Rehber CrystalDiskInfo nedir ve verilerini nasıl okunur?

Neredeyse hiçbir forumda “CrystalDiskMark” ve “CrystalDiskInfo” rehberini görmedim, olsa bile yeterli olmadığını gördüm bugün bununla alakalı bir rehber ile karşınızdayım. Bu rehberde sadece CrystalDiskInfo'a değineceğim.

Not: HDD'ler hakkında fazla bilgi sahibi olmadığım için bazı yerlerde HDD sahipleri eksik bilgi görebilir bunun sebebi yeterli bilgim olmadığından yanlış bil vermek istemediğimdendir. Sorunuz olursa buraya yazın ya da forumda konu açın yardımcı oluruz.

Not: Sadece test yapmak bu konuda bilgi edinmek istemeyenler ilk başlığı okuduktan sonra “CrystalDiskInfo nasıl kullanılır” kısmına geçebilir.

CrystalDiskInfo neden/ne zaman kullanılır?​

CrystalDiskInfo ile depolama aygıtlarınızın durumunu, S.M.A.R.T. Verilerini, sıcaklığını görüntüleyebilirsiniz. Yeni SSD (yeni depolama birimi) adlığınız zaman ya da SSD'nizin sağlığı kontrol etmek istediğiniz herhangi zaman kullanabilirsiniz.

“S. M. A. R. T” nedir?​

S.M.A.R.T.'ya da Self-Monitoring, Analysis, and Reporting Technology (Kendi Kendini İzleme, Analiz ve Raporlama Teknolojisi) olarak adlandırılan, depolama birimlerinin kendi sağlık iç durumlarını izleyip olası arızaları önceden bildiren (bildirmeye çalışıyor) bir teknolojidir.

“S. M. A. R. T” nasıl çalışır?​

Disklerin içinde yer alan Firmware'i (yazılım) izleyerek, Firmware'de kaydedilen sensör verilerini, (varsa) hata kayıtlarını inceleyerek ve NAND/mekanik davranışlarını inceleyerek sonuç/analiz çıkarmaya çalışan göümülü bir sistemdir.
Her diskin için yer alan yukarıda sensör dediğim “denetleyiciler” sayesinde diskin;

• Sıcaklığını
• Okuma/yazma istatistiklerini
• Hata miktarı
• Açılıp-kapanma miktarı
• NAND aşınması
• Mekanik disklerde motor dönüşü

Gibi birçok veriyi kaydedip her üreticinin kendi “eşik değerlerini” belirler ve kaydedilen veriler bu eşik değerler ile karşılaştırarak bize sonuç çıkarır. Hangi veriler ile karşılaştırdığı:

• Mevcut (Current): Diskin anlık performansı.
• En kötü: Diskin kullanıldığı süre boyunca ulaştığı en kötü performans.
• Eşik: Üreticinin belirlediği minimum performans.
• Ham Değer: Diskin genel kaydedilen verileri.

S.M.A.R.T aktif test yapmaz ve bazı durumlarda erken teşhis yapamaz

CrystalDiskInfo Kurulumu​

CrystalDiskInfo'yu uygulamasını verdiğim link üzerinden indirerek, klasik Next-Next-finish adımları ile kurun.

CrystalDiskInfo Nasıl Kullanılır​

Uygulamayı indirip-kurduktan sonra hiçbir şey yapmanıza gerek yok gördüğünüz verileri okuyarak diskin durumu hakkında bilgi edinelim.


Öncelikle verileri daha kolay görüp okuma yapabilmemiz için yapmamız gereken 2 şey var:

1. Çıktıların daha kolay okunabilmesi için; İşlev>Gelişmiş Özellik>Ham Değer>10 [DEC]
2. Bu özellik isteğe bağlı, arayüzde gördüğümüz verilerin çoğunun grafik hali için; İşlev>Çizelge

Bu özellikleri değiştirdikten sonra arayüzdeki özelliklerden bahsedelim. Üstteki ve alttaki olarak 2 kısma ayıracağım burayı
Üst Kısımda Yer Alan Veriler:

• Okunan Toplam veri: Diskin çalıştığı süre boyunca okuduğu toplam veri
• Yazılan Toplam veri: Diskin çalıştığı süre boyunca yazdığı toplam veri
• Çevirme Oranı: HDD'ler içindir, SSD'lerde gözükmez kaç kez döndüğünü belirtir.
• Çalıştırılma Sayısı: Yeni SSD'ler başta olmak üzere uyku özelliği açık olan SSD'lerde daha fazla olur, SSD'nin kaç kez açılıp-kapandığını belirtir.
• Çalışma Süresi: SSD'nin açık kalıp veri işlediği (okuma/yazma) süre.
• Sağlık Durumu: Kırmızı değilse sorun yoktur ama sorun yok diye de “Sarı” renkte olması da görmezden gelinemez. Burada uygulama verilerini yedekle disk her an bozualabilir diyor.
• Sıcaklık: Sıcaklık SSD için değişiklik gösterse de genel kabul görmüş sıcaklık “70”dir.

Alt Kısımda Yer Alan Veriler:

• 01: HDD'ler için kritik olsa, SSD'ler için kritik olmayan koddur. SSD'ler için bu değer hızla artmıyorsa sorun yoktur.
• 05: SSD'nin ne kadarının kullanıldığının yüzdelik biçimde gösterilmesi.
• 03: Yedek alan diyebiliriz, SSD'de sürekli kullanımlarda bir alan bozulursa o alan yerine kullanılabilecek alanı temsil eder.
• 04: Diskin kalan yedek alanı.

Bunlar haricinde “Alt Kısımda” dikkat etmeniz gereken sol tarafta yer alan mavi dairelerin kırmızı olması durumu. Eğer kırmızı olduysa herhangi bir gösterge SSD değişim vakti gelmiş demektir.

CrystalDiskInfo ve CrystalDiskMark'ın beraber kullanımı​

CrystalDiskMark'da test yaparken bu uygulamayı da açın ve sıcaklığı takip edin eğer sıcaklık yukarıda belirttiğim derecelere ulaşır ise havalandırmanızda bir sorun vardır.


HDD kullananlar için:


Rehberimi okuduğunu için teşekkür ederim.
Sorunuz olur ya da aklınıza takılan bir şey olursa sorabilirsiniz.


Fotoğraflar kendi sistemimdendir.