PHP'nin tek başına işe yaramaması

TheAny · 14 Mayıs 2026

ebuekinci17 dedi:
Bunu neden bu kadar acı içinde söylüyorum, ben PHP öğrenmek için, HTML-CSS-Bootstrap ve JS tarafını çok saldım. Hani dedim ki, bir sürü hazır site ve template var oradan çözeriz tasarımı, biz burayı öğrenelim. Ama kazın ayağı öyle olmuyormuş.

Herkes full stack olmak zorunda degil. Frontend ve backend ayrimi olan bi sirkette calisirken hic bi anlam ifade etmiyor ikisini birden bilmen. Cok ise aldik hem backend yaparim hem frontend yaparim diyenleri. Kimsenin ikisini birden yapacak vakti yok bu tarz yerlerde. Is yogunlugu fazla oldugu icin zaten ikiye boluyoruz. Kazin ayagi ondan cok daha iyi uygun ortamda.

ebuekinci17 dedi:
Basit bir veri gönderme işlemi için koca sayfayı en baştan yenileyen, dosyadan dosyaya veri aktarırken bile bin dereden su getiren, "yıl olmuş 2026 hala mı böyle?" dedirten rezalet bir çalışma mantığı var.

Siz 2026'ya gecememissiniz, uygun araclarla gerek kalmiyor oyle seylere;

Livewire | Laravel

A full-stack framework for Laravel that takes the pain out of building dynamic UIs.

livewire.laravel.com

Inertia.js - The Modern Monolith

Inertia.js lets you quickly build modern single-page React, Vue and Svelte apps using classic server-side routing and controllers.

inertiajs.com

"Tek basina" degil, ama olmak zorunda da degil. Livewire kullanirken bi satir JS yazmama gerek kalmiyor.

ebuekinci17 dedi:
İnsanı asıl önemli olan modern teknolojilerden (JS, Bootstrap vs.) Acayip koparıyor. PHP ile cebelleşeceğim diye piyasanın asıl parlayan taraflarını boşluyorsun, resmen insanın vaktini çöp ediyor.

Bootstrap onemli bi teknoloji degil ki. Ogrenmesi zaten isi bilen adamin 1 haftasindan fazlasini almayacak dandirik bi CSS kutuphanesi. Framework vs bi sey degil ki bu. Ki PHP'ile niye cebellestiginizi de anlamadim.

Laravel - The clean stack for Artisans and agents

Laravel is a PHP web application framework with expressive, elegant syntax. We've already laid the foundation — freeing you to create without sweating the small things.

laravel.com

ebuekinci17 dedi:
Topu topu 4 tane komut (insert, Update, delete, select) üzerine kurulu. Bunları bir kere öğrendikten sonra işin geri kalanı sadece amelelik; sürekli aynı şeyleri kopyalayıp yapıştırıyorsun, zerre bir yaratıcılığı veya heyecanı yok.

Yani ortalama bi solo developer backendi bu zaten. Daha kompleks seylerde yapilabiliyor. Bizim kendi gatewaylerimiz, chat sistemlerimiz, system monitorlerimiz var PHP/Laravel'i backend olarak kullanan. Yaraticilik dilde degil, sizde bitiyor.

ebuekinci17 dedi:
İnsanı tasarım ve güncel kütüphane tarafında "nasıl olsa hazır template var" diye tembelliğe itiyor. Sonra bir bakıyorsun, PHP öğreneyim derken JS tarafında iyice paslanmışsın, her şeyden geri kalmışsın.

Illa her dili bilmek zorunda degilsiniz. Daha once de dedigim gibi, fullstack herkes ve her sirket icin gerekli degil. Bu mentaliteyle gidersek, Go, Rust, Python, C++, Java, C# ve benzeri ne dil varsa hadi oturalim cope atalim ve butun dunyadaki butun web serverlari JS ile yazalim. Konustugunuz sey bu kadar sacma ve anlamsiz.

ebuekinci17 dedi:
Dostum teknik olarak neyin ne olduğunu biz de biliyoruz, PHP ile roket de fırlatırsın ona bakarsan. Mevzu 'PHP neden ekrana buton çizmiyor' değil. Mevzu, 2026 yılındayız ve PHP'nin o hantal 'isteği gönder, sayfa yenilensin, cevabı bekle' kafasının artık hobi projelerinde bile insanın hevesini kursağında bırakması.

