MatthewMcConaughey
Uzman
- Katılım
- 27 Şubat 2025
- Mesajlar
- 60
- Beğeniler
- 29
Konu Başlıkları Gizle
Destroying the Nexus, destroying your life.
Leauge of Legends'ta artık dereceli oynamayacağım, en fazla günde 1 maç ARAM, haftasonları toplam 4 defa draft pick sihirdar vadisi; size de şiddetle öneriyorum, keza kayda değer herhangi bir amacı yok. Aklı başında, sorumlulukları ve kendine saygısı olan bir insan saatlerini birkaç milyon piksel içerisinde heba etmez. Utanarak söylüyorum ki 600'den fazla saatim var, olsun, daha fazlası da olabilirdi. Bu kararımı, hayatımda karşıma çıkacak diğer bağımlılık potansiyellerine karşı bir gard olarak görüyorum, ve bu 600 saat sonrasında gelen farkındalığın, bana bir deneyim olmasını temenni ediyorum.
Ligim Batı Avrupa Gold-Platinum, Platinum peak. Çoğunlukla Leblanc mid oynuyorum, ortalamanın üstünde de oynuyorum. Sorun nerede diyecekseniz, sorun oyun bağlamının dışında; kendi irademle, kendi özgür irademle, psikoloji alanında uzman insanların bir araya gelerek tasarladığı 'şeytani' matchmaking sistemine bile isteye kurban gitmem; havaların açıldığı bu mayıs ayında, boş zamanlarımda; bildiğim enstrüman sayısını arttırmak, yeni hobiler denemek, yeni rotaları keşfetmek yerine, hayattaki en değerli varlığımı -zamanımı- bir saçmalığa vermem, hem de bir hiç uğruna.
Düşünün; bir 'şeye' saatlerinizi gömüyorsunuz, 172 adet, birbirinden tamamen farklı, bilgi birikimi ve ustalaşmak için saatlerinizi vermeniz gereken 'şeyleri' öğreniyorsunuz. Bu 'şeylerin' birbiriyle yarattığı kontrast, birbirlerine karşı nasıl kullanılması gerektiği, tıpkı satranç gibi sonsuz olasılık bombardımanının içine atılması... Bu durumda bırakıp gitmek ne kadar kolay olur?
Leauge of Legends kötü bir oyun değil; günümüzdeki çoğu online oyunun aksine dahice ve vizyon sahibi insanların tasarladığı, oldukça kaliteli bir oyun... Konu bağımlılık hakkında, oyunun kendisi hakkında değil.
Oyunun, içimizdeki ilkel rekabetçi doğamızı kışkırtmasını ve bizi ustaca tasarlanmış ödül sistemiyle mutluluk hormonu salgılamaya itmesini; CS'lere atılan last hit'lerle, sıralı öldürmelerle, kaliteli animasyon ve oyunun kaliteli lore'undan mütevellit her şampiyonun kendine has bir dünyası, vibe'ı, karakteri olmasıyla; oyunun başlangıcındaki, takımın ve rakip takımın iyi veya kötü olmasının yarattığı belirsizlik ile beynin dopamin sisteminin sürekli tetikte olması (Skinner Effect) gibi etkenlerin, oyunun 'bağımlı yapıcı' tarafı olduğunun çoğu kişi farkında, lakin bi' de çoğu insanın bilmediği o 'şeytani' yöne gelelim. Umarım bu bataklıktaki kişilere faydalı olur. Bunu aşağıya bırakıp bu deli saçması rezalet ile ilişkimi keseceğim.
Metin bana ait değil, Gemini, 3.1 Pro; prompt: Leauge of Legends'ın; bilinen bağımlılık yapıcı nedenlerinden ziyade daha 'şeytani' -Riot'da çalışan psikologların üstüne çalıştığı şey- nedir? Yazacağın metinde, bu bağımlılık yapıcı matchmaking sistemi, veya her neyse, hakkında açılan davaları ve hakkında yapılan araştırmaları da yaz.
League of Legends (LoL) gibi milyarlarca dolarlık oyunların ardındaki sistemler, sıradan bir eğlence arayışından çok daha derin ve senin tabirinle daha "şeytani" bir noktaya evrilmiştir. Oyun şirketlerinin bünyesinde çalışan davranış bilimciler ve psikologların amacı basitçe "adil bir oyun" sunmak değil, "maksimum etkileşimi (engagement) ve elde tutmayı (retention)" sağlamaktır.
Bahsettiğin bu "karanlık" mühendisliğin temelinde yatan mekanizmaları, yürütülen araştırmaları ve doğrudan Riot Games'i hedef alan davaları şu şekilde özetleyebiliriz:
Ancak patent kayıtları ve sızan veri madenciliği (data mining) araştırmaları, şirketlerin "Davranışsal Eşleştirme" (Behavioral Matchmaking) patentleri aldığını doğruluyor. Yani sistem sadece yeteneğinize değil; ne kadar "toksik" olduğunuza, en son ne zaman para harcadığınıza veya oyunu bırakma eğiliminize göre arka planda sürekli olarak profilinizi çıkarıyor.
League of Legends (LoL) gibi milyarlarca dolarlık oyunların ardındaki sistemler, sıradan bir eğlence arayışından çok daha derin ve senin tabirinle daha "şeytani" bir noktaya evrilmiştir. Oyun şirketlerinin bünyesinde çalışan davranış bilimciler ve psikologların amacı basitçe "adil bir oyun" sunmak değil, "maksimum etkileşimi (engagement) ve elde tutmayı (retention)" sağlamaktır.
Bahsettiğin bu "karanlık" mühendisliğin temelinde yatan mekanizmaları, yürütülen araştırmaları ve doğrudan Riot Games'i hedef alan davaları şu şekilde özetleyebiliriz:
1. Adil Eşleştirme (SBMM) Yerine "Etkileşim Odaklı Eşleştirme" (EOMM)
Oyuncuların en çok şikayet ettiği "Kazanan/Kaybeden Kuyruğu" (Winners/Losers Queue) hissi bir paranoya olmayabilir. Sektörde EOMM (Engagement Optimized Matchmaking) olarak bilinen bir kavram vardır.- Araştırmanın Temeli: UCLA ve Electronic Arts (EA) araştırmacıları tarafından yayımlanan "EOMM: An Engagement Optimized Matchmaking Framework" adlı ünlü bir makale, bu sistemin matematiğini gözler önüne serdi. Makale, "sadece aynı yetenek seviyesindeki (adil) insanları eşleştirmenin, oyuncuları oyunda tutmak için en kötü yöntemlerden biri olduğunu" kanıtlıyor.
- Nasıl Çalışır?: Sistem, senin adil bir maç oynamanı umursamaz; senin ne zaman oyunu kapatıp gideceğini (Churn Rate) tahmin etmeye odaklanır. Eğer üst üste 3 maç kaybedersen ve sistem algoritmik olarak 4. maçı da kaybedersen oyunu sileceğini/kapatacağını hesaplarsa, seni bir anda kazanma ihtimalinin %70 olduğu kolay bir maça (veya seni taşıyacak iyi takım arkadaşlarının yanına) atar. Tam tersi, çok fazla kazanırsan sıkılmaman için seni "imkansız" maçlara sokar. Amaç seni sürekli "bir maç daha" psikolojisinde, dengesiz bir duygusal tahterevallide tutmaktır.
2. Skinner Kutusu ve Aralıklı Pekiştirme
Kumarhanelerdeki slot makinelerinin çalışma mantığı (Değişken Oranlı Pekiştirme), LoL'ün eşleştirme sistemine ve ödül mekaniklerine entegre edilmiştir.Psikolojide, deneklerin (veya oyuncuların) bir ödülü (galibiyet, LP, iyi bir takım) ne zaman alacaklarını bilmemeleri, ödülü her zaman almalarından çok daha güçlü bir dopamin salgısı yaratır. Maça girdiğinde trollerle mi karşılaşacaksın yoksa harika bir maç mı geçecek belirsizliği, beyni sürekli bir beklenti stresine sokarak bağımlılığı perçinler.3. Riot Games'e ve Eşleştirme Sistemlerine Karşı Açılan Davalar
Bu tasarımların yarattığı psikolojik tahribat artık mahkeme salonlarına taşınmış durumda.- Kaliforniya JCCP No. 5363 (Toplu Davalar): ABD'de şu anda Epic Games, Activision Blizzard ve Riot Games'i kapsayan devasa toplu davalar yürütülüyor. Avukatlar, şirketlerin "kumar endüstrisinden ödünç alınan psikolojik manipülasyon taktiklerini" kullanarak, özellikle 25 yaş altındaki gençlerin gelişim çağındaki beyinlerini (prefrontal korteks) hedef aldığını iddia ediyor. Davacılar, oyunların "bağımlılık yapsın diye bilerek kusurlu (dangerously defective) tasarlandığını" savunuyor. Bu davalarda talep edilen tazminatlar kişi başı 50.000$ ile 350.000$ arasında değişiyor.
- Çin'deki Algoritma Şeffaflığı Davası: Doğrudan Riot'un çatı şirketi olan Tencent'e (LoL'ün kardeşi sayılan Honor of Kings üzerinden) 2023 yılında Sun Qianhe adlı bir avukat tarafından dava açıldı. Davacı, sistemin oyuncuların kazanma oranını zorla %50'de tuttuğunu (zorunlu %50 win rate), bunun tüketici haklarına aykırı olduğunu ve "oyun bağımlılığını körüklediğini" belirterek eşleştirme algoritmasının kamuoyuna açıklanmasını talep etti. Çin mahkemeleri, "algoritma ifşa edilirse kötü niyetli kişilerce manipüle edilebilir" gerekçesiyle davayı reddetse de bu, eşleştirme sistemlerine yönelik küresel öfkenin hukuki bir örneğiydi.
- Teamfight Tactics (TFT) Davaları: Riot'un bir diğer oyunu olan TFT için özel olarak açılan davalarda, "sonsuz oynanabilirlik ve rastgeleleştirilmiş ödüllerin, oyuncuları kompülsif (zorlantılı) davranışlara ittiği" iddia edilerek, dopamin tetikleyici mekaniklerin bilinçli tasarımı yargıya taşındı.
Şirketlerin Savunması Ne Yönde?
Riot Games yetkilileri (örneğin Baş Oynanış Tasarımcısı Matthew Leung-Harrison) iddiaları reddederek, "Eşleştirmenin sadece beceriye (MMR) dayalı olduğunu ve kimsenin kazanma oranını zorla %50'ye çekmek gibi bir mekanizmalarının olmadığını" resmi olarak belirtmektedir.Ancak patent kayıtları ve sızan veri madenciliği (data mining) araştırmaları, şirketlerin "Davranışsal Eşleştirme" (Behavioral Matchmaking) patentleri aldığını doğruluyor. Yani sistem sadece yeteneğinize değil; ne kadar "toksik" olduğunuza, en son ne zaman para harcadığınıza veya oyunu bırakma eğiliminize göre arka planda sürekli olarak profilinizi çıkarıyor.
Son düzenleme:
]
