyor.
Nikon: Z serisinde genelde 5 stop IBIS var. VR (Vibration Reduction) lenslerle birlikte bu daha da artabiliyor (buradaki VR, OIS'e denk).
Apple: iPhone 13 Pro ve sonrası modellerde Sensor Shift sistemi var ama Apple burada "stop" değeri vermiyor. Pratikte 1/4 sn gibi uzun pozlarda net sonuçlar alınabiliyor.
Gece modunda tripod olmadan net fotoğraflar alınabiliyor ki bu zaten stabilizasyonun çalıştığını gösteriyor.
OIS (Optical Image Stabilization)
(Samsung OIS)
OIS yani optik sabitleme sisteminde, lensin içindeki bir veya birkaç optik eleman fiziksel olarak hareket eder. Bu hareket, elinizin titremesine karşı koymak için ters yönde gerçekleşir. Yani siz sağa doğru oynattığınızda sistem sola doğru hafif bir düzeltme yapar. Genellikle telefon kameralarında ya da bazı DSLR/Mirrorless lenslerinde karşımıza çıkar. Zoom lenslerde çok işe yarar çünkü titreme büyürken optik düzeltme daha önemli hale gelir.
Telefonlarda iPhone 6 Plus’tan beri var, Samsung S serileri, Xiaomi’nin bazı Pro modelleri, Vivo’nun X serisi gibi pek çok cihazda kullanılıyor.
IBIS / Sensor Shift (In-Body Image Stabilization)
(Fujifilm 5-Eksenli IBIS)
IBIS sisteminde sabitleme işi lensin değil, sensörün üstünde. Yani sensör fiziksel olarak 5 eksende hareket eder: sağ-sol, yukarı-aşağı, eğilme, dönme vs. Bu sistem sadece titreşimleri değil, açısal sarsıntıları da düzeltmeye çalışır.
Avantajı şu: Lensinizin sabitlemesi olmasa bile sensör bunu kendi başına yapabilir. Eski manuel lensler dahil neredeyse tüm lenslerle çalışır. O yüzden özellikle video ve düşük ışıkta sabitleme isteyen fotoğrafçılar için ciddi avantajdır.
Fujifilm, Olympus, Sony gibi markalar uzun süredir bu sistemi kullanıyor. Apple ise iPhone 13 serisiyle birlikte Sensor Shift diye isimlendirdiği bir versiyonla IBIS’i telefona getirdi.
EIS / DIS (Electronic Image Stabilization / Digital IS)
EIS ya da bazen DIS diye gördüğümüz sistem ise tamamen yazılımsal. Video çekimi sırasında görüntü sürekli analiz ediliyor ve titreşimler dijital olarak düzeltiliyor. Yani burada ne lens hareket ediyor ne de sensör. Bu sistem genelde ucuz ve enerji verimli ama kırpma yaptığı için görüntüde keskinlik kaybı olabilir. Işık düşerse yapaylıklar, jello efekti ya da titreme “yumuşatması” gibi şeyler görülür.
Pixel serileri, OnePlus, bazı Xiaomi modelleri yazılımla bu işi bayağı iyi yapıyor ama yine de donanımsal çözümler kadar güçlü değil.
Peki bu sistemler ne kadar telafi yapabiliyor?
Sabitleme aralığı: stop
Burada işin içine "stop" dediğimiz kavram giriyor. Yani sabitleme sisteminin kaç durak (pozlama süresi anlamında) avantaj sağladığı. Örnekle açıklayayım:
Normalde 1/60 sn poz süresinde titreyen bir görüntü alıyorsanız ve sabitleme sistemi 5 stop avantaj sağlıyorsa, teorik olarak 1 saniye gibi uzun bir pozlamayı elde çekimle net alabilirsiniz demektir.
Markalara göre örnek stop değerleri:
Fujifilm: X-S20 ve X-H2S gibi makinelerde gövde içi IBIS sistemiyle 7 stop sabitleme sağlanabiliyor. Eğer uyumlu OIS’li bir lensle birlikte çalışırsa bu 7.5 hatta 8 stop'a çıkabiliyor.
Olympus / OM SYSTEM: Bu konuda en uç örneklerden biri. OM-1 gibi modellerde 8 stop'a kadar gövde sabitlemesi var.
Eğer lens de uyumluysa toplamda 8.5 stop sabitleme sağlayabiliyorlar.
Sony: Gövde içi sabitlemede genelde 5 stop civarıdır ama bazı lenslerle (özellikle G Master serisi) birlikte çalıştığında daha fazla performans alınabiliyor.
Canon: R5 ve R6 gibi modellerde IBIS + OIS senkron çalışıyor. Canon, 8 stop’a kadar telafi sağladığını iddia ediyor.
Nikon: Z serisinde genelde 5 stop IBIS var. VR (Vibration Reduction) lenslerle birlikte bu daha da artabiliyor (buradaki VR, OIS'e denk).
Apple: iPhone 13 Pro ve sonrası modellerde Sensor Shift sistemi var ama Apple burada "stop" değeri vermiyor. Pratikte 1/4 sn gibi uzun pozlarda net sonuçlar alınabiliyor.
Gece modunda tripod olmadan net fotoğraflar alınabiliyor ki bu zaten stabilizasyonun çalıştığını gösteriyor.
