Katılım
21 Aralık 2023
Mesajlar
1.624
Makaleler
19
Çözümler
27
Beğeniler
4.119
Yer
LTAI
Merhaba,

Dün düzenlenen bir mesajım ve bir de değerli bir üyemizin hazırladığı yazım kuralları rehberi üzerine bu konuyu açmak istedim. Öncelikle bahsettiğim rehbere buradan ulaşabilirsiniz: Rehber: Temel yazım kuralları.

Şimdi, geleyim konuya: Cümle içinde parantezle bir açıklama yapmak istediğimizde büyük çoğunluğumuz küçük harfle başlayıp noktasız bitirmeye alışkındır diye düşünüyorum ve bu çoğunluğa ben de dahilim. Sosyal'den birkaç mesaj içi örnek sunayım:
  • Bunun yanı sıra mesela ek olan "-ki" ve bağlaç olan "ki" konusunda da hatalar oluyor ("illaki", "oysaki" vb. istisnalar hariç).
  • Yönetim/moderasyon ekibince bir (veya birkaç) kapsamlı rehber hazırlanabilir.
  • Noktalama işaretlerinden önce boşluk bırakılmaz, sonrasında bir boşluk bırakılır (kesme işareti hariç).
  • İşte aslında Sosyal tetikleyici etken olabiliyor kimisi için (mesela ben).
TDK'nin noktalama işaretlerini açıkladığı sitede ben cümle şeklindeki kullanımların küçük harfle başlayıp noktasız bitmesinin doğrulandığı bir açıklama göremedim ("Yay Ayraç" kısmına bakınız.): https://tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/noktalama-isaretleri-aciklamalar/.

Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için kullanılır. Yay ayraç içinde bulunan ve yargı bildiren anlatımların sonuna uygun noktalama işareti konur.

TDK'ye göre örneklerin doğru yazımları şu şekilde sanırsam:
  • Bunun yanı sıra mesela ek olan "-ki" ve bağlaç olan "ki" konusunda da hatalar oluyor ("İllaki", "oysaki" vb. istisnalar hariç.).
  • Yönetim/moderasyon ekibince bir (veya birkaç) kapsamlı rehber hazırlanabilir.
  • Noktalama işaretlerinden önce boşluk bırakılmaz, sonrasında bir boşluk bırakılır (Kesme işareti hariç.).
  • İşte aslında Sosyal tetikleyici etken olabiliyor kimisi için (Mesela ben.).
Şimdi, ikinci örnek olduğu gibi kaldı çünkü tam bir cümle değil, TDK'nin deyimiyle "yargı bildirmiyor." Öyle geldi bana.

Sıkıntı şu ki bence doğru olduğunu düşündüğüm yazımlar çok kötü duruyor. 🫠 TDK ile çok ters düştüm bu konuda. Özellikle son örnek: Düzenlenen bir mesajımdan aldım. "(mesela ben)" çok daha iyi durmuyor mu?

Parantez kullanımının TDK'nin sitesinde pek iyi açıklanmadığını düşünüyorum ya da ben tam anlayamadım. :/

Bu konuyu da tartışalım diye açayım dedim, teşekkürler. :)
 
Herkes ders anlatır gibi konu açıyor güzel de oluyor, forum bir anda Türkçe dersine döndü. Ben de polinom, denklem hakkında falan açayım bari. 😅
 
Son düzenleyen: Moderatör:
TDK'nin her dedigini dogru kabul etmeye gerek yok. Ben cogu zaman dediklerini dogru kabul ediyorum ama bazen mantiksiz ya da yetersiz buldugum aciklamalar da oluyor. Tabii OSYM tarafindan hazirlanan bir sinava gireceksem onlarin her dedigini dogru kabul ederim, bosu bosuna inatlasmaya gerek yok.

Bana kalirsa burada da TDK'nin her dedigini bire bir almak yerine bazi kurallar degistirilebilir. Verdiginiz orneklerde ilk sekilde yazimlarin daha hos durdugunu dusunuyorum. Ayrica gereksiz yere parantez kullanmayi da mantiksiz buluyorum. Asagidaki uc ornekte parantezin atilabilecegi kanisindayim.
  • Bunun yanı sıra mesela ek olan "-ki" ve bağlaç olan "ki" konusunda da hatalar oluyor. (Bu cumlede istisnalari belirtmeye gerek oldugunu zannetmiyorum)
  • Yönetim/moderasyon ekibince kapsamli bir rehber ya da rehberler hazırlanabilir. (Bu sekilde daha hos durdu bence)
  • Noktalama işaretlerinden önce boşluk bırakılmaz, kesme isareti haricindeki noktalama isaretlerinden sonra ise bir boşluk bırakılır. (Bu sekilde yazmanin daha acik oldugunu dusunuyorum, diger turlu noktali virgulden once bosluk birakillir gibi duruyordu)
 
Son düzenleme:
TDK'nin her dedigini dogru kabul etmeye gerek yok. Ben cogu zaman dediklerini dogru kabul ediyorum ama bazen mantiksiz ya da yetersiz buldugum aciklamalar da oluyor. Tabii OSYM tarafindan hazirlanan bir sinava gireceksem onlarin her dedigini dogru kabul ederim, bosu bosuna inatlasmaya gerek yok.

Hem böyle düşünmek istiyor hem de kurallara iyice uymak isteyince kalakalıyorum. Anlıyorsunuzdur umarım beni. Gerçekten yetersiz hissettiriyor açıklamalar, katılıyorum, hele ki iş bu tür detaylara gelince.

Bana kalirsa burada da TDK'nin her dedigini bire bir almak yerine bazi kurallar degistirilebilir.

Kuralları kendimize göre değiştirirsek işler zorlaşmaz mı (Baz alınacak kurallar vs.)? Böyle bir şey yapılacaksa mesela Sosyal Kuralları'nda da açıkça belirtilmeli, değil mi?

Ayrica gereksiz yere parantez kullanmayi da mantiksiz buluyorum. Asagidaki uc ornekte parantezin atilabilecegi kanisindayim.

Bu konuda kısmen fikir ayrılığı yaşıyoruz sanırsam. Bana göre parantez kullanımları gereksiz gelmedi. Saygı duyuyorum tabii düşüncelerinize.
  • İlk örneğe olan yorumunuza kısmen katılıyorum. Ben de o cümleyi yazarken kararsız kalmıştım. :D
  • İkinci örnekte "(veya birkaç)" daha hoş geliyor gözüme.
  • Üçüncü örneğe çok itirazım yok, hak verdim aslında.
 
Hem böyle düşünmek istiyor hem de kurallara iyice uymak isteyince kalakalıyorum. Anlıyorsunuzdur umarım beni. Gerçekten yetersiz hissettiriyor açıklamalar, katılıyorum, hele ki iş bu tür detaylara gelince.
Elbette anliyorum sizi. Kurallar, yeterince detayli ve guzelce aciklanmis olsa zaten bu tarz tartismalara gerek kalmazdi.

Kuralları kendimize göre değiştirirsek işler zorlaşmaz mı (Baz alınacak kurallar vs.)? Böyle bir şey yapılacaksa kurallarda da açıkça belirtilmeli, değil mi?
Ortak paydada bulusulmasi halinde tavsiye edilen yazim stilleri gibi bir konu hazirlanabilir. Parantezin kullaniminda asiri goze batan bir hata yoksa ceza verilmemesi taraftariyim. (Sizin yazida bahsi gecen her iki yazim da gecerlidir benim nazarimda) Ceza verilmeyeceginden kurallar arasinda acikca belirtmeye gerek olmasa da tavsiye edilenler gibi bir konu altinda belirtilebilir.

Bu konuda kısmen fikir ayrılığı yaşıyoruz sanırsam. Bana göre parantez kullanımları gereksiz gelmedi. Saygı duyuyorum tabii düşüncelerinize.
Ben de sizin dusuncelerinize saygi duyuyorum bu konuda.