Esenlikler arkadaşlar. İstek üzerine mobil cihazlar için bir astro rehberi hazırlıyorum. Öncelikle şunu söylemeliyim, fark ettiğim kadarıyla birçok kişi akıllı telefonlarda astro fotoğrafçılığın pek mümkün olmadığını düşünüyormuş. Bugün bunun yanlış olduğunu ve telefonlarınızla nasıl geniş açılı uzay fotoğrafları çekebileceğinizi anlatacağım.
Işık Kirliliği
Uzayın resmini çekebilmek için bulunduğumuz noktanın şehirlere ve kalabalık noktalara göre nispeten daha az ışık kirliliğine sahip olması gerekmekte. Bazı arkadaşlar evlerinin balkonundan ya da köylerine gittiklerinde fotoğraf çekmeye çalışıyorlar ama şehirler ve köylerin yakın çevreleri ışık kirliliği sebebiyle ne yazık ki iyi konumlar değiller. Yani isterseniz amiral gemisi bir Sony ya da Apple kullanın, isterseniz de orta seviye bir Xiaomi; fotoğraf çekeceğiniz noktanın ışık kirliliğini hesaba katmadığınız taktirde yıldız yakalayamazsınız. Bu siteden Türkiye'nin ışık kirliliği haritasını kontrol edebilirsiniz. Harita çok da güncel değil ama işimizi görecektir. Ben fotoğraflarımı genel olarak 0.240 mcd/m2 parlaklık değerlerinde çekiyorum. Yani ortalamada 240 ve altında parlaklığa sahip noktalara giderseniz uzayı görüntüleme şansınız daha yüksek olacaktır. Haritada mavi ve laciverte kayan noktalar ışık kirliliği oldukça az noktalardır ve o noktalarda çekeceğiniz fotoğraflar oldukça temiz görünecektir. Şunu da eklemeliyim, eğer yüksek bir alandan (dağ ya da tepe gibi) fotoğraf çekiyorsanız ve görüş açınızda bir yerleşim alanı varsa, uzaktaki yerleşim alanının yaydığı ışık fotoğrafınızda görünebilir. Bence çok sorun teşkil etmiyor zira biz bu işi amatör yapıyoruz.
Ekipman
Ekipman konusunda pek bir şeye ihtiyacımız yok. Ne de olsa kompakt, hafif bir telefonla amatör çekimler yapacağız. 150cm ila 180cm aralığında, ucuz ve ortalama bir tripod işinizi görecektir. Dediğim gibi, ağır bir fullframe body ve kocaman lensler kullanmıyoruz. Derin uzay vs. çekmeyeceğiz, altı üstü uzayı çekeceğiz
Yıldızları Bulmak için Uygulama
Arkadaşlar, IOS ve Android cihazlarda kullanabileceğimiz epey uygulama bulunmakta ama benim önerim kullanımı en basit olan "Stellarium" olacaktır. Android, IOS ve Windows, Linux, MacOS uyumlu olan bu uygulamanın kullanımı oldukça basit. Uygulamayı indirin ve uygulamayı başlattıktan sonra sadece konumunuzu kalibre edin. Konumunuzu en yakın yere kalibre ettikten sonra telefonunuzu yukarı doğru doğrultup birazcık bekleyin. Sonrasında telefonu istediğiniz yere döndürebilirsiniz. Bu şekilde çekmek istediğiniz galaksiyi yahut yıldız kümesini rahatlıkla bulabilirsiniz.
Fotoğrafın Çekim Aşaması ve Kamera Ayarları
Evet arkadaşlar, gerekli olan her şeyi ayarladığımıza göre fotoğrafı çekmeye geçebiliriz. Fotoğrafı çekmek aslında düşündüğünüzden çok ama çok basit. Kameramızda sadece PRO Mode olması yeterli. PRO Mode yani profesyonel mod, kameramızla istediğimiz gibi oynayabilmemizi sağlayan bir mod. Bu modda perde hızını yani enstantaneyi 1/4000 gibi oranlardan 30sn'lere kadar ayarlayabiliyoruz. Aynı zamanda da sensör hassasiyetini yani ISO'yu 50'den 3200'e hatta 6400'lere kadar çıkarabiliyoruz. Burada pek teknik detay vermeyeceğim ama kısaca bahsetmek gerekirse, enstantane sensörün ne kadar süreyle açık kaldığını ve içeriye ne süreyle ışık girdiğini belirliyor. Işık hassasiyeti yani ISO ise, lensten gelen ışığın sensöre ne oranla giriş yapabildiğini belirleyen değerdir. Sony dışındaki telefonların çoğunda F değeri yani diyafram ayarlanamadığı için ona girmeyeceğim.
