Rehber Linux'ta oyun oynama rehberi - A'dan Z'ye dev rehber!

Selamlar arkadaşlar, bayağıdır forumda soranlar oluyordu; ben de Linux’ta oyun oynayan biri olarak bildiklerimi dökeyim dedim. Hani Windows’tan bıkanlar, geçiş yapmayı düşünenler ya da ‘Birader ben kurdum ama oyunlar kasıyor’ diyenler varsa toplansın. Elimden geldiğince sade, anlaşılır ve kendi deneyimlerimi aktarmaya çalışacağım.
Önceki Linux rehberimi de okuyabilirsiniz:

Öncelikle hangi dağıtım?​

Bu soruyu o kadar çok soruluyor ki... yani oyun için "ille de şu lazım" diye bi bir seçenek yok aslında. Ama bazıları işi harbiden kolaylaştırıyor.
Benim tavsiyelerim şunlar (tecrübeyle sabittir):
-Linux Mint: Windows'tan yeni gelenler için nimet. Menüsü falan tanıdık, yabancılık çekmezsiniz.
-Pop!_OS: Nvidia kartınız varsa ilaç gibi, sürücülerle hazır geliyor.
-Nobara: Bu da Fedora tabanlı, GloriousEggroll (Proton-GE'yi yapan kral) tarafından oyun için optimize edilmiş.
-Fedora / openSUSE Tumbleweed: Biraz daha ben bu işi çözdüm diyenlere gider.

Uyarı: Abi yeniyseniz Arch Linux veya Gentoo işine hiç girmeyin, valla soğursunuz bak. Tam kontrol veriyor ama başlangıçta kafa yakar. Ben uzun süre Mint kullandım, şu an Fedora'dayım gayet memnunum. Dediğim gibi modern Linux'ta hemen hemen her dağıtımda oyun oynanıyor artık.

​

Ekran Kartı Sürücüleri (En Önemli Kısım!)​

Burayı dikkatli okuyun gencolar, yoksa performansınız yerlerde sürünür.

AMD Kullanıcıları: Yaşadınız valla. AMD'nin açık kaynak sürücüleri (Mesa) zaten kernelin içinde geliyor. Taktığın gibi çalışır, ekstra bi ayar yapmana gerek yok. Keyfine bak.

Nvidia Kullanıcıları: Heh işte zurnanın zırt dediği yer. Nvidia'nın o kapalı kaynak sürücülerini kesinlikle kurmanız lazım. Açık kaynak olan nouveau sürücüsü oyunlarda çöp maalesef.
Ubuntu veya Mint kullanıyorsan terminali aç yapıştır:
Fedora kullanıyorsan önce RPM Fusion reposunu eklemen lazım, sonra:
Bi de şu Wayland vs X11 olayı var: Nvidia kullanıyorsanız ve oyunlarda takılma, ekranda yırtılma falan görüyorsanız X11 oturumuna geçmeyi deneyin. Wayland Nvidia ile hala bazen saçmalayabiliyor. AMD'de sorun yok, yağ gibi akıyor Wayland.

Steam ve Proton Olayı​

Steam zaten Linux oyunculuğunun babası. Kurulumu basit.
Ubuntu/Mint için:
Fedora için:

Steam'i kurduk bitti mi? Hayır. Hemen ayarlara girin, Compatibility sekmesini bulun. Orada "Enable Steam Play for all other titles" diye bi kutucuk var, onu işaretleyin. Yoksa sadece Linux portu olan oyunları görürsünüz. Sürüm olarak ben genelde Proton Experimental veya en son çıkan stable sürümü seçiyorum.

Önemli!: Bi oyun almadan önce mutlaka protondb.com adresine bakın. Ben her indirimde önce oraya bakıyorum. Gold ve Platinum etiketli oyunlar genelde sıfır sıkıntı çalışır.

Proton-GE: Bunu Mutlaka Kurun​

Valve'ın kendi Proton'u iyi hoş ama bu Proton-GE (GloriousEggroll'un yaptığı özel sürüm) bazen mucizeler yaratıyor. Resmi sürümde açılmayan oyunları bu açıyor, performansı da daha iyi genelde.
En kolayı ProtonUp-Qt ile kurmak:

Programı açın, Steam için son Proton-GE sürümünü indirin. Sonra Steam'de oyuna sağ tıkla > Özellikler > Uyumluluk kısmından GE'yi seç. Bu kadar basit.

​

Steam Dışı Oyunlar (Epic, GOG vs.)​

Her oyun Steam'de yok malum. Epic'in bedava oyunlarını oynamak istiyorsanız iki tane baba program var: Lutris ve Heroic.

Heroic Games Launcher: Özellikle Epic ve GOG kütüphaneniz için birebir. Arayüzü falan çok temiz.
Kurmak için: Hesabınla giriyorsun, tıkla kur. Wine/Proton ayarlarını kendi hallediyor çoğunlukla.
Lutris: Bu biraz daha İsviçre çakısı gibi. Her şeyi kurarsın bunla. Eski oyunlar, özel ayar isteyenler falan için lutris.net'te hazır scriptler var, işi baya kolaylaştırıyor.

Performans Arttırma (FPS Meraklılarına)​

İşin eğlenceli kısmı burası. Birkaç ufak dokunuşla sistemi rahatlatabilirsiniz.
-GameMode: Feral Interactive yapmış, oyun açılınca işlemciyi performans moduna alıyor, gereksiz arka plan işlerini durduruyor.
Ubuntu/Mint: Fedora: Steam başlatma seçeneklerine şunu yazın: gamemoderun %command%

-MangoHud: MSI Afterburner gibi düşünün. FPS, sıcaklık, GPU kullanımı falan ekranda gösteriyor. Sorun tespiti için birebir.
Ubuntu/Mint: Fedora: Kullanmak için başlatma seçeneğine: mangohud %command%
İkisini aynı anda kullanmak isterseniz: gamemoderun mangohud %command%

Kernel Mevzusu​

Ya normalde varsayılan kernel yeterli ama "ben son damlasına kadar performans isterim" derseniz Zen Kernel, Liquorix veya XanMod gibi seçenekler var. Bunlar masaüstü ve oyun için optimize edilmiş.

Şahsen ben varsayılan kernelle devam ediyorum, aradaki fark için uğraşmaya değmez bence ama hobi olarak denemek isteyen baksın.

Sık Çıkan Sorunlar (Başıma Gelenler)​

- Oyun açılmıyor/Çöküyor: Panik yok. İlk iş ProtonDB'ye bak, orada millet çözümü yazmıştır kesin. Farklı Proton sürümü dene. Başlatma seçeneklerine PROTON_USE_WINED3D=1 %command% yazıp bi dene bakalım.

-Ses yok: PulseAudio veya PipeWire ayarlarına bi göz at. Bazı oyunlarda PULSE_LATENCY_MSEC=60 %command komutu işe yarıyor, aklınızda bulunsun.

-Gamepad'i görmüyor: Steam'in kendi kontrolcü ayarlarını kurcala. Olmazsa xboxdrv falan kurmak gerekebilir.

-Anti-Cheat Sorunu: İşte bu en can sıkıcı olay... Bazı online oyunlar Linux'a izin vermiyor maalesef (Valorant mesela oynanmıyor). Easy Anti-Cheat ve BattlEye çoğu oyunda çalışıyor artık ama geliştiricinin insafına kalmış. areweanticheatyet.com sitesinden bi kontrol edin oynamadan önce.

Wine ve Prefix Olayı​

Wine'ı elle kurcalayacaksanız bilmeniz gereken bişey var: Prefix. Bunu sanal bir Windows klasörü gibi düşünün. İçinde C diski, kayıt defteri falan var. Varsayılan olarak ~/.wine klasöründe durur.

