Konu Başlıkları Gizle
- 1 Nedir bu algoritma dediğimiz şey?
- 2 Bazen algoritma alakasızlaşabilir.
- 3 Algoritma daha da filtrelenebilir mi?
- 4 Bunları yaptım ancak hala alakasız gönderiler gelip duruyor. Neden?
- 5 Her şeye rağmen hala da alakasız gönderiler çıkıp duruyor. Nasıl önlerim?
- 6 Bu konuda yaptığım bir deney.
- 7 Bu deneyden çıkardığım sonuç nedir?
Selamlar. Bu gün Instagram algoritması üzerine konuşacağım ve bunun nasıl çalıştığından bahsedeceğim.
İnstagram algoritması denen şey, sizin belirli gönderilerle etkileşime girmenize dayalı bir araçtır diyelim. Onlara yaptığınız yorumlar, attığınız beğeniler, seçeneklerden ilgileniyorum ya da ilgilenmiyorum olarak işaretlemeniz, bunları kaydetmeniz, hatta ve hatta yorumlarına bakmanız bile bir etkileşimdir. İnstagram bütün bunları takip eder ve belirli bir algoritma oluşturur. Bu algoritma ise kullanıcının etkileşime girdiği süreyi, nasıl etkileşime girdiğini ve neler yaptığını takip eder ve bunun ortalamasını çıkartarak daha alakalı gönderiler önermeye başlar. Algoritma'nın genel çalışma mantığı budur.
Ne yazık ki bu algoritma her zaman düzgün çalışmayabilir veya aniden sizinle alakasız gönderileri size göstermeye başlayabilir. Aslında bu biraz da İnstagram'ın "Kardeş sen bu tipteki gönderileri fazla görüyorsun. Gel sana yeni gönderiler önereyim belki hoşuna gider." deme şeklidir. Yine siz bununla etkileşime girmeyip "İlgilenmiyorum" olarak işaretlerseniz bir süre sonra tekrar düzelecektir.
Evet filtrelenebilir. İlgilenmiyorum olarak işaretlediğiniz zaman aynı zamanda istediğiniz kelimelerin geçtiği gönderileri filtreleyebiliyorsunuz. Bunu da işaretleyip gördüğünüz kelime ve tag'leri yazarak (araya virgül koyarak) engelleyebiliyorsunuz ki gördüğüm ve denediğim kadarıyla en etkili filtreleme seçeneği bu. Bunu yaptığınızda ilgilenmediğiniz ve filtrelediğiniz tag ve kelimelerin geçtiği gönderiler engellenecektir. Bunu yapmak içinse "İlgilenmiyorum" işaretlediğinizde seçenekler çıkıyor. Orada "Belirli kelime gruplarını engelle" seçeneğine gelip yazabilirsiniz.
Bunları yaptığınız halde geliyorsa algoritmanıza birkaç saat vermeyi deneyin. Genelde algoritmanız hemen güncellenmiyor. İlgilendiğiniz, ilgilenmediğiniz ve engellediğiniz kelime gruplarına göre şekillenmesi birkaç saat sürebiliyor. Ancak uzun zaman geçtiği halde hala da tam anlamıyla çalışmıyorsa ve araya alaksız gönderiler kaynıyorsa eskilerden kaydettiğiniz ya da beğendiğiniz bir gönderiden de kaynaklanabiliyor. Bunlara yapabilecek pek bir şey yok.
Zurna'nın zort dediği kısma geldik. Her şeyi yaptınız, filtrelemeleri koydunuz ve keşfetiniz artık istediğiniz kıvama geliyor. Ancak tüm bunlara rağmen bir anda yine alakasız gönderiler çıkıyor ve tüm işi bozuyor. Sebebi çok saçma ama bir o kadar da mantıklı. Arkadaşlarınızın DM aracılığıyla gönderdiği gönderiler de sizin keşfetinize saçma bir şekilde etki ediyor. Arkadaşlarınız sizin istediğiniz türlerin dışında bir gönderi yolladığında ve bunu açtığınızda bu gönderiyle etkileşim kurmuş oluyorsunuz. Yukarıda bahsettiğim etkileşim kurma şekilleriyle de ekten etkileşimde bulunduğunuz vakit algoritma bu kez de bununla ilgilendiğinizi sanıp size yeni gönderiler önermeye başlayacaktır. Bunu önlemek içinse yapabileceğiniz pek fazla bir şey yok. Arkadaşlarınızı bloklamak hariç tabi.
Bunu ilk fark ettiğimde pek anlam veremiyordum ve bu konudan kendim inanılmaz şikayetçiydim. Kendi güldüğüm ve hoşuma giden gönderiler zaman zaman kayboluyor. Yerini örneğin: sağlık çalışanlarının yaptığı gönderiler, şöyle böyle oluyorum gün bilmem kaç, işte arkadaşlar size şöyle bir öneriyle geldim, emojilerle doldurulmuş bayat mizahlar, bir kızın pembeye boyanmış odasıyla beraber yaptığı iPad ve aksesuar kutu açılımları gecenin 1'inde görüp üzüleceğiniz videolar vs. gönderiler alıyordu ve bu durum gerçek anlamda gözüme batıyordu. Hiç birisiyle ilgilenmiyordum bile. Sadece 5-10 dakika kendime göre olan gönderilere bakıp biraz kafa dağıtıp eğlenmek istiyordum. Yaptığım tüm filtrelemelere rağmen araya sürekli bu tipte gönderiler karışıyordu. Daha doğrusu aslında çalışıyor gibiydi ancak bir sebepten ötürü bozulup duruyordu.
Hiç birisi bitmediği için deneme amaçlı bir hesap açtım. Bu hesabımı güzelce ayarladım ve kendime takip isteği attım. Ardından ana hesabımda takibe aldığım 20-25 civarı "meem" sayfalarını takibe almaya başladım. İyi hoş ana sayfam az da olsa şekillenmişti ancak bu yeterli değildi. Hala keşfet bölümüm karmakarışıktı. Daha doğrusu tamamen sıfırdı. Bunu şekillendirmek içinse aklıma DM geldi. Ana hesabıma geçip yeni hesabıma önceden kaydettiğim gönderilerle tabiri caizse yeni hesaba bombardman yaptım. Yeni hesaba geçip doğrudan bu gönderileri seri bir şekilde beğendim ve hatta bazılarını kaydettim.
Gözlemlediğim şey ise DM bölümüne atılan gönderiler ciddi anlamda algoritmayı etkilediğiydi. Bunu yaptım ve hesaptan çıkış yapıp 1 saat civarı bekledim. Tekrar geri döndüğümde hesabımın keşfeti bir anda şekillenmeye başlaşmıştı. Ancak araya hala alakasız gönderiler sıkışıyordu. Ben de bu noktada keşfette bana önerilen ve ilgilendiğim gönderileri beğenmeye ve kaydetmeye başladım. Aradan birkaç saat daha geçti ve tekrar geldiğimde keşfetim tamamiyle şekillenmişti.
Şu an ise iki hesabı aktifte kullanıyorum ve farklar inanılmaz. Filtrelemeyi bıraktığım ana hesabımın keşfeti inanılmaz derecede çöplüğe dönmüş durumda. Hatta algoritma o kadar uçmuş ki Rusça dilinde gönderiler bile dökülmeye başlamış. Ağır ilgilenmem yüzünden zorla dayanıyormuş. İlgilenmeyi bıraktığım anda tüm keşfetim darmaduman olmuş. Diğer hesabımdaki algoritmam gayet güzel ve tıkırında çalışıyor. Hatta beklediğimden fazlasıyla iyi çalıştığı için yeni hesabımdaki keşfette biraz zaman geçirip ana hesabımda gelen DM videolarına bakıp birkaç haber okuyup çıkıyorum artık.
