Herkese selam,

Piyasada 'zibilyon' tane marka model anakart var. İlk defa toplama bilgisayar alacak arkadaşların kafası oldukça karışıyor. Şimdi önemli olan kriterlerimize bakalım.

M.2 desteği ve M.2 soğutucu olması

Evet, ilk kriterimize geldik. Artık hemen hemen her anakartta M.2 girişi var fakat bizim ileride dönüştürücü ile uğraşmamak için, en az 2 adet M.2 SSD girişli bir anakart almamız lazım. Örnek olması açısından 2 adet görsel ekliyorum.

WhatsApp Image 2026-02-08 at 17.02.25 (1).webp


WhatsApp Image 2026-02-08 at 17.02.25.webp


Gördüğünüz gibi, sol taraftaki anakart (B850M Force) modelinde 1'i soğutuculu olmak üzere toplam 3 adet M.2 SSD girişi var. Ama sağdaki anakart (MSI Pro A620-M) 1 adet M.2 girişi var o da soğutucusuz. Herhangi bir model kıyası yok, örnek olması açısından bu modelleri gösterdim. Bu arada anakartınıza M.2 SSD dönüştürücü taksanız bile tam performansında kullanamazsınız dönüştürücü kaynaklı.

VRM Soğutma

Özellikle yaz günlerinde ve hava akışı kötü olan kasalarda VRM'ler ısınır. İlk önce VRM nedir, kısaca biraz ondan bahsedeyim.
Her ne kadar işlemcileri 12v kanalı ile beslesekte, işlemciler için 12v fazla bir değerdir. İşte bu zaman, VRM'ler devreye giriyor. VRM'ler, kısaca PSU'dan gelen yüksek voltajı alır, sonra o voltajı işlemcinin istediği voltaja düşürür ve işlemci öyle beslenir.
Yani, VRM üstünde soğutma bloku olmaz ise VRM ısınır. Özellikle yaz günlerinde daha da ısınır. Isınan VRM kendini ve işlemciyi korumak için güç kısar, Throttle'a sebep olur. Yani her zaman bizim için en iyisi pasif VRM soğutucusuna sahip olan bir anakart.

WhatsApp Image 2026-02-08 at 18.09.15.webp


WhatsApp Image 2026-02-08 at 18.09.14.webp


Gördüğünüz gibi, birinde soğutma bloku varken birinde yok.

Faz Sayısı

Evet, bir diğer önemli husus faz sayısı. Ne demek bu faz sayısı? Faz sayısı; VRM'nin işlemciye giden gücü kaç ayrı hattan verdiğini ifade eder. Yüksek faz sayısı her zaman iyidir. Voltaj daha stabil olur. Yük dağıldığı için daha az ısınır. Uzun yük altında daha stabil ve serin olur. Mesela diyelim ki alacağınız anakartta 8+2 faz var. Burada bulunan 8, işlemciye ayrılan kısımdır. Diğer 2 yazan kısım SoC, yani bellek kontrolcüsü için ayrılmıştır. Tabii bununla bitmiyor, Amper değerleri de önemli. 55A, 60A, 80A gibi değerler var fakat buralara çok değinip kafanızı karıştırmayacağım. Ortalama bir soğutma bloğuna sahip ve 8+2 faza sahip olan bir anakart piyasada bulunan çoğu işlemci için yeterli.

Port Sayısı

Artık her anakartta normal kullanıcı için yeterli port sayısı olsa da bu konuya da değinmek istedim.

Yukarıda örnek verdiğim B850M Force portlardan kısılmış bir anakart. Bunun nedeni özellikle saf bir RAM O.C anakartı olması. F/P olması için bir yerlerden kısmaları gerekmiş, Gigabyte'de USB portlarından fazlaca kısmış.

• 1 adet USB 3.2 GEN2 Type-A
• 1 adet USB 3.2 GEN1 Type-C
• 2 adet USB 3.2 GEN2 Type-A
• 2 adet USB 2.0 Type-A

Toplam 7 USB portumuz mevcut. Normal kullanıcı için yeterli mi, bence yeterli. Fakat klavye, mouse, kulaklık, ve 1-2 adet ekipmanları şarj etmek için kablo takınca 1-2 tane USB girişi kalıyor boşta. Dediğim gibi bence yeterli fakat fazla USB portu kullanıyorsanız buna da dikkat edin derim.


Boyut

Evet, gelelim şahsen benim için çok önemli olan bir konuya. Boyut faktörü. Anakartlar; Mını-ITX, Micro ATX, ATX, E-ATX olarak sıralandırılabilir küçükten büyüğe olarak.

Çoğu F/P anakart mATX yapıda üretilir. mATX anakartların genel olarak eksisi, modelden modele değişmekle birlikte daha az PCI-e slotu, daha az M.2 slotu, ve düşük model alırsanız az VRM ile birlikte geliyor. Bu etkenler modelden modele değişmekte dediğim gibi. E-ATX'ya da ATX kasalarda, mATX anakartlar küçük ve çirkin duruyor bence. Ayrıca mATX anakartlarda, ekran kartı slotu ve kullanıyorsanız kule tipi soğutucunun arasındaki mesafe çok az olur. Yani GPU sökmek isterken kule tipi soğutucuyu sökmeniz gerekebilir. Yani parça sökme konusunda daha rahattır ATX anakart.


AMD İçin Anakart Önerisi

Bu kısmı biraz da bonus olarak yapıyorum.

ASUS Prime B650M-R

Gigabyte B850M Force
Gigabyte X870 Aorus Elite
ASUS ROG B850-A
Gigabyte B850 Eagle

Fazla model eklemeyeceğim, bonus olarak koydum dediğim gibi.

Sonuç

Evet, bu kadardı. Normalde bunun 3 katı daha yazabilirdim fakat çok uzun olurdu. Bölüm bölüm devam ettirmeyi düşünüyorum. Yazdığım şeyler modelden modele göre değişebilir. Ben temel olarak bilinmesi gerekenleri yazdım. Bir öneri daha yapayım; anakartı her zaman iyi bir model almaya çalışın. İşlemci veya GPU sık şekilde güncellenebiliyor fakat anakart sık şekilde güncellenmiyor.

Okuduğunuz için teşekkür eder, iyi Sosyaller dilerim.
 
Bunların yanında PCB katman sayısı da göz ardı etmemek gerek. Katman ne kadar yüksek olursa voltaj parazitlenmesi o kadar az olur, anakart üstündeki komponentler daha serin çalışırlar ve anakart bütünlüğü sağlanır. Az katmanlı anakartlar zamanla yamuluyorlar.
 
Bunların yanında PCB katman sayısı da göz ardı etmemek gerek. Katman ne kadar yüksek olursa voltaj parazitlenmesi o kadar az olur, anakart üstündeki komponentler daha serin çalışırlar ve anakart bütünlüğü sağlanır. Az katmanlı anakartlar zamanla yamuluyorlar.
Bu kısıma 2. bölümde geleceğim.
 
En onemli kisimlardan biri olan yazilim destegi kismi atlanmis.
Bazi ureticilerin BIOS'lari lestir. Bazilarinin da urettigi model lestir. Mesela S2H alirsaniz basinizi cok yakarsiniz salliyorum.
 
Bunların yanında PCB katman sayısı da göz ardı etmemek gerek. Katman ne kadar yüksek olursa voltaj parazitlenmesi o kadar az olur, anakart üstündeki komponentler daha serin çalışırlar ve anakart bütünlüğü sağlanır. Az katmanlı anakartlar zamanla yamuluyorlar.

Özellikle AM5'te 8 Layer altı tercih etmemek lazım. IMC çöp olduğu için 8 Layer 2 DPC ya da 6 Layer 1 DPC altı kurtarmıyor. B850M Force 6 Layer 1 DPC OC kartı. Onun haricinde X870 Tachyon 1 DPC 10 Layer, X870E Apex 1 DPC 8 Layer + Nitro Path. Bu tarz detaylar bellek + CPU stabilitesinde önem taşıyor.

En onemli kisimlardan biri olan yazilim destegi kismi atlanmis.
Bazi ureticilerin BIOS'lari lestir. Bazilarinin da urettigi model lestir. Mesela S2H alirsaniz basinizi cok yakarsiniz salliyorum.

Yazılım kanadında en sıkıntılısı AM5'te ASRock+MSI şu anda. İkisi de 3D yakmaya devam ediyor. Son zamanlarda ASUS'ta da bahsetmeye başladılar. Yakın çevrede ve globalde bu işle uğraşan kişiler arasında denk gelmedim. ASUS şu anda en stabili normalde. ASRock ve MSI'deki sorunlar PBO ve VSOC ile alakalıydı, çipi yakıyor. Özellikle 3D'leri etkiledi.

AM5'te ilk tercih ASUS, sonrasında Gigabyte olmalı diye düşünüyorum. Yazılım desteği ve BIOS olarak durum bu şekilde. En güncel bu iki firma kalıyor şu anda. MSI leş vaziyetteydi, şu anda Gigabyte'in önünde seyretmeye başladı. MPG-MEG altı MSI önermem, Tomahawk'lar özellikle BIOS olarak çok problematik. Boot sorunları yaygın. Hiç sorun yaşamayan da var ama genelleme yapılırsa AM5 sokette güncel durum bu şekilde.

Faz kısmı da yine CPU VCore 8 faz 55A olması yeterlidir, İntel tarafı gibi güç beslemesi aşırı önem arz etmiyor. 7/24 Render alınacaksa ancak anlamlı. B850M Force kartına 9950X3D takıp 7/24 oyun oynamak mümkün. VRM kaynaklı Throttle yaşanmaz. Render kartları zaten ayrı, üst segmente yönelmek lazım. Backplate olan anakartlar tercih edilmeli, X870E Hero gibi.

B850M Force, B850I Edge gibi Budget OC kartlarında 7/24 Render için çözüm:



Yine giriş seviye kartlara bazı marka-modellere POST Code eklenebiliyor.

 
Son düzenleme:
Bunların yanında PCB katman sayısı da göz ardı etmemek gerek. Katman ne kadar yüksek olursa voltaj parazitlenmesi o kadar az olur, anakart üstündeki komponentler daha serin çalışırlar ve anakart bütünlüğü sağlanır. Az katmanlı anakartlar zamanla yamuluyorlar.

1770570384107.webp


Tachyon bükülüyorsa diğerleri ne yapsın.