Bilmiyormussunuz iste. "Istegi gonder, sayfa yenilensin, cevabi bekle" sart degil. Ayrica PHP ile real time programmingde yapiliyor;

Laravel Reverb - Real-time WebSocket

Laravel Reverb brings real-time WebSocket communication to Laravel applications.

reverb.laravel.com

ebuekinci17 dedi:
JS tarafında bir dünyayı yönetirken, PHP öğrenmeye çalışmak insana 'at arabası sürmeyi öğreniyorum' hissi veriyor. Node.js varken, aynı dille (JS) hem frontendi hem backendi akıtıp gitmek varken neden vaktimi PHP’nin saçma sapan syntax’ıyla harcayayım?

Cunku daha rahat scale oluyor. Performansi swoole benzeri runtimelar kullandiginda daha iyi. Laravel var. Laravel'in varligi tek basina PHP'yi JS'in onune koyuyor backend kullaniminda benim icin.

ebuekinci17 dedi:
'Doğasına aykırı' dediğin o yapı, bugün kullanıcıyı siteden kaçıran şey. En basit post işleminde bile sayfa refresh yiyorsa, o dilin backend yeteneği benim için bitmiştir.

Hic olmamis zaten. Sene 2008 ilk defa PHP'ye baslamis lise ogrencisi gibi gorusleriniz. Bi login page yapilmis if (isset($SESSION["POST"])'da kontrolu gerekiyormus gibi bi mentalle konusuyorsunuz ama gerek yok. Standard web pratiklerine gecerseniz API'ye post istegi atilir, gelen yanita gore is yapilir. API icin de Laravel, Symfony vb sistemler kullanilabilir.

ebuekinci17 dedi:
PHP öğrenmek için harcanan mesai, React/Vue ya da modern CSS kütüphanelerinde uzmanlaşmaya harcansa ortaya 'ürün' çıkar. PHP ile sadece 'formu veritabanına yazdım ama tasarım çöp oldu' aşamasında kalıyorsun.

Cikmiyor. Yapay zekayla falan yapmaya calisiyorlar genelde. Vue ve React sana backend yazma becerilerini bahsetmeyecekler durduk yere. Backend odakli sistemlerde ogrenmek gerecek. Tasarim da cop olmak zorunda degil. Minimal JS ve CSS bilgisiyle de isler yapilabiliyor. Her site ucup kacmak zorunda degil.

ebuekinci17 · 20 Mayıs 2026

@TheAny , yazdıklarını tek tek okudum ama bence sadece demogoji yapışsınız. Yine de respect.

Aslında verdiğiniz örnekler benim dediğim noktayı biraz doğruluyor.

Ben PHP ile yapılamıyor demedim zaten. Siz cevap verirken Laravel, Livewire, Inertia, Reverb, Swoole, API falan sayıyosunuz. Benim kastettiğim şey şu; dili modern hissettirmek için etrafına baya bi katman eklemek gerekiyor.

Sayfa yenilenmek zorunda degil diyosunuz, zaten degil. Ama çözüm olarak hep ekstra sistemler geliyo. Sonunda yine modern frontend mantıgına dönülüyor. Benim takıldıgım nokta bu.

Bir de olayı sürekli fullstack olmak zorunda degilsin tarafına çekmişsiniz ama ben öyle bi şey demedim. Şirketlerde ayrılıyor zaten işler biliyorum. Benim dediğim daha çok öğrenme süreci. Birinin zamanı sınırlıysa ve web tarafına yeni giriyosa, PHP ekosistemi insanı frontendden biraz uzaklaştırabiliyor. Herkes için degil ama bende öyle oldu.

Bootstrap kısmını da fazla küçümsemişsiniz bence. Mesele bootstrap degil zaten. UI düşünmek, component mantıgı, modern frontend araçlarıyla vakit geçirmek. Bootstrap örnekti sadece.

Yaratıcılık dilde degil sizde bitiyor kısmı da biraz romantik bi cümle olmuş. Araçların sürtünmesi diye bi şey var. Yoksa gidip assembly ile backend yazmıyorsak sebebi tembellik degil.

Node konusunda da Laravel tek başına öne koyuyor demek tamamen tercih. Bana da React + Node daha akıcı geliyor. Bu teknik üstünlük degil, kullanım tarzı.

Benim derdim PHP kötü demek degil. Gereğinden fazla şeyi üstüste koyunca benim hevesimi düşürüyor. Siz onu seviyorsunuzdur eyvallah ama ben aynı süreyi başka stacke verince daha hızlı ürün çıkardıgımı hissediyorum.

Hasan Merkit · 20 Mayıs 2026

ebuekinci17 dedi:
@TheAny , yazdıklarını tek tek okudum ama bence sadece demogoji yapışsınız. Yine de respect.

Aslında verdiğiniz örnekler benim dediğim noktayı biraz doğruluyor.

Ben PHP ile yapılamıyor demedim zaten. Siz cevap verirken Laravel, Livewire, Inertia, Reverb, Swoole, API falan sayıyosunuz. Benim kastettiğim şey şu; dili modern hissettirmek için etrafına baya bi katman eklemek gerekiyor.

Sayfa yenilenmek zorunda degil diyosunuz, zaten degil. Ama çözüm olarak hep ekstra sistemler geliyo. Sonunda yine modern frontend mantıgına dönülüyor. Benim takıldıgım nokta bu.

Bir de olayı sürekli fullstack olmak zorunda degilsin tarafına çekmişsiniz ama ben öyle bi şey demedim. Şirketlerde ayrılıyor zaten işler biliyorum. Benim dediğim daha çok öğrenme süreci. Birinin zamanı sınırlıysa ve web tarafına yeni giriyosa, PHP ekosistemi insanı frontendden biraz uzaklaştırabiliyor. Herkes için degil ama bende öyle oldu.

Bootstrap kısmını da fazla küçümsemişsiniz bence. Mesele bootstrap degil zaten. UI düşünmek, component mantıgı, modern frontend araçlarıyla vakit geçirmek. Bootstrap örnekti sadece.

Yaratıcılık dilde degil sizde bitiyor kısmı da biraz romantik bi cümle olmuş. Araçların sürtünmesi diye bi şey var. Yoksa gidip assembly ile backend yazmıyorsak sebebi tembellik degil.

Node konusunda da Laravel tek başına öne koyuyor demek tamamen tercih. Bana da React + Node daha akıcı geliyor. Bu teknik üstünlük degil, kullanım tarzı.

Benim derdim PHP kötü demek degil. Gereğinden fazla şeyi üstüste koyunca benim hevesimi düşürüyor. Siz onu seviyorsunuzdur eyvallah ama ben aynı süreyi başka stacke verince daha hızlı ürün çıkardıgımı hissediyorum.

Ama bu mantık ile Linux çekirdeğine de aynı eleştiri yapmak zorunda kalırsınız.

Linux sadece bir çekirdek. Geliştiriciler üstüne katarak Android, Debian, Ubuntu, Fedora, (biz de PiluX) yapıyoruz. (Android, Linux tabanlı bir işletim sistemidir.)

Neden Linux tek başına her şeyi halledemiyor? Bunun gibi bir eleştiri oldu.

Not: Tam da şu anda PHP üstünden kendi Framework'umu yapıyorum ve bu yorumu yazıyorum. Saf PHP'yi istediğim gibi yönlendirebildiğim için beğeniyorum şu anda.

ebuekinci17 · 20 Mayıs 2026

Aslında öyle, ama bu eleştiriyi illa LİNUX a ya da php ye bir saldırı gibi görmemek lazım, sonuçta bu bir talep. Haklı bulur ya da bulmazsınız. Linux da üzerine kurulan onlarca yapı ve çok fazla dallanan budaklanan yapısı nedeniyle, "Aa alternatifi bol, çok seçenek var, kendime göre olanı seçerim, ne özgürüm" diye düşünülmüyor ve yıllardır aynı sorunları benzer hataları yaşatmaya devam ediyor. Linux için uygun bir cihaz bile üretilmiyor çünkü tek bir linux diye bişey de yok. Bazen standartlar önemli, kısıtsız özgürlük demek, işin boşa sarmasına neden olabilir. Evet salata yaptığınızda bişeyleri birbirine karıştırırsınız ama sınırları çok aşınca o salatayı kimse yemek istemez nihayetinde.

Php doğru ellerde ve doğru işlerde hala efektif olabilir ve muhakak ki kullanılacaktır da. Ancak bu onu, maalesefki 2000 li yıllarda CPANEL 'i n hazır sitelerinde kullanılan, diğer dilleri öğrenmeyi zorlaştıran saçma sytanx lı ilkel bir dil olmaktan ileri taşımıyor.

TheAny · 24 Mayıs 2026

Laravel saf PHP uzerine insa edilmis bi sey. Demek ki isteyince yapilabiliyor.

Ek olarak;

TheAny dedi:
"Tek basina" degil, ama olmak zorunda da degil. Livewire kullanirken bi satir JS yazmama gerek kalmiyor.

ebuekinci17 dedi:
Dili modern hissettirmek için etrafına baya bi katman eklemek gerekiyor.

TheAny dedi:
Illa her dili bilmek zorunda degilsiniz. Daha once de dedigim gibi, fullstack herkes ve her sirket icin gerekli degil. Bu mentaliteyle gidersek, Go, Rust, Python, C++, Java, C# ve benzeri ne dil varsa hadi oturalim cope atalim ve butun dunyadaki butun web serverlari JS ile yazalim. Konustugunuz sey bu kadar sacma ve anlamsiz.

Desenize Python modern bi dil degil. C# hic degil. Rust zaten degil. C++ antik cag olmus artik. Itiraz edilen nokta bu. Kullanislilik acisindan JS'i daha rahat bulmak baska, bi uygulamayi tek bi dilde yapamiyoruz diye o dili modern bulmamak baska mevzular.

ebuekinci17 dedi:
Bir de olayı sürekli fullstack olmak zorunda degilsin tarafına çekmişsiniz ama ben öyle bi şey demedim. Şirketlerde ayrılıyor zaten işler biliyorum. Benim dediğim daha çok öğrenme süreci. Birinin zamanı sınırlıysa ve web tarafına yeni giriyosa, PHP ekosistemi insanı frontendden biraz uzaklaştırabiliyor. Herkes için degil ama bende öyle oldu.

Bende diyorum ki, backend ogrenen biri frontend ogrenmek zorunda degil zaten. Ben frontend bilmiyorum. Ben frontend gelistirici degilim. Programlama yetkinligim oldugu icin basit frontend isleri cikarabiliyorum. Bu ayri bir mesele. Basit bi ticaret sitesi, reklam sitesi vb isleri rahatca cikarabilirim. Cunku frontend'e bundan daha fazla hic bi zaman ihtiyacim olmadi olmayacak. Cok zorlasam biraz daha kompleks isleri yapar miyim? Evet. Uzun mu surer? Evet. En iyi pratiklerle mi yapilmis olur? Hayir. Cunku ben frontend bilmiyorum. Bilmem gerekmiyor. Ogrenmem gerekmiyor. Ayrica israrla soyluyorum, salt PHP ile tekerlegi bastan yazmak yerine, yapilmis frameworkleri kullanirsan, zaten backend/frontend farkina o kadar vakit ayirman gerekmiyor. Goren de JS'te React'i bastan yaziyorsunuzda ona vakit kalmiyor sanacak.

ebuekinci17 dedi:
Bootstrap kısmını da fazla küçümsemişsiniz bence. Mesele bootstrap degil zaten. UI düşünmek, component mantıgı, modern frontend araçlarıyla vakit geçirmek. Bootstrap örnekti sadece.

Tekrar soyluyorum;
1. Amaci fullstack olmayan birinin bilmesi gerekmiyor.
2. Olan biri de var olan frameworkleri kullanarak istedigi zamani yaratabilir.

ebuekinci17 dedi:
Yaratıcılık dilde degil sizde bitiyor kısmı da biraz romantik bi cümle olmuş. Araçların sürtünmesi diye bi şey var. Yoksa gidip assembly ile backend yazmıyorsak sebebi tembellik degil.