İnstagram algoritması normalde işini yapabiliyordu. Ancak hem hesabımın eski olması, hem DM üzerinden gelen videolar hem de kaydettiğim tüm eski videolar yüzünden normalde de keşfetim haftada 1 kez sapıtıyordu ancak hiçbir zaman son zamanlarda olduğu gibi tabiri caizse kudurmuyordu. Açıkçası bu deney anlık bir fikirle aklıma geldi. Madem ki böyle olacak bakalım sıfır bir hesaba da aynı muammeleyi yapıyor mu diye merak etmiştim. Sonuçlar ise şaşırtıcı ama bir o kadar da güzel oldu. Ne yazık ki arkadaşlarım ve ailemden gelen DM videolarını engelleyemem. Algoritmamı da her daim eğitmeye çalışacak halim yoktu. Dolayısıyla yeni hesabımın keşfeti şimdilik kusursuza yakın çalışıyor. Ancak sapıtacak mı onu gelecek zamanlarda göreceğiz.
Ek olarak da keşfeti etkileyen en büyük faktörler şöyle (en fazladan en aza): DM üzerinden gelen videolar > sözcük grubu filtreleme > Beğeni ve kaydetme > İlgileniyorum ya da ilgilenmiyorum butonu. Özellikle İlgileniyorum ve ilgilenmiyorum butonu gözlemlerime göre öyle büyük bir şekilde etkilemiyor. Hatta ana hesabımda genelde tersine bile işlediği anlar oluyordu. Örneğin sağlıkçıların gönderilerini ilgilenmiyorum olarak işaretlediğimde daha fazlası çıkıyordu, ancak istediğime ilgileniyorum dediğimde daha azı çıkıyordu. Böyle de saçma sapan bir çalışma biçimi vardı. Neden bilmiyorum. (Zaten bilsem algoritmaya daha fazla tahammülüm olurdu.)
Evet, İnstagram algoritması genel anlamda bu şekilde çalışıyor ve benim tecrübe ettiğiklerim ise bu şekildeydi. Umarım sorularınızı yanıtlar ve benim gibi keşfet mağdurlarına yardımı dokunur belki. Mobilden uzun süredir yazdığım için yazım yanlışlarım olabilir. Şimdiden affola. Herkese iyi sosyaller dilerim.
Yeni hesap konusunda ufak bir şey oldu. 2. maddede bahsetmiş olduğum "yeni reels tipi önermesi" olayını şu an yapmaya çalışıyor. Türkçe içerik yok ama ana hesabımdaki benzer içeriklerin yabancı versiyonuna 3-4 tane rastladım.
Nedir bu algoritma dediğimiz şey?
İnstagram algoritması denen şey, sizin belirli gönderilerle etkileşime girmenize dayalı bir araçtır diyelim. Onlara yaptığınız yorumlar, attığınız beğeniler, seçeneklerden ilgileniyorum ya da ilgilenmiyorum olarak işaretlemeniz, bunları kaydetmeniz, hatta ve hatta yorumlarına bakmanız bile bir etkileşimdir. İnstagram bütün bunları takip eder ve belirli bir algoritma oluşturur. Bu algoritma ise kullanıcının etkileşime girdiği süreyi, nasıl etkileşime girdiğini ve neler yaptığını takip eder ve bunun ortalamasını çıkartarak daha alakalı gönderiler önermeye başlar. Algoritma'nın genel çalışma mantığı budur.
Bazen algoritma alakasızlaşabilir.
Ne yazık ki bu algoritma her zaman düzgün çalışmayabilir veya aniden sizinle alakasız gönderileri size göstermeye başlayabilir. Aslında bu biraz da İnstagram'ın "Kardeş sen bu tipteki gönderileri fazla görüyorsun. Gel sana yeni gönderiler önereyim belki hoşuna gider." deme şeklidir. Yine siz bununla etkileşime girmeyip "İlgilenmiyorum" olarak işaretlerseniz bir süre sonra tekrar düzelecektir.
Algoritma daha da filtrelenebilir mi?
Evet filtrelenebilir. İlgilenmiyorum olarak işaretlediğiniz zaman aynı zamanda istediğiniz kelimelerin geçtiği gönderileri filtreleyebiliyorsunuz. Bunu da işaretleyip gördüğünüz kelime ve tag'leri yazarak (araya virgül koyarak) engelleyebiliyorsunuz ki gördüğüm ve denediğim kadarıyla en etkili filtreleme seçeneği bu. Bunu yaptığınızda ilgilenmediğiniz ve filtrelediğiniz tag ve kelimelerin geçtiği gönderiler engellenecektir. Bunu yapmak içinse "İlgilenmiyorum" işaretlediğinizde seçenekler çıkıyor. Orada "Belirli kelime gruplarını engelle" seçeneğine gelip yazabilirsiniz.
Bunları yaptım ancak hala alakasız gönderiler gelip duruyor. Neden?
Bunları yaptığınız halde geliyorsa algoritmanıza birkaç saat vermeyi deneyin. Genelde algoritmanız hemen güncellenmiyor. İlgilendiğiniz, ilgilenmediğiniz ve engellediğiniz kelime gruplarına göre şekillenmesi birkaç saat sürebiliyor. Ancak uzun zaman geçtiği halde hala da tam anlamıyla çalışmıyorsa ve araya alaksız gönderiler kaynıyorsa eskilerden kaydettiğiniz ya da beğendiğiniz bir gönderiden de kaynaklanabiliyor. Bunlara yapabilecek pek bir şey yok.
Her şeye rağmen hala da alakasız gönderiler çıkıp duruyor. Nasıl önlerim?
Zurna'nın zort dediği kısma geldik. Her şeyi yaptınız, filtrelemeleri koydunuz ve keşfetiniz artık istediğiniz kıvama geliyor. Ancak tüm bunlara rağmen bir anda yine alakasız gönderiler çıkıyor ve tüm işi bozuyor. Sebebi çok saçma ama bir o kadar da mantıklı. Arkadaşlarınızın DM aracılığıyla gönderdiği gönderiler de sizin keşfetinize saçma bir şekilde etki ediyor. Arkadaşlarınız sizin istediğiniz türlerin dışında bir gönderi yolladığında ve bunu açtığınızda bu gönderiyle etkileşim kurmuş oluyorsunuz. Yukarıda bahsettiğim etkileşim kurma şekilleriyle de ekten etkileşimde bulunduğunuz vakit algoritma bu kez de bununla ilgilendiğinizi sanıp size yeni gönderiler önermeye başlayacaktır. Bunu önlemek içinse yapabileceğiniz pek fazla bir şey yok. Arkadaşlarınızı bloklamak hariç tabi.
Bu konuda yaptığım bir deney.
Bunu ilk fark ettiğimde pek anlam veremiyordum ve bu konudan kendim inanılmaz şikayetçiydim. Kendi güldüğüm ve hoşuma giden gönderiler zaman zaman kayboluyor. Yerini örneğin: sağlık çalışanlarının yaptığı gönderiler, şöyle böyle oluyorum gün bilmem kaç, işte arkadaşlar size şöyle bir öneriyle geldim, emojilerle doldurulmuş bayat mizahlar, bir kızın pembeye boyanmış odasıyla beraber yaptığı iPad ve aksesuar kutu açılımları gecenin 1'inde görüp üzüleceğiniz videolar vs. gönderiler alıyordu ve bu durum gerçek anlamda gözüme batıyordu. Hiç birisiyle ilgilenmiyordum bile. Sadece 5-10 dakika kendime göre olan gönderilere bakıp biraz kafa dağıtıp eğlenmek istiyordum. Yaptığım tüm filtrelemelere rağmen araya sürekli bu tipte gönderiler karışıyordu. Daha doğrusu aslında çalışıyor gibiydi ancak bir sebepten ötürü bozulup duruyordu.
Hiç birisi bitmediği için deneme amaçlı bir hesap açtım. Bu hesabımı güzelce ayarladım ve kendime takip isteği attım. Ardından ana hesabımda takibe aldığım 20-25 civarı "meem" sayfalarını takibe almaya başladım. İyi hoş ana sayfam az da olsa şekillenmişti ancak bu yeterli değildi. Hala keşfet bölümüm karmakarışıktı. Daha doğrusu tamamen sıfırdı. Bunu şekillendirmek içinse aklıma DM geldi. Ana hesabıma geçip yeni hesabıma önceden kaydettiğim gönderilerle tabiri caizse yeni hesaba bombardman yaptım. Yeni hesaba geçip doğrudan bu gönderileri seri bir şekilde beğendim ve hatta bazılarını kaydettim.
