Bugün ne yazık ki bazı modellerde önemli bir tasarım hatası keşfettim ve bunu sizlerle detaylı olarak paylaşmak istedim.
Öncelikle bu modeller, yüksek kapasiteli güç kaynakları oldukları için doğal olarak inrush akımı (ilk kalkış akımı) oldukça yüksek oluyor.
Peki inrush akımı nedir?
Kısaca açıklamak gerekirse; güç kaynağı prize takıldığında veya açıldığında, girişteki büyük kapasitörler bir anda şarj olmaya başlar. Bu süreçte, normal çalışma akımının çok üzerinde, kısa süreli ama oldukça yüksek bir akım çekilir. İşte buna inrush akımı denir.
Bu akım ne kadar yüksek olursa, sistem açısından risk de o kadar artar.
Bu durumu kontrol altına almak için güç kaynaklarında genellikle NTC (Negative Temperature Coefficient) termistör kullanılır.
NTC.
NTC’nin görevi şu oluyor:
İlk açılışta yüksek direnç göstererek inrush akımını sınırlar
Bu enerjinin bir kısmını ısıya dönüştürür
Ardından ısındıkça direnci düşer ve normal çalışmaya geçilir
Buna ek olarak, kaliteli tasarımlarda NTC üzerinden sürekli güç kaybı yaşanmaması için bypass rölesi kullanılır. Sistem stabil hâle geldiğinde röle devreye girer ve NTC’yi bypass eder.
Normal şartlarda 750W veya 850W civarındaki bir güç kaynağında NTC + bypass rölesi veyahut en azından sadece NTC görmemek neredeyse imkânsız. Bu artık endüstride standart bir uygulama haline geldi. Hatta en basit Turbox modellerinde bile NTC kullanımı mevcut.
Fakat Delta, anlam veremediğim bir şekilde, bu modellerde NTC ve bypass rölesinin olması gereken kısmı tamamen boş bırakmış. Yani tasarımda bu kritik koruma mekanizması bilinçli olarak atlanmış durumda.
Bunun sonucu olarak:
Inrush akımı anormal seviyelere çıkıyor
Evin sigortasının atmasına sebep olabiliyor
PSU içindeki köprü diyotlar, PFC MOSFET’leri ve kapasitörler çok daha ağır strese maruz kalıyor
Uzun vadede bileşenlerin çok daha hızlı yaşlanmasına ve erken arızalara yol açıyor
Cooler Master'ın bir modeli olan HP/Delta DPS-750AB modeli ilk açılışta 190 amper çekiyor. Bu model GPS750FB modeliyle oldukça benzer bir platforma sahip.
Cooler Master.
Delta.
Yani, bu testin sonuçları 750FB modeli için de geçerli sayılabilir. Benzer sonuçlar ortaya çıkacaktır ve değerler oldukça yüksek. 850HB modeli için ölçüm yapılmamış olsa da, tasarım yapısı göz önüne alındığında durumun muhtemelen daha kötü olması beklenebilir.
Özetle; bu durum yalnızca “ilk açılışta sigorta attırır” meselesi değil. Aynı zamanda güç kaynağının ömür, güvenilirlik ve donanım sağlığı açısından ciddi bir tasarım zaafı anlamına geliyor.
Bu yüzden bu modellerin, özellikle sık açılıp kapatılan sistemlerde veya hassas elektrik altyapısına sahip evlerde kesinlikle masum olmadığını söylemek gerekir.
Türkiye’deki A22 kodlu modeller için de durum aynı. Tristan23 isimli bir hocamız, kendi garantisini riske atarak 750FB ünitesinin içini açtı ve orada da NTC’nin boş olduğunu gözlemledi. Kendisine katkıları için teşekkür ederiz.
NTC ve Bypass rölesi aynı şekilde boşta. Ayrıca Ünitede MOV'da bulunmuyor. Yani Delta buradan dahi kısılmalar yapmış.
Bu süre zarfından sonra bu modellere bulaşmayınız. Delta'dan böyle bir saçmalık beklemezdim ama olabiliyormuş malesef...
Son düzenleme:
