İlk defa Arch Linux'a geçmek isteyenlere neden ilk kurulumları manuel yapmaları öneriliyor?

Merhaba arkadaşlar.

2021 yılına kadar Arch Linux kurmak Ubuntu gibi dağıtımlara göre daha fazla adım gerektiriyordu, zira Arch Linux'un kolay bir kurulum aracı yoktu. Tüm kurulum terminal komutlarıyla yapılıyordu. Aslında kurulum rehberini düzgünce okuduğunuzda kurulumu yapması o kadar da zor değil fakat rehberde birçok bilgi diğer alt sayfalarda yer aldığı ve bazen o alt sayfalar da başka alt sayfalara götürdüğü için kullanıcı kafa karışıklığı yaşayabiliyor.

Daha sonra 2021 yılında Archinstall, yani Arch Linux Guided Installer geldi ve nihayet Arch Linux kurulumu epey kolay bir hale geldi. Elbette hala manuel kurulum seçeneği de mevcut fakat uğraşmak istemeyenler için Archinstall seçeneği geldi.

Fakat bu yeni Archinstall seçeneğine rağmen genellikle ilk defa Arch Linux'a geçmek isteyenlere ilk kurulumları manuel olarak, yani Archinstall'a bulaşmadan yapmaları öneriliyor. İlk kurulumu manuel yaptıktan sonra diğer kurulumlarda Archinstall kullanılması gayet mantıklı olarak görülüyor.

Peki bu durumun nedeni nedir? Yani neden ilk Arch Linux kurulumlarının manuel yapılması tavsiye ediliyor ya doğrudan Archinstall ile Arch Linux dünyasına sıfırdan girilmesi önerilmiyor?

Ben açıkçası biraz karışık bir yolla başladım Ben doğrudan Archinstall ile ilk kurulumu yaptım, sonra gerçekten Linux bilgisi elde edebilmek adına sanal makinede manuel Arch Linux kurulumu yaptım. Derken en sonunda Kasım 2025'te kendi bilgisayarımda (yani gerçek bir sistemde) ilk defa manuel Arch Linux kurulumu yaptım (harici SSD'ye yaptım kurulumu), ve orada da bazı ufak tecrübeler edindim. Mesela NVIDIA DKMS sürücüsünü kurmak için Linux çekirdeğinin Headers paketininin kurulmasının gerektiğini öğrendim. Hatta sanal makine kurulumlarını da ilgilendirecek bilgiler edindim (Mirrorlist ayarı gibi)

Fakat o manuel Arch kurulumunu yaptıktan sadece 6 gün sonra ana sistemimde Arch Linux'tan CachyOS'e geçtim. Bunun sebebi "Arch kullanmayı öğrenmekten kaçmak" falan değildi, tamamen CachyOS'in agresif hazır optimizasyonlarını ve Btrfs Snapshot sistemini ilk defa deneyimlemekti Şu anda ana sistemimde ikinci işletim sistemi olarak CachyOS KDE Plasma kullanıyorum. Ana işletim sistemim ise Windows 11 Enterprise 25H2 ve Insider Release Preview Channel üyesiyim.

Ancak şu an sıfırdan Arch Linux'a girişecek olsaydım muhtemelen ilk kurulumu manuel yapardım. Çünkü o süreç aslında hiç de zor değilmiş, sıfır bir TTY ortamına çalışır bir internet ile erişmek maksimum 10-15 dakika sürüyor (kurulum sürecini kastediyorum) Sonrasında geri kalan işlemleri yapmak zaten kolay, çoğu durumda tek bir komutla kuruyorsunuz, ek olarak en fazla bir systemd servisi aktif ediyorsunuz (systemctl enable ...).

The Merciful One dedi:

Çünkü genel olarak sistem bileşenlerinin ne olduğunu ve o bileşenlere ihtiyacın olup olmadığını anlamış oluyorsun. Archinstall'ın kurduğu paketleri bilmiyorum ama belki sistemi kullanırken asla ama asla ihtiyacım olmayan bir paketi kuracak ve sistemimde boş yere duracak. Gerek yok yani. Kişinin kendi sistemini tanıması ve sisteminde nelerin yüklü olup olmadığını anlaması için oldukça iyi bir yöntem manuel kurulum.

Daha sonraları alıştıktan sonra zaten manuel kurulum yapmak istemiyorsunuz. Ben mesela kendi kurulum betiğimi yazdım ve sürekli onu kullanarak kurulum yapıyorum. Özelleştirmesi de bir o kadar basit.

archinstall

Arch Linux Installation Bash Script

codeberg.org

İki tane bash betiği sadece.

Genişletmek için tıkla...

Yani gerek resmi Archinstall aracı, gerek kullanıcının kendi yazacağı kurulum betiği aslında "kısayoldan Arch Linux'a girişmek" için değil, Arch Linux'un temelini anlayıp, temel Linux yönetim ve maintenance bilgisi ve tecrübesi elde ettikten sonra sonraki kurulumlarda tekrar tekrar uğraşmamak için yapılmış araçlar aslında.