Konu Başlıkları Gizle
Akıllı telefonların özelliklerini incelediğinizde özellikle Samsung telefonların farklı AMOLED panel isimlendirmelerine sahip olduğunu fark etmişsinizdir. Super AMOLED, Dynamic AMOLED 2X. Peki, bunlar sadece birer adlandırma mı yoksa gerçekten farklı teknolojiler mi?
Klasik, ilk nesil AMOLED ekranlarda dokunmatik katman ile görüntü katmanı arasında bir hava boşluğu bulunurdu. Bu kavramlar şu şekilde açıklanabilir:
Görsel kaynağı: iFull
Eski AMOLED’lerde bu iki katman arasında bir hava boşluğu bulunuyordu. Bu hava boşluğu başta yansıma, kalınlık ve paralaks hatası (Kalınlığın getirdiği sorundur. Dokunulan yer ile görüntü arasındaki boşluk hissiyatıdır.) gibi sorunlara neden oluyordu. Yansıma sadece ekranı görmeyi zorlaştıran bir engel değil. Aynı zamanda ekranı görmek için parlaklığı artırmak gerektiği için ekranın güç tüketimi de artıyordu. Bu boşluğu kaldırmak yansıma sorununu %80 kadar azalttı. Başka bir sorun ise paralaks hatasıydı. Hatırlayın, eskiden telefonlarınızda sanki arada kalın bir cam var mış da görüntüden birkaç milimetre farklı yere dokunuyor gibi hissediyordunuz. İşte, bu gereksiz kalınlığın neden olduğu sorunlardan bir tanesiydi. Samsung Display, bu boşluğu kaldırıp dokunmatik katmanı doğrudan panelin içine entegre etti. Yani digitizer artık ayrı bir katman olmaktan çıkmıştı. Bu teknoloji Super AMOLED adıyla pazarlandı. Daha sonrasında diğer üreticiler de bunu kullanmaya başladı ve bir standart haline geldi.
Dynamic AMOLED, 2019 yılında tanıtılan bir teknoloji. Dynamic AMOLED’in Türkçesi Dinamik AMOLED’dir. Bu adlandırmanın sebebi Samsung ilk defa dinamik bir teknoloji olan HDR10+ desteğini Dynamic AMOLED ile kullanmıştır. HDR10+, HDR10’a göre birtakım yenilikler sağlamıştır:
DCI-P3 renk gamutu
Görsel kaynağı: Wikipedia
2X takısı aslında ekranların 60 Hertz değerinden 120 Hertz değerine çıkışını, yani ekran yenileme hızının ikiye katlanışını ifade eder. Ekran yenileme hızı, ekranın bir saniyede görüntüyü kaç kere yenilediğini ifade eder. Hertz (Hz) cinsinden ölçülür. Örneğin 120 Hz bir ekran görüntüyü saniyede 120 kez yeniliyor demektir. İnsan gözü ekran yenileme hızı arttıkça bu yenilenmeyi daha az fark eder.
Uzun lafın kısası, Super AMOLED ve Dynamic AMOLED aslında dönemlerinde devrim niteliği taşıyan panel teknolojileridir. Super AMOLED ile AMOLED incelmiş ve yansıma büyük oranda azaltılmışken Dynamic AMOLED ile renk doğruluğu, renk aralığı, parlaklık ve yenileme hızı gibi birçok etken gelişmiştir. Fakat bunların sadece çıktığı dönemde kendine özel özellikler olduğu unutulmamalıdır. Super AMOLED bir panelde 120 Hz görmek veya DCI-P3 gamını %100 oranında sağladığını görmek mümkündür. Yani bu isimlendirmeler zamanla standartlaşabilmektedir ama unutulmaması gereken ilk çıktıkları dönemde devrim niteliğinde olduklarıdır.
Super AMOLED nedir?
Klasik, ilk nesil AMOLED ekranlarda dokunmatik katman ile görüntü katmanı arasında bir hava boşluğu bulunurdu. Bu kavramlar şu şekilde açıklanabilir:
- Dokunmatik katman (digitizer, TSP ve yüzey): Bu katman parmağınızın hareketlerini algılayan en üst katmanlardan birisidir. Görevi, fiziksel bu hareketleri işlemcinin algılayabileceği kodlara dönüştürmektir. Yani “Ekrana dokunmamızı telefon nasıl algılıyor?” sorusunun cevabını veren katmandır. İlk nesil AMOLED ekranlarda bu katman ana katmanlardan bağımsız bulunurdu.
- Görüntü katmanı (display layer): Bu katmanda görüntüler oluşur. OLED ekranların ışık ve renk üretmesini sağlayan bileşenler bu geniş katmanda bulunur. Anot, katot, iletken katman, yayımcı katman gibi temel OLED katmanları bu katman içerisindedir.
