Orası ayrı bir problem, aylık 100 alsan da bir ev bir araba almak büyükşehirlerde artık hayal olma yolunda. Az düzgün bir ev, bir araba, yanına düğün ve bedelli askerlik demek şu anda 6-7 milyon lira demek, astronomik bir fecaat.
Ama oradaki olay şu, 35 aldığın zaman, sigortan ödeniyor, aylık değerlendirebileceğin bir 35'in oluyor. O 35'i reddettiğinde ne oluyor? Aylık 2000 (zamlanacak) GSS borcu, 4 saati TikTok 8 saati Reels 12 saat ekran süresi, aile cebinden yemeye devam ettiğin yığınla para, bir işe yaramamanın getirdiği mental hasar, evde boş yatmanın getirdiği fiziksel sıkıntılar... Say say bitmez. Çürüyorsun ya bildiğin.
Haklısın. İşte bu saydıklarımız hayal oldukça, çalışmaya istekleri kalmıyor. Benim çevremde liseden mezun olmuş ve bu durumda olan bazı tanıdıklarım var.
 
Öyle çünkü geneli, burada yorum yazanları şu anlık müstesna tutuyorum ama var etrafımızda. Adam işe, tam zaman sigortaya burun kıvırıyor, 50 maaş teklif geliyor burun kıvırıyor. Yav arkadaş, hele bi' girişiversene kendini atsana yatağından dışarı. Asgari ücretle BİM kasiyerliği bile yapıyorsan saygım sana sonsuz, en azından bir şeylerin peşindesin.
Burada mesela Walmart CEO'su John Furner'i örnek olarak gösterebiliriz mesela, adam 1993'te dümdüz kasiyer kafasında bir şekilde girmiş şirkete, daha üniversitede öğrenciyken. Şu an CEO.

Hocam adamın durumu varsa çalışmak istemiyor. Var benim arkadaş ailesinin durumu iyi babası da karışmıyor. Yayıncılık yapacağım diye PC kurdu zaten hep PC başındaydı yayıncılık malzemeleri falan aldı adam 3-5 izlenirken bazı yollar falan bulmuş kick de bir şekilde sistemi kurmuş para döndürüyor. Yani akmasa da iş yapıyorum gibi. Ama asla köle olmam diyor.

Babası da diyor yani orada eziyet çekeceğine böyle otursun en azından güvende sağlıklı diyor.

Kısaca çalışmadan oturanın hali vakti yerinde olmayanın zaten öyle bir lüksü de yok. İyi veya kötü çalışmak zorunda.

Ama ortada bir gerçek var ki ülkenin alım gücü felaket kötü. Çalışma ortamları çok kötü şartlar çok ağır. Maaşlar çok düşük ve bir şey almak istesen PC giyim vs hadi bakalım nasıl alacaksın taksit bile az. Ya da sınırlı. Herkesi hayattan soğuttular. Sadece çalışmayan değil çalışanın da yaşadığı sıkıntı moral ve mental çöküş var.

Güvenlik abimiz vardı mesela adam kafayı yiyeceğim diyordu bütün mağazada tek bir noktada otur bekle diyor ayakta bir de oturak bile vermiyorlar diyordu. En sonunda bir gün delirdim dedi çıktım dayanamadım dedi. Aç kalayım yeter dedi ya bildiğin bunalmış adam.
 
Hocam adamın durumu varsa çalışmak istemiyor. Var benim arkadaş ailesinin durumu iyi babası da karışmıyor. Yayıncılık yapacağım diye PC kurdu zaten hep PC başındaydı yayıncılık malzemeleri falan aldı adam 3-5 izlenirken bazı yollar falan bulmuş kick de bir şekilde sistemi kurmuş para döndürüyor. Yani akmasa da iş yapıyorum gibi. Ama asla köle olmam diyor.

Babası da diyor yani orada eziyet çekeceğine böyle otursun en azından güvende sağlıklı diyor.

Kısaca çalışmadan oturanın hali vakti yerinde olmayanın zaten öyle bir lüksü de yok. İyi veya kötü çalışmak zorunda.

Ama ortada bir gerçek var ki ülkenin alım gücü felaket kötü. Çalışma ortamları çok kötü şartlar çok ağır. Maaşlar çok düşük ve bir şey almak istesen PC giyim vs hadi bakalım nasıl alacaksın taksit bile az. Ya da sınırlı. Herkesi hayattan soğuttular. Sadece çalışmayan değil çalışanın da yaşadığı sıkıntı moral ve mental çöküş var.

Güvenlik abimiz vardı mesela adam kafayı yiyeceğim diyordu bütün mağazada tek bir noktada otur bekle diyor ayakta bir de oturak bile vermiyorlar diyordu. En sonunda bir gün delirdim dedi çıktım dayanamadım dedi. Aç kalayım yeter dedi ya bildiğin bunalmış adam.
Neye yarıyor ki, çalışsa ev araba mı alabilecek? Evlense dert daha büyük.
 
İş kolları da tıkandı. Şu an sadece hizmet sektöründe vasıfsız diye nitelendirilen çalışanlar alınıyor onların da ücretleri belli: 2 asgari bile değil. Hal böyle olunca insanın çalışası gelmez. Ücretler böyleyse ya şartlar düzelmeli; şartlar düzelmiyorsa ücretler yükselmeli. Sonuç ikisi de olmuyor.

Kimse babasının hayrına AVM mağazalarına, marketlerde çalışmıyor. Zorunluluk kötü bir şey.
 
Ama ortada bir gerçek var ki ülkenin alım gücü felaket kötü. Çalışma ortamları çok kötü şartlar çok ağır. Maaşlar çok düşük ve bir şey almak istesen PC giyim vs hadi bakalım nasıl alacaksın taksit bile az. Ya da sınırlı. Herkesi hayattan soğuttular. Sadece çalışmayan değil çalışanın da yaşadığı sıkıntı moral ve mental çöküş var.

Güvenlik abimiz vardı mesela adam kafayı yiyeceğim diyordu bütün mağazada tek bir noktada otur bekle diyor ayakta bir de oturak bile vermiyorlar diyordu. En sonunda bir gün delirdim dedi çıktım dayanamadım dedi. Aç kalayım yeter dedi ya bildiğin bunalmış adam.
Aslında GSYİH tarzı ölçeklerde çok kötüyüz denemez, ama öyle bir gelir adaletsizliği var ki, diğer ülkelerde benzerini bulamazsın. Her bir ekonomik değişiklikte de fakir yerinde sayıyor, zengin daha da zenginleşiyor. Görünürde kişi başı GSYİH sırf pandemi sonrası bile 3'e katladı, ama Allah bilir o %1'lik kesim tek başına paranın ne kadarını yiyordur...
Hocam adamın durumu varsa çalışmak istemiyor. Var benim arkadaş ailesinin durumu iyi babası da karışmıyor. Yayıncılık yapacağım diye PC kurdu zaten hep PC başındaydı yayıncılık malzemeleri falan aldı adam 3-5 izlenirken bazı yollar falan bulmuş kick de bir şekilde sistemi kurmuş para döndürüyor. Yani akmasa da iş yapıyorum gibi. Ama asla köle olmam diyor.

Babası da diyor yani orada eziyet çekeceğine böyle otursun en azından güvende sağlıklı diyor.
Ben bunları kayıp olarak görüyorum mesela. Hazırcılar. Bir üstleri vakti gelip vefat ettiklerinde, olan o parayı da bitirdiklerinde, bomboş kalacaklar ortada. Tabii arada tutan, iyi noktaya gelen, ya da bu sırada mesleğini kuran olur, onlar ayrı.
 
İş bulamama, hakkını alamama gibi durumlar ne kadar üzücü olsa da bu konuda "işleyen demir pas tutmaz" düşüncesindeyim. Ne kadar az para alsan da, şartları ne kadar zor olsa da -işçi sağlığını riske atan ortamlardan ve çalışma şartlarından bahsetmiyorum- ne kadar bölümünüz ile alakalı olmasa dahi -veya alakalı ama maaşınızın hak ettiğinizden az- çalışmanın bireye evde oturup aile parası yemek ya da direkt aile baskısı altında kalmaktan daha iyi olacağını düşünüyorum.

Bu yorumumdan dolayı tepki alabilirim ama ben mühendislik öğrencisi olarak üniversitede okurken çalışmaya başladım haftada 4 gün üretim tesisinde eleman olarak çalışıyorken haftada 3 gün laboratuvarda TÜBİTAK projesinde çalışıyordum. Eleman olarak aldığım para hafta sonu mesai ücreti ile asgari maaşı biraz geçiyordu -sigortasız-, TÜBİTAK param ise çeyrek asgari maaş falandı. Üstüne de dersleri hallediyordum. Ne kadar emeğimin karşılığını yıllar boyu almamış olsam da bu yaptıklarım sayesinde hem ailemin eline bakmadım hem de az olsa da birikim yapabildim. Bu proje ve birikimim ile başka bir şehirde proje bursu olan yl kazandım ve 2 sene orada okudum. Oradan da biriktirdiğim para ve yazın bir akrabam ile çalışarak -yine mühendislik ile bağlantısız- üstüne koydum. Bu sefer de hem lisans hem yl projelerimi üst üste koyup yurt dışında doktora kazandım ve bu paraları da vize başvurumda kullanıp sponsorsuz, kimsenin eline bakmadan yurt dışına taşındım.

Bu dediklerim 20 sene önce, ekonomi daha iyi iken değildi. 2016 girişliyim. Yani bu YL ve doktora serüvenim ekonominin iyice patladığı dönemde oldu. Evet it gibi çalıştım, evet milleti zengin ettim, evet hakkım yendi ama sırf bunlar olacak diye hiçbir şey yapmasaydım şu an geldiğim noktaya ve hayata erişemeyecektim.

Dediklerinize katılıyorum ama bence burada sıkıntı şu. Bir mühendisin veya ortalama üzeri bir okulda 4 yıllık ortalama üzeri bir bölüm okuyan insanın bile aşırı ama aşırı emek vermesi gerekiyor. Ne için? Haftada 5 gün mesai ve 60-70K maaş için. Yani absürt olan kısım bu. Sıradan bir hayat yaşamak için bile çok fazla emek vermek gerekiyor artık. Ne bileyim KPSS'den 90+ alman gerekiyor ki artık o bile yetmeyebiliyor. Üniversite okurken çok fazla şey yapmış olmak gerekiyor ki o bile yetmiyor artık. Yani istenilen şeyler fazla değil ki üniversite bittikten sonra insanlar haftada 5 gün mesai ve en azından 50K maaş bekliyor insanı şartlarda yaşayabilmek için ama yok maalesef. Hadi 100 kişi 1000 kişi böyle iş buldu her sene kaç kişi mezun oluyor yazık gerçekten.
 
-

Dediklerinize katılıyorum ama bence burada sıkıntı şu. Bir mühendisin veya ortalama üzeri bir okulda 4 yıllık ortalama üzeri bir bölüm okuyan insanın bile aşırı ama aşırı emek vermesi gerekiyor. Ne için? Haftada 5 gün mesai ve 60-70k maaş için. Yani absürt olan kısım bu. Sıradan bir hayat yaşamak için bile çok fazla emek vermek gerekiyor artık. Ne bileyim KPSS'den 90+ alman gerekiyor ki artık o bile yetmeyebiliyor. Üniversite okurken çok fazla şey yapmış olmak gerekiyor ki o bile yetmiyor artık. Yani istenilen şeyler fazla değil ki üniversite bittikten sonra insanlar haftada 5 gün mesai ve en azından 50k maaş bekliyor insanı şartlarda yaşayabilmek için ama yok maalesef. Hadi 100 kişi 1000 kişi böyle iş buldu her sene kaç kişi mezun oluyor yazık gerçekten.

Evet ama bu dediğiniz yetersiz şartlara dahi evde oturarak ulaşamıyorsunuz olacak tek şey kaçınılmazı ertelemek, 28-29 yaşında sıfır çalışma tecrübesi ile başlayıp sizinle yaşıt birine şef demek falan zor işler. Bir de şunu da söylemem gerekiyor. Hükumet kamu maaşlarını tavana vurdurduğu için insanlar maaş beğenmiyor, haklı olarak "kamuda temizlikçi 70k alıyorsa ben de mühendis olarak 140k almalıyım" diye düşünüyor ki haklılar ama kamu maaşlarını çıkarttığın zaman 70k maaşın ben kabul edilebilir bir miktar olduğunu düşünüyorum. Katılırsınız katılmazsınız bilemem.
 
Konuya şimdi göz atabildim adamakıllı. Biraz gerginlik de çıkmış ama kimsenin yorum yaparken kötü niyetli olduğunu düşünmüyorum. Sadece yaşadığımız veya gözlemlediğimiz kötü deneyimlerin verdiği duygusal durum sebebiyle birbirimizi eleştirmişiz ama deneyimlerizi yarıştırmaya gerek yok. Herkes kendi koşulları dahilinde mücadelesini veriyor.

Belki görece sizlerden büyüğüm, belki adımız avukat ama ben de akranlarım da hatta benden büyük nesil de şimdiki gençlerin yaşadığı sorunları yaşıyor. Çünkü hepimiz aynı ülkede ve aynı ekonomik koşullarda yaşıyoruz.

Şimdiki koşullar geçmişe göre farklı olsa da geçmişteki dönemin kendi koşullarına göre de hayat zordu. Mesela benim için de sizlerin yaşlarındayken hayat zordu. Gariban bir ailenin gariban bir çocuğuydum. En son kaç yaşında annemden babamdan harçlık aldığımı hatırlamıyorum bile. Kendimi kendim okuttum. Çünkü arkamda maddi anlamda durabilecek bir ailem yoktu. Çok şükür sağlığımız yerindeydi, elimiz ayağımız tutuyordu, ben de kendi koşullarım dahilinde utanmadan sıkılmadan çalıştım ve kendime baktım, kendime fırsatlar yarattım ve görece bir yerlere gelmeye çalıştım. Çünkü buna mecburdum, hâlâ da mecburum. Bugün işi bırakıp dükkanı kapatsam bana bakacak bir kişi yok hayatımda.

Herkesin bir hikâyesi var. Kimimiz görece daha ağır koşullarda kimimiz daha iyi koşullarda mücadele ediyor ama hepimiz mücadele ediyoruz. Etmeliyiz de. Pes etmemeliyiz. Pes edersek zaten kazanacak bir şeyimiz yok. Eğer kurtaracaksa bizi sadece çalışmak, mücadele etmek kurtarır.

Gayet iyi biliyorum, 1'i 2 yapmanın ne kadar kolay olduğunu, asıl 0'ı 1 yapmanın ne kadar zor olduğunu gayet iyi biliyorum merak etmeyin. O yüzden umutsuzluğa kapılmayın. İçinde bulunduğunuz koşullar, fırsatlar ne ise sonuna kadar değerlendirin, mücadele edin, gerekirse kendi fırsatlarınızı yaratmaya çalışın. Başarı elde etmek garanti olmasa bile bunu yapmadan da başarı elde edilemeyeceğini bilin.

Hepinizin koşullarına, hikâyesine, deneyimlerine saygı duyuyorum. Deneyim yarıştırmıyorum. Sadece dilim döndüğünce motivasyon vermeye çalışıyorum. Gözlerinizden de öpüyorum.

Tam zamanlı tam sigortalı bir çalışansa legal değil o, şartla martla alakasız. @Şişman Adam abim hatalıysam düzelt beni.
Evet kardeşim, haklısın. Tam zamanlı bir çalışma yapıldığında en az asgari ücret ödenmek zorunda.
 
Mücadele etmek gerekiyor, yaş fark etmezsin. Zaten bıraktığın zaman da bir şey değişmiyor. Kaybedecek bir şeyin yoksa yapmak zorundasın.