Muhtemelen Samanyolu'nu çekeceksiniz. Samanyolu'nu yakalamak için en uygun zaman yaz aylarıdır, yani tam bu sıralar. Özellikle de Temmuz ve Ağustos aralığı bu iş için çok uygun bir zaman. Genel olarak gece saat 00:00'dan 03:00'lara kadar çekim uygundur ama Temmuz ayında bu değer yine yakın saatler olabilir, örneğin 01:00 ila 04:00 arası.
Kırsal bir yere gittik, bir dağa yahut tepeye çıktık ve yıldız uygulamamızı açtık. Bu noktada yapmanız gereken Samanyolu'nu bulmak ve oraya doğru dönmek. Telefonu tripoda takıyoruz ve telefon tripod üzerinde takılıyken doğru açıya ve yöne doğru döndürüyoruz. Dikey ya da yatay çekim yapmak tamamen size kalmış. Tripodu doğru konumda sabitliyoruz ve ayarlamalara geçiyoruz fakat ayarlamalara geçemden önce sizlere önemli bir detaydan bahsetmeliyim. Fotoğraflar JPEG formatında kaydedilecektir fakat biz hem daha çok detay yakalayabilmek hem de sonradan fotoğraf üzerinde oynayabilmek için "RAW" formatında da yedek bir kayıt alacağız. Siz isterseniz ellersiniz, isterseniz öylece bırakırsınız; orası size kalmış. Samsung, Xiaomi ve Apple cihazlarda RAW kaydı farklı konumlardan ayarlanıyor. Ayrıca şuraya da ekleyeyim, Samsung'un daha detaylı bir çekim uygulaması bulunmakta. Adı ExpertRAW olan bu uygulama size daha detaylı ayarlama şansı veriyor ve ne yazık ki benim de kullandığım FE serisi bu uygulamanın desteğinde yok. Ultralar ve S23'ün düz modeliyle Plus modelleri destek verilen cihazlar içerisinde. FE, ExpertRAW için uygun değil mi? Aslında uygun fakat Samsung FE'yi ekonomik bir model olarak gördüğü için pek eklemek istememiş gibi. Gelecekte destek eklenen modeller içine ekleyebilir yani. Peki ExpertRAW kullanmalı mısınız? Hayır zorunda değilsiniz, bu sizin tercihinize kalmış bir durum. PRO Mode halihazırda gerekli bütün ayarları bize sağlıyor. ExpertRAW daha çok profesyonel kullanıma uygun, yıldız geçişleri vs. yakalamak için daha detaylı bir arayüze sahip.
Samsung'da kamerayı açmanız ve sonrasında "gelişmiş fotoğraf seçenekleri" kısmına girmeniz, ardından "RAW kopyaları" seçeneğini açmanız yeterli.
Apple kullanıcıları için gerekli ayarları aşağıya bırakıyorum.
Xiaomi kullanıcılarının pro mode içerisindeyken yukarıdaki ayar sekmesini açmaları yeterli.
Ayarlamalara gelelim. Shutter, enstantane ya da perde hızı olarak nitelendirilen ayar en fazla 30sn değerine ayarlanmalı. Bana göre 30sn oldukça fazla çünkü 30sn boyunca pozlanacağı için yıldızlar hareketli ve bulanık görünebilir. Bu da kötü bir görüntüye sebebiyet verecektir. Ben enstantane değerinin "15sn" olmasını öneriyorum. ISO'ya yani ışık hassasiyetine gelecek olursak, bu değer en fazla 3200 olarak ayarlanmalı. Telefon sensörleri küçük olduğu için 6400 civarındaki ISO'ları pek önermiyorum. Ben 3200'ün üst sınır olduğunu düşünüyorum. Burada şöyle bir durum var, eğer 3200 ISO'daki gren fazla görünüyorsa bu durumda ISO'yu 1600-1800 civarlarına çekebilirsiniz ve enstantaneyi 30sn'ye çıkarabilirsiniz. Işık kaybını bu şekilde minimuma indirmiş olursunuz.
Bir de odak mevzusu var. Odaklama da çekim için çok önemli bir ayar, bu sebepten dolayı odağın otomatikte çalışmadığı zamanlarda tamamen elle yani manuel fokus kullanacağız. Manuel fokusu da cisimlerin uzaklığına göre ayarlayacağız. Yıldızlar kamerada hafif hafif görünecektir, sizin yapmanız gereken tek şey manuel fokusu yıldızın en net göründüğü konuma kadar sürükleyip bırakmak. Yıldızlar fokus dışı, bulanık bir görünümden en keskin göründükleri noktaya gelmeliler. Sadece ana sensörü kullanın, ultra geniş açı veya telefoto kullanmayın. Çekmeden önce lensinizin temiz olduğundan emin olun
Bu daha çok fokusun son noktalarından birkaç tık geride oluyor. Bazı cihazlar fokusun en uzak noktalarında netleme yapmıyor, bu durumda fokusu yavaşça birkaç tık geriye çekin ve keskinliği kontrol edin.
Yine önemli ayarlardan olan beyaz dengesi de fotoğraf için oldukça önemli. Şu an S23 FE'de yeşil beyaz dengesi sorunu yaşıyorum ve bunu hala çözmeye çalışıyorum. Bazı sensörler içerinde fazla yeşil piksel barındırır. Buna dikkat etmek gerek.
Fotoğrafları işlemek için kullanılacak uygulamalar
Çektiğiniz fotoğrafların RAW halini kullanmak isterseniz fotoğrafları işlemeniz gerekecek. Bu durumda hem denoise yani noise reduction uygulamanız hem de ışıklar ve renkler üzerinde oynamanız gerecek. Fotoğraf herhangi bir işlem görmediği için, yani çiğ (RAW) olduğu için gren seviyesi oldukça yüksek olacaktır. Beyazlar ve siyahlar da dengesiz olacak, gölgelerin vs. ayarlanması gerekecektir. Bu iş için uygun birkaç uygulama bulunmakta. Bunlardan birisi Adobe Photoshop'un Camera RAW modu ve bir diğeri de Adobe Lightroom. Ben makine kullanırken Camera RAW kullanıyordum fakat mobilden çektiğim fotoğraflar için Lightroom kullanıyorum. PC'ye ihtiyaç duymadan telefondan halledebilirsiniz, isterseniz de PC'den kullanabilirsiniz. Burada yapılacak belli başlı birkaç adımın dışında her şey sizin keyfinize kalmış durumda. "Detail" kısmında "denoise" seçeneğini kullanarak gren sayısını azaltabilirsiniz. 30-40sn bir işlem süresi var.
Eğer AI'ın yaptığı hoşunuza gitmezse kendiniz elle noise reduction yapabilirsiniz.
Bir önerim de "optics" kısmından çektiğiniz telefonun modelini seçerek lens düzeltmeleri uygulamanız. Biraz da olsa lens hatalarını giderecektir.
Örneğin ben çektiğim bu fotoğrafı keyfime göre işleyerek böyle bir sonuç elde ettim:
Burada AI bazlı bir denoise yapmadım, AI biraz yumuşatabiliyor. Mesela aşağıdaki aydınlatmaları karartıp yıldızları öne çıkarabilirsiniz. Yıldızların ana hattını daha ön plana çıkararak fotoğrafı daha estetik gösterebilirsiniz. Bunu yapabilmek için fırça modunu kullanmalısınız.
Bu özelliklerin hepsi mobil versiyonda da var. Ben bazen mobil, bazen Windows üzerinden işliyorum. Bu kadar detaylı işleme için RAW kayıt çok önemli. Yani burada bir hile yok arkadaşlar, normalde telefonunuz bir resim çektiğinde sizin gördüğünüzü çekmiyor, üstüne tonlarca işlem yapıyor. Burada işlemi siz yapıyorsunuz, tek fark bu.
Okuduğunuz için teşekkür ederim, umarım yardımım dokunmuştur. Diğer astro konularıma ve bazı çekimlerime aşağıdan ulaşabilirsiniz.
@337 @madelyn @Alifer @5659 @Violett @4284 @519
Işık Kirliliği
Uzayın resmini çekebilmek için bulunduğumuz noktanın şehirlere ve kalabalık noktalara göre nispeten daha az ışık kirliliğine sahip olması gerekmekte. Bazı arkadaşlar evlerinin balkonundan ya da köylerine gittiklerinde fotoğraf çekmeye çalışıyorlar ama şehirler ve köylerin yakın çevreleri ışık kirliliği sebebiyle ne yazık ki iyi konumlar değiller. Yani isterseniz amiral gemisi bir Sony ya da Apple kullanın, isterseniz de orta seviye bir Xiaomi; fotoğraf çekeceğiniz noktanın ışık kirliliğini hesaba katmadığınız taktirde yıldız yakalayamazsınız. Bu siteden Türkiye'nin ışık kirliliği haritasını kontrol edebilirsiniz. Harita çok da güncel değil ama işimizi görecektir. Ben fotoğraflarımı genel olarak 0.240 mcd/m2 parlaklık değerlerinde çekiyorum. Yani ortalamada 240 ve altında parlaklığa sahip noktalara giderseniz uzayı görüntüleme şansınız daha yüksek olacaktır. Haritada mavi ve laciverte kayan noktalar ışık kirliliği oldukça az noktalardır ve o noktalarda çekeceğiniz fotoğraflar oldukça temiz görünecektir. Şunu da eklemeliyim, eğer yüksek bir alandan (dağ ya da tepe gibi) fotoğraf çekiyorsanız ve görüş açınızda bir yerleşim alanı varsa, uzaktaki yerleşim alanının yaydığı ışık fotoğrafınızda görünebilir. Bence çok sorun teşkil etmiyor zira biz bu işi amatör yapıyoruz.
Ekipman
Ekipman konusunda pek bir şeye ihtiyacımız yok. Ne de olsa kompakt, hafif bir telefonla amatör çekimler yapacağız. 150cm ila 180cm aralığında, ucuz ve ortalama bir tripod işinizi görecektir. Dediğim gibi, ağır bir fullframe body ve kocaman lensler kullanmıyoruz. Derin uzay vs. çekmeyeceğiz, altı üstü uzayı çekeceğiz
Yıldızları Bulmak için Uygulama
Arkadaşlar, IOS ve Android cihazlarda kullanabileceğimiz epey uygulama bulunmakta ama benim önerim kullanımı en basit olan "Stellarium" olacaktır. Android, IOS ve Windows, Linux, MacOS uyumlu olan bu uygulamanın kullanımı oldukça basit. Uygulamayı indirin ve uygulamayı başlattıktan sonra sadece konumunuzu kalibre edin. Konumunuzu en yakın yere kalibre ettikten sonra telefonunuzu yukarı doğru doğrultup birazcık bekleyin. Sonrasında telefonu istediğiniz yere döndürebilirsiniz. Bu şekilde çekmek istediğiniz galaksiyi yahut yıldız kümesini rahatlıkla bulabilirsiniz.
Fotoğrafın Çekim Aşaması ve Kamera Ayarları
Evet arkadaşlar, gerekli olan her şeyi ayarladığımıza göre fotoğrafı çekmeye geçebiliriz. Fotoğrafı çekmek aslında düşündüğünüzden çok ama çok basit. Kameramızda sadece PRO Mode olması yeterli. PRO Mode yani profesyonel mod, kameramızla istediğimiz gibi oynayabilmemizi sağlayan bir mod. Bu modda perde hızını yani enstantaneyi 1/4000 gibi oranlardan 30sn'lere kadar ayarlayabiliyoruz. Aynı zamanda da sensör hassasiyetini yani ISO'yu 50'den 3200'e hatta 6400'lere kadar çıkarabiliyoruz. Burada pek teknik detay vermeyeceğim ama kısaca bahsetmek gerekirse, enstantane sensörün ne kadar süreyle açık kaldığını ve içeriye ne süreyle ışık girdiğini belirliyor. Işık hassasiyeti yani ISO ise, lensten gelen ışığın sensöre ne oranla giriş yapabildiğini belirleyen değerdir. Sony dışındaki telefonların çoğunda F değeri yani diyafram ayarlanamadığı için ona girmeyeceğim.
Muhtemelen Samanyolu'nu çekeceksiniz. Samanyolu'nu yakalamak için en uygun zaman yaz aylarıdır, yani tam bu sıralar. Özellikle de Temmuz ve Ağustos aralığı bu iş için çok uygun bir zaman. Genel olarak gece saat 00:00'dan 03:00'lara kadar çekim uygundur ama Temmuz ayında bu değer yine yakın saatler olabilir, örneğin 01:00 ila 04:00 arası.
Kırsal bir yere gittik, bir dağa yahut tepeye çıktık ve yıldız uygulamamızı açtık. Bu noktada yapmanız gereken Samanyolu'nu bulmak ve oraya doğru dönmek. Telefonu tripoda takıyoruz ve telefon tripod üzerinde takılıyken doğru açıya ve yöne doğru döndürüyoruz. Dikey ya da yatay çekim yapmak tamamen size kalmış. Tripodu doğru konumda sabitliyoruz ve ayarlamalara geçiyoruz fakat ayarlamalara geçemden önce sizlere önemli bir detaydan bahsetmeliyim. Fotoğraflar JPEG formatında kaydedilecektir fakat biz hem daha çok detay yakalayabilmek hem de sonradan fotoğraf üzerinde oynayabilmek için "RAW" formatında da yedek bir kayıt alacağız. Siz isterseniz ellersiniz, isterseniz öylece bırakırsınız; orası size kalmış. Samsung, Xiaomi ve Apple cihazlarda RAW kaydı farklı konumlardan ayarlanıyor. Ayrıca şuraya da ekleyeyim, Samsung'un daha detaylı bir çekim uygulaması bulunmakta. Adı ExpertRAW olan bu uygulama size daha detaylı ayarlama şansı veriyor ve ne yazık ki benim de kullandığım FE serisi bu uygulamanın desteğinde yok. Ultralar ve S23'ün düz modeliyle Plus modelleri destek verilen cihazlar içerisinde. FE, ExpertRAW için uygun değil mi? Aslında uygun fakat Samsung FE'yi ekonomik bir model olarak gördüğü için pek eklemek istememiş gibi. Gelecekte destek eklenen modeller içine ekleyebilir yani. Peki ExpertRAW kullanmalı mısınız? Hayır zorunda değilsiniz, bu sizin tercihinize kalmış bir durum. PRO Mode halihazırda gerekli bütün ayarları bize sağlıyor. ExpertRAW daha çok profesyonel kullanıma uygun, yıldız geçişleri vs. yakalamak için daha detaylı bir arayüze sahip.
Samsung'da kamerayı açmanız ve sonrasında "gelişmiş fotoğraf seçenekleri" kısmına girmeniz, ardından "RAW kopyaları" seçeneğini açmanız yeterli.
Apple kullanıcıları için gerekli ayarları aşağıya bırakıyorum.
Xiaomi kullanıcılarının pro mode içerisindeyken yukarıdaki ayar sekmesini açmaları yeterli.
Ayarlamalara gelelim. Shutter, enstantane ya da perde hızı olarak nitelendirilen ayar en fazla 30sn değerine ayarlanmalı. Bana göre 30sn oldukça fazla çünkü 30sn boyunca pozlanacağı için yıldızlar hareketli ve bulanık görünebilir. Bu da kötü bir görüntüye sebebiyet verecektir. Ben enstantane değerinin "15sn" olmasını öneriyorum. ISO'ya yani ışık hassasiyetine gelecek olursak, bu değer en fazla 3200 olarak ayarlanmalı. Telefon sensörleri küçük olduğu için 6400 civarındaki ISO'ları pek önermiyorum. Ben 3200'ün üst sınır olduğunu düşünüyorum. Burada şöyle bir durum var, eğer 3200 ISO'daki gren fazla görünüyorsa bu durumda ISO'yu 1600-1800 civarlarına çekebilirsiniz ve enstantaneyi 30sn'ye çıkarabilirsiniz. Işık kaybını bu şekilde minimuma indirmiş olursunuz.
