Uzun zaman sonra ilk defa bu şekilde bir rehber hazırlıyorum eğer eksik ya da yanlış bir şey olursa lütfen yorumlarda bildirin. Son zamanlarda birçok insan internet sayfalarında dolandırılıyor ya da tuzaklı dosyalara denk geliyor. Bilen olabiliyor bilmeyen olabilir diye yine de ufak bir rehber yapmak istedim. Parça parça yazdığım için anlam kayması belki olabilir şimdiden kusura bakmayın. Eklemek istediğiniz şeyleri bu yüzden aşağıya dökerseniz sevinirim.
Alışveriş yaparken bilmeniz gerekenler
Alışveriş yaparken sadece adı duyulmuş sitelerden alışveriş yapmaya özen gösterin. Bunun dışında bu siteleri kopyalayıp milleti yine dolandırmaya çalışan çok zeki arkadaşlarımız var. Bunun için de şöyle bir yolumuz var. Sitenin adresini iletişim kısmını ve sayfalarını tek tek inceliyoruz. Zaten fake bir site ise bir yerde çıkmaza girip kendini belli edecek.
Dolandırılma olasılığımızı azaltmak için de yine ürün alırken mümkün olduğunca fiyat ve satıcıya odaklanarak alışveriş yapmaya özen gösterin. Kimisi size ürünün 1-2K aşağısında fiyatlar vererek sizi yine tuzağa çekmeye çalışacaktır. Bu riske girip girmemek yine sizin elinizde ama uzak durmanızı tekrardan tavsiye ederim. Ayrıca satıcının yorumlarını filtreleyerek kontrol edin. Alakasız yorumlar görüyorsanız başka satıcıdan almaya özen gösterin.
Gelelim işin ödeme kısmına. Burada önemli kısım bu iki adımı atlasanızda bu yöntem sizi bir nebze de olsa kurtaracaktır. Sanal kart ile işimizi halledeceğiz. Aslında kredi kartını tavsiye ederim bir şey olsa şak diye tüm ücreti tek bir itirazla alabiliyorsunuz ama son zamanlarda bol bol hacklenip datalar ortam şeyi gibi ortada gezdiği için bu yöntemi şu an için pek tavsiye etmem. O yüzden alacağınız ürünün 100 lira üstü bir limit ayarlayarak sanal kartımız ile yola devam ediyoruz ve ürünü alıyoruz.
Bitti mi? Hayır bitmedi şimdi işin kargo kısmına gelelim
Evinizdesiniz ve kargonuz geldi. Bu kısımda yapacağınız ilk iş kargoyu teslim alırken ve açarken tarih ve saat ile bu anları videoya almanız olacak. Eğer siz almıyorsanız başkası da bu işlemi o da yapabilir. Kargoyu açarken bu şekilde video çektiğiniz için eğer üründe bir sorun bulursanız size yardımcı olmak zorunda kalıyorlar. Elinizde kanıt var. Eğer bir sıkıntı yok ise videoyu silebilirsiniz.
Gelen mesajlar ve aramalar
Bazıları çalınan datalardaki bilgilerden yararlanarak sizi yine dolandırmak adına arayarak ya da mesaj atarak ' Kargonuz teslim edilemedi ' veya ' Adınıza bir dosya var ' gibisinden yine sizi dolandırmak adına denemeler yapıyorlar. Böyle bir şey olursa hemen kaynağa bakın. Numara falan gözüküyorsa Google'a numarayı yapıştırıp kaynağına bakın. Baktınız bir sıkıntı yok gibi gözüküyor. Eğer sizden herhangi bir kart bilgisi, parola, T.C. Gibi bir şey isterse telefonu ister suratına kapatın isterseniz de ' Bir dakika bir şeyimi unuttum diyerek ' çağrıya bir de polisi bağlayarak kendisini ele verebilirsiniz. Genelde dolandırıcı ise hemen telefonu suratınıza kapatırlar.
Herhangi bir yerde bir şey imzalarken dikkat edilecekler
Burası en önemlilerden birisi. Çünkü sadece bir imza ile tüm mal varlığınızı elinizden alabilirler. İmzayı atarken kağıdı kontrol edin. Arkasına ve altına bir kopyakağıdı olup olmadığına nazikçe bakın. Eğer şüpheli bir şey varsa kağıdı alıp hemen yanına koyun. İmza atmadan ayrılın. Eğer ki sorun yoksa imza atmadan önce metni baştan sona kadar okuyun. İmzayı atacaksınız kağıtta falan da bir problem bulamadınız. İmzayı mümkün olduğunca paragrafa yakın bir şekilde atın ki altına bir madde ekleyemesinler. Böyle şeyler genelde kurumsal yerler dışında oluyor. Sen imza at ben hallederim falan tarzı şeyler oluyor. Böyle şeylere lütfen dikkat edelim.
Sanalda ise şunlara dikkat edin
Neresi olursa olsun asla sizi ele verecek bir bilgiyi ya da fotoyu profilde barındırmayın. Hiçbir yere en ufak bir bilginizi vermeyin. Tamamen sallamasyon şekilde takılın. İsminiz yaşınız konumunuzun sizle alakası bile olmasın. Atılan hiçbir şeyi açmayın. Bir siteye kayıt olurken duck mailin sunmuş olduğu rastgele posta özelliğini kullanabilirsiniz. Böylelikle hem e postanız ifşa olmaz hem de istediğiniz yere girebilirsiniz.
Şifre seçimine gelelim
Şifrenizi lütfen ruhi gibi RUHI123 yapmak yerine başka şeyler deneyin. Örneğin parola yöneticisi kullanın ve bu parolaları ayda 1 değiştirin. Böylece bir plartformun verileri sızmış olsa bile sizin şifreniz hiçbir yer ile eşleşmeyeceği için size yine elleyemez. Parola deponuz yerel veya Online olabilir ona siz kendiniz karar verin.
Alışveriş yaparken bilmeniz gerekenler
Alışveriş yaparken sadece adı duyulmuş sitelerden alışveriş yapmaya özen gösterin. Bunun dışında bu siteleri kopyalayıp milleti yine dolandırmaya çalışan çok zeki arkadaşlarımız var. Bunun için de şöyle bir yolumuz var. Sitenin adresini iletişim kısmını ve sayfalarını tek tek inceliyoruz. Zaten fake bir site ise bir yerde çıkmaza girip kendini belli edecek.
Dolandırılma olasılığımızı azaltmak için de yine ürün alırken mümkün olduğunca fiyat ve satıcıya odaklanarak alışveriş yapmaya özen gösterin. Kimisi size ürünün 1-2K aşağısında fiyatlar vererek sizi yine tuzağa çekmeye çalışacaktır. Bu riske girip girmemek yine sizin elinizde ama uzak durmanızı tekrardan tavsiye ederim. Ayrıca satıcının yorumlarını filtreleyerek kontrol edin. Alakasız yorumlar görüyorsanız başka satıcıdan almaya özen gösterin.
Gelelim işin ödeme kısmına. Burada önemli kısım bu iki adımı atlasanızda bu yöntem sizi bir nebze de olsa kurtaracaktır. Sanal kart ile işimizi halledeceğiz. Aslında kredi kartını tavsiye ederim bir şey olsa şak diye tüm ücreti tek bir itirazla alabiliyorsunuz ama son zamanlarda bol bol hacklenip datalar ortam şeyi gibi ortada gezdiği için bu yöntemi şu an için pek tavsiye etmem. O yüzden alacağınız ürünün 100 lira üstü bir limit ayarlayarak sanal kartımız ile yola devam ediyoruz ve ürünü alıyoruz.
Bitti mi? Hayır bitmedi şimdi işin kargo kısmına gelelim
Evinizdesiniz ve kargonuz geldi. Bu kısımda yapacağınız ilk iş kargoyu teslim alırken ve açarken tarih ve saat ile bu anları videoya almanız olacak. Eğer siz almıyorsanız başkası da bu işlemi o da yapabilir. Kargoyu açarken bu şekilde video çektiğiniz için eğer üründe bir sorun bulursanız size yardımcı olmak zorunda kalıyorlar. Elinizde kanıt var. Eğer bir sıkıntı yok ise videoyu silebilirsiniz.
Gelen mesajlar ve aramalar
Bazıları çalınan datalardaki bilgilerden yararlanarak sizi yine dolandırmak adına arayarak ya da mesaj atarak ' Kargonuz teslim edilemedi ' veya ' Adınıza bir dosya var ' gibisinden yine sizi dolandırmak adına denemeler yapıyorlar. Böyle bir şey olursa hemen kaynağa bakın. Numara falan gözüküyorsa Google'a numarayı yapıştırıp kaynağına bakın. Baktınız bir sıkıntı yok gibi gözüküyor. Eğer sizden herhangi bir kart bilgisi, parola, T.C. Gibi bir şey isterse telefonu ister suratına kapatın isterseniz de ' Bir dakika bir şeyimi unuttum diyerek ' çağrıya bir de polisi bağlayarak kendisini ele verebilirsiniz. Genelde dolandırıcı ise hemen telefonu suratınıza kapatırlar.
Herhangi bir yerde bir şey imzalarken dikkat edilecekler
Burası en önemlilerden birisi. Çünkü sadece bir imza ile tüm mal varlığınızı elinizden alabilirler. İmzayı atarken kağıdı kontrol edin. Arkasına ve altına bir kopyakağıdı olup olmadığına nazikçe bakın. Eğer şüpheli bir şey varsa kağıdı alıp hemen yanına koyun. İmza atmadan ayrılın. Eğer ki sorun yoksa imza atmadan önce metni baştan sona kadar okuyun. İmzayı atacaksınız kağıtta falan da bir problem bulamadınız. İmzayı mümkün olduğunca paragrafa yakın bir şekilde atın ki altına bir madde ekleyemesinler. Böyle şeyler genelde kurumsal yerler dışında oluyor. Sen imza at ben hallederim falan tarzı şeyler oluyor. Böyle şeylere lütfen dikkat edelim.
Sanalda ise şunlara dikkat edin
Neresi olursa olsun asla sizi ele verecek bir bilgiyi ya da fotoyu profilde barındırmayın. Hiçbir yere en ufak bir bilginizi vermeyin. Tamamen sallamasyon şekilde takılın. İsminiz yaşınız konumunuzun sizle alakası bile olmasın. Atılan hiçbir şeyi açmayın. Bir siteye kayıt olurken duck mailin sunmuş olduğu rastgele posta özelliğini kullanabilirsiniz. Böylelikle hem e postanız ifşa olmaz hem de istediğiniz yere girebilirsiniz.
Şifre seçimine gelelim
Şifrenizi lütfen ruhi gibi RUHI123 yapmak yerine başka şeyler deneyin. Örneğin parola yöneticisi kullanın ve bu parolaları ayda 1 değiştirin. Böylece bir plartformun verileri sızmış olsa bile sizin şifreniz hiçbir yer ile eşleşmeyeceği için size yine elleyemez. Parola deponuz yerel veya Online olabilir ona siz kendiniz karar verin.
bilgisayarınızda trojan yediğinizde bilgilerinizin çalınma ihtimalini az da olsa düşürmek için Windows 11 kullanın. Size dalga geçiyorum gibi ya da şaka gibi gelecek fakat bazı gelişmemiş virüsler her ne kadar Windows 10 gibi sürümlerde çalışsa da Windows 11 de sanırım dosyalara erişemediği için sizin verilerinizi çekemiyor. Bunun için Windows 11 mi kullanacağım diyorsanız da hayır illa kullanmanız şart falan değil. Siz aksiyon aramayıp yine de bir antivirüs kurun. Fakat bazı scriptler antivirüsten sorunsuz geçtiği için burada devreye sizden sonra sistem giriyor. O yüzden bu seçeneği de bir gözden geçirin derim.
Son düzenleme:
. Ama öyle değil tabii biz makaraya vuruyoruz.