Bazen oyunlar için ekstra zımbırtılar (DirectX, VC++ vs) gerekir. Bunları kurmak için Winetricks kullanıyoruz:
Sonra mesela: winetricks vcrun2019 dxvk

Not: DXVK çok önemli, DirectX komutlarını Vulkan'a çeviriyor. Proton'da zaten var ama elle Wine kullanıyorsanız kesin kurun yoksa fps sürünür.

Steam Deck Sahipleri​

Deck'iniz varsa zaten kralsınız, içinde SteamOS var. Masaüstü moduna geçince bildiğin PC oluyor. Heroic, Lutris falan kurup keyfinize bakın. Mağazada "Deck Verified" yazanlara odaklanın kafanız rahat olsun.

Son Olarak Birkaç Tavsiye​

Her oyun şak diye çalışmayabilir, bazen biraz forumlarda gezinmek, ayar yapmak gerekir. Ama topluluk çok yardımsever, r/linux_gaming veya ProtonDB yorumları hayat kurtarır.

Bana sorarsanız Windows'u hemen silmeyin. Dual boot yapın, yani bilgisayar açılırken seçin. Alışana kadar iki sistem de dursun, sonra pişman olmayın.

Parayı basıp oyun almadan önce ProtonDB'ye bakın, sonra üzülmeyin "bu niye açılmadı" diye. Ve en önemlisi eğlenmenize bakın. Linux'ta oyun işi her gün daha iyiye gidiyor. Valve sağolsun büyük emek veriyorlar. Umarım işinize yarar bu rehber.

Teknik Meraklısına Kaynakça!​

Yukarıda anlattıklarım tecrübe ama işin kaynağı ne derseniz, elimin altındaki siteler şunlar. Özellikle sorun yaşadığınızda veya "bu Proton tam olarak ne yapıyor" dediğinizde buralara bakabilirsiniz:

Dark Raiden dedi:

Linux'ta oyun oynama rehberine ihtiyaç duyulması bile Linux'ta oyun oynamanın oturmadığını kanıtlıyor.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Hocam selam. Düz mantıkla bakınca haklı gibisin ama Windows için de internette milyon tane "FPS Arttırma", "Debloat Yapma", "Update Kapatma" rehberi yok mu?

Mesele sistemin oturmaması değil, alışkanlıkların değişmesi bence. Windows da sütten çıkmış ak kaşık değil, sadece hatalarına alışığız, neresini dürtmemiz gerektiğini ezbere biliyoruz. Linux yeni bir dünya olduğu için rehber şart oluyor.

Yine de görüşüne saygı duyarım, tak çalıştır konusunda Windows hala bir tık önde, yalan yok.

L0stl3ss dedi:

CachyOS'u bence bu listeye eklemeliydiniz. Kurulumu kolay ve diğer dağıtımlardan daha zor olduğunu düşünmüyorum. Nvidia sürücülerini bile kurmakla uğraşmıyorsunuz. Paketleri de optimize olduğu için performans olarak da çoğu dağıtımdan önde.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Hocam CachyOS harbiden fişek gibi dağıtım, çok haklısın. Arch tabanlı olmasına rağmen kurulumu falan baya kolaylaştırdılar, o optimize paketler performansı cidden fark ettiriyor.
Listeye sığdırmak zor olur ama alternatif arayanlar için harika seçenek. Hatırlatma için sağ ol, konuyu V2 olarak güncellerken mutlaka not düşerim.

NightWist dedi:

İşten/okuldan döndükten sonra 2–3 saat oyun oynamak için bu kadar zahmete giresim gelmiyor maalesef. Yine de yazan kişinin ellerine sağlık güzel rehber olmuş.

Genişletmek için tıkla...

Küçültmek için tıkla...

Haklisin hocam. Yorgun argın eve gelince insan sadece "Oyna" tuşuna basıp kafayı boşaltmak istiyor, kimse ekstra ayarla boğuşmak istemez. Ben fantezi seviyorum diyelim

En değerli şey zamanın ve keyfin, nasıl rahat ediyorsan doğrusu odur. Teşekkür ettim güzel yorumun için.