Görsel kaynağı: iFull
Eski AMOLED’lerde bu iki katman arasında bir hava boşluğu bulunuyordu. Bu hava boşluğu başta yansıma, kalınlık ve paralaks hatası (Kalınlığın getirdiği sorundur. Dokunulan yer ile görüntü arasındaki boşluk hissiyatıdır.) gibi sorunlara neden oluyordu. Yansıma sadece ekranı görmeyi zorlaştıran bir engel değil. Aynı zamanda ekranı görmek için parlaklığı artırmak gerektiği için ekranın güç tüketimi de artıyordu. Bu boşluğu kaldırmak yansıma sorununu %80 kadar azalttı. Başka bir sorun ise paralaks hatasıydı. Hatırlayın, eskiden telefonlarınızda sanki arada kalın bir cam var mış da görüntüden birkaç milimetre farklı yere dokunuyor gibi hissediyordunuz. İşte, bu gereksiz kalınlığın neden olduğu sorunlardan bir tanesiydi. Samsung Display, bu boşluğu kaldırıp dokunmatik katmanı doğrudan panelin içine entegre etti. Yani digitizer artık ayrı bir katman olmaktan çıkmıştı. Bu teknoloji Super AMOLED adıyla pazarlandı. Daha sonrasında diğer üreticiler de bunu kullanmaya başladı ve bir standart haline geldi.
Dynamic AMOLED panel nedir?
Dynamic AMOLED, 2019 yılında tanıtılan bir teknoloji. Dynamic AMOLED’in Türkçesi Dinamik AMOLED’dir. Bu adlandırmanın sebebi Samsung ilk defa dinamik bir teknoloji olan HDR10+ desteğini Dynamic AMOLED ile kullanmıştır. HDR10+, HDR10’a göre birtakım yenilikler sağlamıştır:
- HDR10 statik bir teknolojidir. Yani bir içeriğin başında tek bir tane veri seti gönderir. Bunu hem parlak bir çöl görüntüsü içeren hem de karanlık bir mağara görüntüsü içeren bir filmde orta yolda kontrast bulmaya benzetebilirsiniz. HDR10+ ise dinamik bir teknolojidir. Yani her bir sahne ve her bir kare adına ayrı veriler gönderir. Bu sayede her bir sahnede çok daha düzgün renk doğruluğu sağlanabilir.
- HDR10+, sahne bazlı veri gönderimi sayesinde HDR10 destekli ekranlara parlaklığı çok daha verimli kullanabilir.
- Daha düşük mavi ışık emisyonu sağlar ve bunu yaparken renk doğruluğunu bozmaz. Mavi ışığın göz yorgunluğu ve uyku bozukluklarına neden olabildiği birçok kuruluş tarafından ilişkilendirilmiştir.
- DCI-P3 renk gamını %100 oranında sağlar. P3 günümüzde bir standart haline gelmiştir. Daha geniş renk gamı daha geniş renkler demektir. Bu da seyir zevki ve renk doğruluğu açısından önemli bir artıdır.
DCI-P3 renk gamutu
Görsel kaynağı: Wikipedia
- Super AMOLED panellere göre daha yüksek parlaklık sağlar.
- Super AMOLED’e göre daha esnek bir yapıdadır. Bu sayede katlanabilir telefonlarda ilk tercih olmuştur.
Dynamic AMOLED 2X panel nedir?
2X takısı aslında ekranların 60 Hertz değerinden 120 Hertz değerine çıkışını, yani ekran yenileme hızının ikiye katlanışını ifade eder. Ekran yenileme hızı, ekranın bir saniyede görüntüyü kaç kere yenilediğini ifade eder. Hertz (Hz) cinsinden ölçülür. Örneğin 120 Hz bir ekran görüntüyü saniyede 120 kez yeniliyor demektir. İnsan gözü ekran yenileme hızı arttıkça bu yenilenmeyi daha az fark eder.
Sadece isimlendirme mi?
Uzun lafın kısası, Super AMOLED ve Dynamic AMOLED aslında dönemlerinde devrim niteliği taşıyan panel teknolojileridir. Super AMOLED ile AMOLED incelmiş ve yansıma büyük oranda azaltılmışken Dynamic AMOLED ile renk doğruluğu, renk aralığı, parlaklık ve yenileme hızı gibi birçok etken gelişmiştir. Fakat bunların sadece çıktığı dönemde kendine özel özellikler olduğu unutulmamalıdır. Super AMOLED bir panelde 120 Hz görmek veya DCI-P3 gamını %100 oranında sağladığını görmek mümkündür. Yani bu isimlendirmeler zamanla standartlaşabilmektedir ama unutulmaması gereken ilk çıktıkları dönemde devrim niteliğinde olduklarıdır.
Son düzenleyen: Moderatör:
