İnsan temelde kötü müdür ya da uygun ortam ve yer bulursa kötülüğe müsait midir?

Parayı ve ultra zenginliği kazanan insanlarda olabiliyor; adam her şeye sahip. Hayatta da her şeye sahip olursan hedefin kalmaz, sıkılırsın. Bundan dolayı da her şeyi yapabilecek gücü kendilerinde görüyorlar. Ancak bunların insan olduklarını düşünmüyorum. Başkalarının dediği gibi insan olamazlar; belki bilmediğimiz şeyler vardır. Dünyanın en zengin insanı da olsan, üst düzey sapkınlıklar da yapsan, bebek kesip yemezsin. Reptilian diyorlar ya, bence gerçekler.

Hayır insan temelde kötü değildir. Yaşadığı, büyüdüğü ortam ve öğrendiği, edindiği bilgiler onun neyi iyi neyi kötü olarak gördüğü algısını oluşturur.

Toplumsal etik değerlere ve kurallara göre düşünürsen insanların kötülük algısı değişkendir. Toplumun kötü kabul ettiği şeyleri her birey kötü olarak görmeyebilir ya da farklı toplumlar için kötülük farklı şeyler ifade ediyor olabilir.

Ayrıca kimse salt kötü veya salt iyi olamaz. Bu göreceli bir kavram olduğu gibi insanlar siyah-beyaz hayatlar yaşamazlar. Bir yetime yardım eden, aç karınları doyuran birinin yeri geldiğinde hırsızlık yapması veya insanlara zarar vermesi bu insanın iyi veya kötü olarak tanımlanmasını zorlaştırır.

İnsan bir hayvan olduğundan mütevellit de dürtüleri ve içgüdüleri vardır. İnsanlar hep daha fazlasını isteme ve elde etmeye çalışma eğilimindedir. Bu güdü ne kadar şey elde edersen et hep daha fazlasına yönelmeni sana şart koşar. Bu tip Epstein adası gibi olayların sebebi de bu insanların artık elde edecek bir şey bulamadıkları için yaptıklarının kötü olduğunu bilseler bile bir şeyleri elde etme ve tatmin olmak uğruna bu yola sapmasından kaynaklanır. Bir noktadan sonra yoldan o kadar saparlar ki "insan" olmaktan dahi uzaklaşırlar.

Bu tarih boyunca hep böyle olmuştur, günümüzde de böyledir, gelecekte de böyle olacaktır. Bu gibi şeyleri engelleyecek yegane güç toplumun bu insanları tespit etmesi ve cezalandırmasıdır ama iyinin ve kötünün göreceli olması, toplumun popülist yaklaşımları yüzünden alacağı yanlış kararlar ve bu kararı kimlerin vermesi gerektiği ayrı bir tartışma konusudur.

Kötü insanlar az, ama çok can yaktıkları için fazlaca göze batıyorlar ve böylece saylarının çok yüksek olduğunu düşünüyoruz.


Mesela ben kendi halime yaşayan insanım. Kural olsada olmasada kimseye zarar vermem yada kimsenin hakkını yemem.

Benim annemin tarafı akrabalar falan kötülüğü ilk onlardan gördüm, öğrendim. Bu kadar da olmaz dediğim her şeyi yaptılar. Ve hepsi de birbirinin aynısı insanlardı.

Nasıl yetiştirildiysen öyle gidersin .

Seviye farkından da oluyor; ben mesela dünya görüşü olarak onlardan farklıydım. Aynı seviyenin insanları değildik, onlar farklı yetiştirilmişler veya yaşantıları hemen hemen aynı olduğundan hepsi birbiriyle iyi anlaşabiliyordu. Ancak zamanla kıskançlık ve birçok şey yaptıklarında işte o kötülük öyle kendini göstermişti. Birçok şekilde ve sebepleri olabiliyor.

Kötülük yeri gelince göreceli olabilir. Bu yüzden bu soru mantıklı gelmiyor bana. Kime göre kötü?

Güç yozlaştırır, mutlak güç mutlaka yozlaştırır. İnsanın çekirdeğini oluşturan şey ebeveynlerinden aldığı genetik mirastır. Bir insan genetik olarak depresyona, şiddete veya intihara daha fazla meyilli olabilir. Bu insan içindeki fitilse; çocukken gördüğü ve deneyimlediği şeyler, çocukken yaşadığı travmalar, çocukluk zamanında çevresindeki bulunan insanlar fitili ateşleyen kıvılcım olabilir. Bundan mütevellit kötülüğe yatkın bir bireyin kötü olması için en küçük bir neden bile yeterlidir ama bazen nedene bile ihtiyaçları yoktur çünkü, kötü olmak istediği için kötü de olunabilir. Dolayısıyla insanlar temelde de kötü olabilir, içlerinde bastırdığı kötülükleri sonradan bırakanlar da olabilir. Bence tek seçenekten dolayı yargılamak doğru değil.

adios dedi:

Kötülük yeri gelince göreceli olabilir. Bu yüzden bu soru mantıklı gelmiyor bana. Kime göre kötü?

Genişletmek için tıkla...

Çok uç durumlar harici dediğiniz saçma maalesef. Kötülük adı üstünde kötüdür. Topluma göre, ahlaki değerlere göre ve hukuksal kurallara göre kötüdür

İnsanın ahlaki değerlerini belirleyen şey tamamen çevresel faktörlerdir. İyiliğin ve kötülüğün sınırlarını çizen ise yine insan faktörüdür. İyilik veya kötülük bu faktörler tarafından bireye yüklenir. Eğer birey sorgulayan bir beyine sahip değilse, iyilik ya da kötülüğe ne kadar maruz kalmışsa, o yöne eğilim gösterir. Ahlaki değerler aynı zamanda dinamiktir. Örneğin; iyi ya da kötü insanların büyük çoğunluğu hayvanları sevmesine rağmen, aynı çoğuluk hayvanlarla beslenir. Bu yüzden veganlık ahlaki bir seçimdir. İnsanları ortak bir iyiliğe götürecek tek kural; kendisine yapılmasını istemediği şeyi, başkasına yapmamasıdır. Dediğim gibi ahlaki değerlerin sınırlarını belirleyen şey yine insandır.