Gözlemlediğim şey ise DM bölümüne atılan gönderiler ciddi anlamda algoritmayı etkilediğiydi. Bunu yaptım ve hesaptan çıkış yapıp 1 saat civarı bekledim. Tekrar geri döndüğümde hesabımın keşfeti bir anda şekillenmeye başlaşmıştı. Ancak araya hala alakasız gönderiler sıkışıyordu. Ben de bu noktada keşfette bana önerilen ve ilgilendiğim gönderileri beğenmeye ve kaydetmeye başladım. Aradan birkaç saat daha geçti ve tekrar geldiğimde keşfetim tamamiyle şekillenmişti.
Şu an ise iki hesabı aktifte kullanıyorum ve farklar inanılmaz. Filtrelemeyi bıraktığım ana hesabımın keşfeti inanılmaz derecede çöplüğe dönmüş durumda. Hatta algoritma o kadar uçmuş ki Rusça dilinde gönderiler bile dökülmeye başlamış. Ağır ilgilenmem yüzünden zorla dayanıyormuş. İlgilenmeyi bıraktığım anda tüm keşfetim darmaduman olmuş. Diğer hesabımdaki algoritmam gayet güzel ve tıkırında çalışıyor. Hatta beklediğimden fazlasıyla iyi çalıştığı için yeni hesabımdaki keşfette biraz zaman geçirip ana hesabımda gelen DM videolarına bakıp birkaç haber okuyup çıkıyorum artık.
Bu deneyden çıkardığım sonuç nedir?
İnstagram algoritması normalde işini yapabiliyordu. Ancak hem hesabımın eski olması, hem DM üzerinden gelen videolar hem de kaydettiğim tüm eski videolar yüzünden normalde de keşfetim haftada 1 kez sapıtıyordu ancak hiçbir zaman son zamanlarda olduğu gibi tabiri caizse kudurmuyordu. Açıkçası bu deney anlık bir fikirle aklıma geldi. Madem ki böyle olacak bakalım sıfır bir hesaba da aynı muammeleyi yapıyor mu diye merak etmiştim. Sonuçlar ise şaşırtıcı ama bir o kadar da güzel oldu. Ne yazık ki arkadaşlarım ve ailemden gelen DM videolarını engelleyemem. Algoritmamı da her daim eğitmeye çalışacak halim yoktu. Dolayısıyla yeni hesabımın keşfeti şimdilik kusursuza yakın çalışıyor. Ancak sapıtacak mı onu gelecek zamanlarda göreceğiz.
Ek olarak da keşfeti etkileyen en büyük faktörler şöyle (en fazladan en aza): DM üzerinden gelen videolar > sözcük grubu filtreleme > Beğeni ve kaydetme > İlgileniyorum ya da ilgilenmiyorum butonu. Özellikle İlgileniyorum ve ilgilenmiyorum butonu gözlemlerime göre öyle büyük bir şekilde etkilemiyor. Hatta ana hesabımda genelde tersine bile işlediği anlar oluyordu. Örneğin sağlıkçıların gönderilerini ilgilenmiyorum olarak işaretlediğimde daha fazlası çıkıyordu, ancak istediğime ilgileniyorum dediğimde daha azı çıkıyordu. Böyle de saçma sapan bir çalışma biçimi vardı. Neden bilmiyorum. (Zaten bilsem algoritmaya daha fazla tahammülüm olurdu.)
Evet, İnstagram algoritması genel anlamda bu şekilde çalışıyor ve benim tecrübe ettiğiklerim ise bu şekildeydi. Umarım sorularınızı yanıtlar ve benim gibi keşfet mağdurlarına yardımı dokunur belki. Mobilden uzun süredir yazdığım için yazım yanlışlarım olabilir. Şimdiden affola. Herkese iyi sosyaller dilerim.
Yeni hesap konusunda ufak bir şey oldu. 2. maddede bahsetmiş olduğum "yeni reels tipi önermesi" olayını şu an yapmaya çalışıyor. Türkçe içerik yok ama ana hesabımdaki benzer içeriklerin yabancı versiyonuna 3-4 tane rastladım.
Son düzenleme:
