LACT (Linux AMDGPU Controller/Tweaker), Linux sistemlerde AMD ekran kartlarını yönetmek, izlemek ve ince ayar (overclock/undervolt) yapmak için kullanabileceğiniz bir arayüz.

1. Fedora 43 Üzerinde LACT Kurulumu​

Kurulum işlemini terminal üzerinden Copr deposunu ekleyerek hızlıca yapabilirsiniz:

Bash:
sudo dnf copr enable ilyaz/LACT
sudo dnf install lact

Kurulum bittikten sonra, uygulamanın arka plan hizmetini başlatmak ve her sistem açılışında otomatik çalışmasını sağlamak için şu komutu girin:

Bash:
sudo systemctl enable --now lactd

1774038989784.webp

2. Gelişmiş Özelliklerin Kilidini Açma (Overclock ve Undervolt)​

Linux çekirdeği, güvenlik ve stabilite amacıyla ekran kartı frekans ve voltaj ayarlarını varsayılan olarak kilitli tutar. Sadece sıcaklık takibi veya fan ayarı yapacaksanız bu adımı atlayabilirsiniz. Ancak hız aşırtma (overclock) veya voltaj düşürme (undervolt) yapacaksanız çekirdek parametrelerine müdahale etmeniz gerekir.

Terminali açıp grubby aracılığıyla şu komutu girerek tam erişim kilidini kaldırabilirsiniz:

Bash:
sudo grubby --args="amdgpu.ppfeaturemask=0xffffffff" --update-kernel=ALL

Bu komutu girdikten sonra ayarların aktif olması için sisteminizi yeniden başlatmanız gerekmekte.

3. LACT Arayüzü ve Kullanımı​

Sistemi yeniden başlattıktan sonra uygulama menüsünden LACT'ı açabilirsiniz. Arayüz temel olarak şu sekmelerden oluşur:
  • Information (Bilgi): Ekran kartınızın tam modeli, sürücü sürümü, VRAM kapasitesi, PCI-E hızı ve anlık güç tüketimi gibi temel donanım ve yazılım bilgilerini gösterir.
  • Thermals (Sıcaklık ve Fan): GPU ve bellek (VRAM) sıcaklıklarını anlık takip edebileceğiniz yerdir. "Fan Control" kısmını etkinleştirerek tamamen kendi senaryonuza uygun özel bir fan eğrisi (Custom Fan Curve) oluşturabilirsiniz.
  • Power & Clocks (Güç ve Frekans): İkinci adımdaki çekirdek parametresi kilidini açtıysanız bu sekme tamamen aktif olacaktır. Buradan GPU (Core) ve bellek (Memory) saat hızlarını değiştirebilir, güç limitini (Power Cap) ayarlayabilir ve voltaj değerlerine müdahale ederek kartınızı optimize edebilirsiniz.
1774039022206.webp

Ekstra İpuçları​

  • Yaptığınız herhangi bir frekans veya fan ayarını kaydetmek için sağ üstteki Apply (Uygula) butonuna basmayı unutmayın.
  • Uygulama üzerinden donanım profilleri oluşturabilir ve bu profillerin belirli oyunlar açıldığında otomatik olarak devreye girmesini sağlayabilirsiniz.
  • Undervolt veya overclock işlemi yaptıktan sonra sistemin stabilite durumunu oyun içi testlerle doğrulamadan ayarları kalıcı olarak kaydetmemeye özen gösterin.
 
Kaliteli rehber...
Şu da çok güzel bir tool, değerlendirmek isteyen ve elinde Nitro cihaz olan varsa rehber yaparsa güzel olur.
 
AMD'nin resmi yazılımı olmaması büyük bir eksi. Bir de programda çok ayar yok maalesef :/
Linux'da "everything is a file" konsepti vardır. AMD'nin uygulaması yok çünkü gerek yok. AMD'nin sunacağı bütün özellikler ya driver tarafından ya da Wayland compositorunuz tarafından sağlanır. Linux kullanacaksanız bazı "önyargılarınızı" kenarda bırakmanız lazım. Windows değil Linux. Uygulamasının olmaması bir artı bile sayılabilir, sürücünün bütün kontrolleri dosya şeklinde olduğu için not defteri ile bile bu işlemleri yapabilirsiniz. Hiçbir özel API'ye ihtiyacınız yok.
 
Uygulamasının olmaması bir artı bile sayılabilir, sürücünün bütün kontrolleri dosya şeklinde olduğu için not defteri ile bile bu işlemleri yapabilirsiniz.
Bu mantıkla işletim sistemi kullanacaksak arayüzü olmayan sistemler kullanalım. Windows’ta da çoğu ayar Regedit veya XML dosyaları ile yapılıyor.
 
Linux'da "everything is a file" konsepti vardır. AMD'nin uygulaması yok çünkü gerek yok. AMD'nin sunacağı bütün özellikler ya driver tarafından ya da Wayland compositorunuz tarafından sağlanır. Linux kullanacaksanız bazı "önyargılarınızı" kenarda bırakmanız lazım. Windows değil Linux. Uygulamasının olmaması bir artı bile sayılabilir, sürücünün bütün kontrolleri dosya şeklinde olduğu için not defteri ile bile bu işlemleri yapabilirsiniz. Hiçbir özel API'ye ihtiyacınız yok.
Linux'ta DE'lere ve GUI'lara da gerek yok bu mantıkla, her şeyi CLI ve TUI'dan yapabiliyoruz sonuçta. 🤡
 
Bu mantıkla işletim sistemi kullanacaksak arayüzü olmayan sistemler kullanalım. Windows’ta da çoğu ayar Regedit veya XML dosyaları ile yapılıyor.
Linux'ta DE'lere ve GUI'lara da gerek yok bu mantıkla, her şeyi CLI ve TUI'dan yapabiliyoruz sonuçta. 🤡
Linux'da meta bu ne yalan söyleyeyim. TUI ve CLI araçlar sık tercih ediliyor. Işletim sisteminin bellek yönetimi ve güvenlik ile ilgilenmesi yeterli. Üstüne koyulanlar da tuzu biberi, seversiniz veya size uygundur bilemem ama durum bu. NVIDIA gibi propiertary API'nin arkasına gizlemektense doğrudan dosya olması daha iyi. En basitinden LACT doğrudan dosyaları değiştirerek overclock yapabilecek. Donanım çalıştığı sürece GPU üzerinde tam kontrol sahibi olabiliyorsun.
 
Linux'da meta bu ne yalan söyleyeyim. TUI ve CLI araçlar sık tercih ediliyor. Işletim sisteminin bellek yönetimi ve güvenlik ile ilgilenmesi yeterli. Üstüne koyulanlar da tuzu biberi, seversiniz veya size uygundur bilemem ama durum bu. NVIDIA gibi propiertary API'nin arkasına gizlemektense doğrudan dosya olması daha iyi. En basitinden LACT doğrudan dosyaları değiştirerek overclock yapabilecek. Donanım çalıştığı sürece GPU üzerinde tam kontrol sahibi olabiliyorsun.
Olmaması daha iyi demene tetiklendim. Zorla dayatmıyorlar sonuçta. İsteyen kullansın tıpkı NVIDIA'ninki gibi.