Surtunmeyi azaltmak icin var olan araclari kullanmiyorsan, o da hala senin problemin. Dilin degil. Adamlar milyon tane arac eklemis. Ekleneni kullanmayip sifirdan kendin yaziyorsan, yine konu sende bitmis oluyor. Romantiklik bi durum yok ortada.

ebuekinci17 dedi:
Linux için uygun bir cihaz bile üretilmiyor...

Dogru degil. TUXEDO Computers Linux Computers with Linux Preinstalled | System76 Open Source PCs https://frame.work/de/en/linux

ebuekinci17 dedi:
Linux da üzerine kurulan onlarca yapı ve çok fazla dallanan budaklanan yapısı nedeniyle, "Aa alternatifi bol, çok seçenek var, kendime göre olanı seçerim, ne özgürüm" diye düşünülmüyor ve yıllardır aynı sorunları benzer hataları yaşatmaya devam ediyor.

Yine dogru degil. Linux'un secilmemesinin cok basit bi sebebi var. Linux Foundation, Microsoft degil.

Microsoft piyasayi ele gecirebilmek icin yillarca milyar dolarlar harcadi. Windows'un bugun bu kadar yaygin kullanilmasinin sebebi iyi bir OS olmasi degil. Alternatif cikmasin diye MS'in yillarca savas vermesinin sonucudur. Butun buyuk ureticilerin MS ile anlasmasi var. Dell, MSI, Asus, HP... Hepsinin.

1. MS cok iyi bi tarihte commercial olarak OS satin alarak ortaya ciktigi icin cok rahat bi pazar payi elde etti. DOS zaten doneminde yaygindi. MS, DOS'u satin alip MS-DOS'u tanitti. Windows bile ilk ciktiginda MS-DOS uzerinden aciliyordu ve DOS uzerine bi UI'di.

2. Linux arkasinda sirketler duran commercial bir proje olarak dogmadi. Bi kisinin projesiydi. GNU'nun adaptasyonuyla birlikte meshur olmaya basladi ve sadece ilgilisi (donemin nerdleri) kullaniyordu. Linux'un commercial olarak gelistirici alacak butcesi olmadigi gibi bi commercial bi PR calismasi yoktu.

3. Linux sunucu sistemlerinde fazlasiyla kullaniliyor. Bu fazlasiyla kullanilmasi kisminda "Aa alternatifi var, uygun olani secerim, ne ozgurum" dusuncesinin etkisi var.

4. Tek bir Linux diye bir sey var... sayilir. Debian, Fedora ve Arch Linux baslica core dagitimlar. Piyasadaki distrolarin %90'i ya direkt bunlarin ustune bi iki DE eklenmis versiyonu, yada bunlarin agir bi sekilde ozellestirilmis versiyonu. Ama asagi yukari Linux'ta yer alan her bir programin ya bir .DEB yada .RPM paketi bulunur.

ebuekinci17 dedi:
Ancak bu onu, maalesefki 2000 li yıllarda CPANEL 'i n hazır sitelerinde kullanılan, diğer dilleri öğrenmeyi zorlaştıran saçma sytanx lı ilkel bir dil olmaktan ileri taşımıyor

Dedigim gibi, olaya boyle bakacaksak, JS dahil tum dilleri cope atman gerekiyor. Modern diller modern cunku onlarla yapilmis sistemleri kullanarak bi seyler insa ediyorsun. PHP'de JS gibi guncelleme aliyor. Dil evriliyor ve eski problemlerini kapatiyor. Eger bu PHP'yi modern yapmak icin yeterli degilse, JS icinde degil. Uzgunum.

ebuekinci17 · 25 Mayıs 2026

Sağlam funboy'a denk gelmişim, uzatmayacağım, teşekkürler.

PHP'nin tek başına işe yaramaması

Detaylar

TheAny

Yetkin

Livewire | Laravel

Inertia.js - The Modern Monolith

Laravel - The clean stack for Artisans and agents

Laravel Reverb - Real-time WebSocket

ebuekinci17

Başarılı

Hasan Merkit

Moderasyon Üyesi

ebuekinci17

Başarılı

TheAny

Yetkin

ebuekinci17

Başarılı

Benzer konular

Yeni konular

Yeni mesajlar