Bir de odak mevzusu var. Odaklama da çekim için çok önemli bir ayar, bu sebepten dolayı odağın otomatikte çalışmadığı zamanlarda tamamen elle yani manuel fokus kullanacağız. Manuel fokusu da cisimlerin uzaklığına göre ayarlayacağız. Yıldızlar kamerada hafif hafif görünecektir, sizin yapmanız gereken tek şey manuel fokusu yıldızın en net göründüğü konuma kadar sürükleyip bırakmak. Yıldızlar fokus dışı, bulanık bir görünümden en keskin göründükleri noktaya gelmeliler. Sadece ana sensörü kullanın, ultra geniş açı veya telefoto kullanmayın. Çekmeden önce lensinizin temiz olduğundan emin olun
Bu daha çok fokusun son noktalarından birkaç tık geride oluyor. Bazı cihazlar fokusun en uzak noktalarında netleme yapmıyor, bu durumda fokusu yavaşça birkaç tık geriye çekin ve keskinliği kontrol edin.
Yine önemli ayarlardan olan beyaz dengesi de fotoğraf için oldukça önemli. Şu an S23 FE'de yeşil beyaz dengesi sorunu yaşıyorum ve bunu hala çözmeye çalışıyorum. Bazı sensörler içerinde fazla yeşil piksel barındırır. Buna dikkat etmek gerek.
Fotoğrafları işlemek için kullanılacak uygulamalar
Çektiğiniz fotoğrafların RAW halini kullanmak isterseniz fotoğrafları işlemeniz gerekecek. Bu durumda hem denoise yani noise reduction uygulamanız hem de ışıklar ve renkler üzerinde oynamanız gerecek. Fotoğraf herhangi bir işlem görmediği için, yani çiğ (RAW) olduğu için gren seviyesi oldukça yüksek olacaktır. Beyazlar ve siyahlar da dengesiz olacak, gölgelerin vs. ayarlanması gerekecektir. Bu iş için uygun birkaç uygulama bulunmakta. Bunlardan birisi Adobe Photoshop'un Camera RAW modu ve bir diğeri de Adobe Lightroom. Ben makine kullanırken Camera RAW kullanıyordum fakat mobilden çektiğim fotoğraflar için Lightroom kullanıyorum. PC'ye ihtiyaç duymadan telefondan halledebilirsiniz, isterseniz de PC'den kullanabilirsiniz. Burada yapılacak belli başlı birkaç adımın dışında her şey sizin keyfinize kalmış durumda. "Detail" kısmında "denoise" seçeneğini kullanarak gren sayısını azaltabilirsiniz. 30-40sn bir işlem süresi var.
Eğer AI'ın yaptığı hoşunuza gitmezse kendiniz elle noise reduction yapabilirsiniz.
Bir önerim de "optics" kısmından çektiğiniz telefonun modelini seçerek lens düzeltmeleri uygulamanız. Biraz da olsa lens hatalarını giderecektir.
Örneğin ben çektiğim bu fotoğrafı keyfime göre işleyerek böyle bir sonuç elde ettim:
Burada AI bazlı bir denoise yapmadım, AI biraz yumuşatabiliyor. Mesela aşağıdaki aydınlatmaları karartıp yıldızları öne çıkarabilirsiniz. Yıldızların ana hattını daha ön plana çıkararak fotoğrafı daha estetik gösterebilirsiniz. Bunu yapabilmek için fırça modunu kullanmalısınız.
Bu özelliklerin hepsi mobil versiyonda da var. Ben bazen mobil, bazen Windows üzerinden işliyorum. Bu kadar detaylı işleme için RAW kayıt çok önemli. Yani burada bir hile yok arkadaşlar, normalde telefonunuz bir resim çektiğinde sizin gördüğünüzü çekmiyor, üstüne tonlarca işlem yapıyor. Burada işlemi siz yapıyorsunuz, tek fark bu.
Okuduğunuz için teşekkür ederim, umarım yardımım dokunmuştur. Diğer astro konularıma ve bazı çekimlerime aşağıdan ulaşabilirsiniz.
X-S10 Çektiğim Astrophotography (Uzay Fotoğrafçılığı) Kareleri
Herkese merhaba arkadaşlar, zamanında fotoğraf çekmeye çok ilgili birisiydim, elimden Sony HX-400V, Fujifilm X-T30 ve Fujifilm X-S10 gibi ürünler geçti. HX400V'yi aldığımda 2021 senesiydi, büyük Karadeniz seli yaşandı; binlerce insan öldü ve kayboldu. Orada tonlarca kare yakaladım. Fotoğraf...
@337 @madelyn @Alifer @5659 @Violett @4284 @519
Son düzenleme: