Quarit 9
Çalışkan
- Katılım
- 30 Ağustos 2026
- Mesajlar
- 197
- Çözümler
- 2
- Beğeniler
- 81
LatencyMon uygulaması aslında "Windows Performance Analyzer" tabanını barındırır kendi içinde, lakin bir tür kısayol gibidir ve işlemi anında yapar. Bu yüzden kesinlikle öneririm. Bununla birlikte Windows'un kendine ait ve işletim sistemi içinde dahili olan "Performans İzleyici" üzerinden de bir takım problemleri gözlemleyebilirsiniz: daha çok kullanım ve kullanıma göre gecikme değerleri, sadece uygulamalar üzerinden.
LatencyMon kullanımına gelince. Arayüzünde 5 tane başlık vardır: Main / Stats / Processes / Drivers / CPUs.
Main; ana ekran görüntüsü, anlık olarak toplu şekilde sistemin gecikme derecesini görebilirsiniz. Bu yanıltıcı olabilir; bu kısımda gözetlemeniz gereken yer "Current....." olan yerdir. Sistemden sisteme göre bu değerler farklılık göstereceği için buraya bakmak yerine Drivers ve CPUs kısmı daha önemlidir.
Stats; burası da genel şeklinde istatistikler bölümüdür. Main yerine göre biraz daha gelişmiş sayılabilir. Örnek ekran görüntüsünde gördüğünüz gibi en yüksek işlem gecikmesi değeri ve DPC gecikmesi var. Uygulamayı durdurduğunuz zaman bu kısımda yan çubuğu aşağı indirdiğinizde işlemcilerinize ait gecikmeleri görebilirsiniz. Genel istatistik yani gözlemleme kısmıdır daha çok.
Processes; bu kısımda Windows üzerindeki çalışan işlemler ile alakalıdır. Buradan mesela bir şey yakalayabilirsiniz. Örnek kurduğunuz bir programa ait işlem sürekli yükselme yapıyordur. Bunu anlamak için ilgili bölümde "Hard pagefaults" kısmında en çok işlem yapan programa ait ya da hizmete ait kullanımları gözetleyebilirsiniz. Belki program çakışması yaşayıp driver içinde DPC gecikmelerine neden olabileceğini görebilirsiniz.
Drivers; bu da Windows'un kendi sürücüleri, dosyalarını, donanım sürücülerine ait dosyaları ve daha fazlasını görebileceğiniz alandır. Burası biraz karışık gibidir. Çünkü bu bölüm altında yine kendi içinde bölümler vardır;
Driver file / Description / ISR count / DPC count / Highest execution (ms) / Total execution / Image base.
Driver File; sürücü adını ilgilendirir, ama dediğim gibi bu Windows'a ait bir sürücüye ait dosya formatında olabilir.
Description; format adına sahip dosyalar, sürücüler ile ilgili genel bir açıklama bilgisini içerir.
ISR count; basit anlamı "kesme hizmet sayısı".
DPC count; "Deferred Procedure Call" / Gecikmeli İşlem Çağrısı sayısı.
Highest execution (ms); en fazla uygulama yürütme süresi (milisaniye).
Total execution; toplam uygulama (milisaniye).
Image base; bir sürücünün (driver) veya sistem dosyasının (program modülünün) bilgisayarın RAM'inde (belleğinde) yüklendiği başlangıç adresini ifade eder. Not: msinfo32 üzerinden takip edebilirsiniz ayrıca. Ya da aygıt yöneticisi.
Şimdi Driver bölümünde bunların ne anlama geldiğini öğrendiğimize göre neleri nelere göre takip etmeliyiz, sistem gecikmesini nasıl düşürürüm, donanımlarımda gecikme varsa nasıl anlarım gibi merak ettiğiniz soruların açıklamasına...
Bu uygulama gözlem programıdır, yani bir gecikmeyi düşürmek için tasarlanmadı. Ben size bildiğim kadarıyla yardımcı olmaya çalışacağım. Drivers bölümünde genelde GPU dosyalarını ilgilendiren sürücü dosyaları diğerlerine göre gecikmesi daha fazla olmak zorundadır, çünkü genel PC denkleminde işlemci ile en çok ilişkili olan donanım ekran kartıdır. Bu kısımda sırasıyla genelde, bakın örnek veriyorum genelde, bunun sıralamaları çünkü o an kullanıma bağlı değişebilir. Genel olarak 2. sırada diğerlerine göre en yüksek gecikme değeri Ethernet, yani internetinizi ilgilendiren donanımla ilgili olur. Daha sonra NVMe SSD'ler. Ses gibi devam eder. Çünkü mantıken düşündüğünüz zaman bu kadar şeyi bir arada görseniz de anakart üzerinizdeki kullandığınız donanımlar bellidir, bu yüzden kullandığınız donanımların mantığı üzerinden bağdaş kurmaya çalışın. Şimdi gelelim "sistem gecikmesini nasıl düşürebilirim" sorusuna. Bu mümkün değil, çünkü örnek USB portlarını ele alalım, yani bu işletim üzerinde daha çok Drivers bölümünde gördüğümüz ve hatta ISR count kesintisi yapan wdf01000.sys dosyasına. Arkadaşlar çeşitli tuhaf uygulamalar ile örnek USB 2.0 port kullanıyorum, dolayısıyla standart bir şekilde çalışıyor bilgisayarım ve gecikmesi de buna göre şekil alıyor. Ben gidip 3. parti bir uygulama ile USB 2.0 portlarına ait kesintileri default ayardan çıkarıp mesela sadece tek bir çekirdeğe ve en kötü performans çekirdeğine atarsam o zaman kesintiler standart'a göre azalacağı için siz de bu durumda LatencyMon üzerinde wdf01000.sys dosya gecikmesini sanki daha az yaptığını, dolayısıyla Highest execution (ms) ve Total execution (ms) değerlerinde bir öncekine göre azaldığını göreceksiniz, ama bu demek değildir ki "ben gecikmeyi düşürdüm", aksine tam tersi sistem kararlılığını bozmak anlamına gelir ve inanılmaz şekilde yanıltıcı bir uygulamadır. Bu yüzden yapmayın, ama konu yap/yapmadan çok neyin ne olduğunu, nedenlerini iyi/kötü olacağını bilmek burada.
Mesela bu bölümde daha çok DPC count sıralamasına dikkat edin ve sonra en yüksek kesinti uygulamasına bakın, orada gördüğünüz sayılar sürücü gecikmesini ilgilendirir, yani aslında işlemci için. Bunun detayını da CPUs kısmında anlatacağım, ama burada anlamamız gereken zamanla bu uygulamayı anlayıp ve yanında araştırmalarda yaparak iyice gelişeceksiniz. Bu durumda bir donanıma ait en yüksek uygulama gecikme değerlerini de kavrayacaksınız. Yani kimse size nokta atışı olarak kullandığınız ekran kartı için "0.904443" gibi bir rakam veremez. Çünkü bu gecikme sadece GPU gecikmesi değil, bir bütün bilgisayar denklemini ilgilendiren, arka planda başka bir şeylerin kötü şekilde tetikleyeceği durumların olduğu bir olay.Yani ben kendi sistemimde örnek sizin aynı marka ve model ekran kartını kullanabilirim, ama diğer gecikmelerde GPU gecikmesini ayrıca iyi ya da kötü etkileyebilir bir x kişinin başka bir x kişisine göre; yani farklılıklar olabilir. Bu yüzden size rakamlar veremiyorum, kusura bakmayın.
CPUs; bu bölümde Drivers bölümün neredeyse aynısına benzer. Az önceki yer daha çok Drivers bölümü yani işlemci hariç donanımları, bu donanımları kullanan programları ilgilendiren yer. CPUs direkt her şeyi kapsayan alan. Ama bana kalırsa gözlemlemek için en ideal yer Drivers kısmıdır. Çünkü burada sadece rakamları baz alarak bir çıkarım yapmak oldukça zor ve hatta mümkün değil gibi; yani Driver kısmını gözetledikten sonra tahminler yürütülebilir, iyi mi kötü mü gibi... Kısacası Drivers kısmı Windows sürücüler, donanım sürücüler ve programların gecikmesi + işlemciyi de ilgilendiren kısmen gözetlemenizi sağlarken, CPUs tarafında daha çok direkt CPU kesintilerini görebilirsiniz, ama bu kesintileri de hangi donanım, hangi program ya da sürücü neden oluyorsa Drivers kısmında ve kısmen çok nadir de olsa "Processes" bölümünde görebilirsiniz.
Şimdi sıra basit bir örnek görüntü ile sonlandırmak istiyorum bu rehberi. Videoda geçen şahıs çok ünlü oyunculara optimizasyon yapan birisi. Kalitesi ve bilgisi ortada.
Ayrıca hatıralarımdan sizlere çok komik bir örnek vereyim. Twitter'da birisi dünya gecikme değeri yapmış gibi LatencyMon değerleri paylaşmıştı. Arkadaşlar eleman öyle kafayı sıyırmış ki mesela Windows'da neredeyse tüm hizmetleri kapatmış, artık büyük ihtimal klasörlere bile giremiyordu, kitlenir falan; kernel yapısını o denli bozmuş; internet bile yok, OBS'den bile kayıt almıyor muhtemelen program açınca PC mavi ekran verebilir her an; dış kameradan çekmiş belli. Neyse bu şahıs bir de kullandığı işlemcisine ait çekirdekleri neredeyse hepsini BIOS'dan kapatmış. 2 miydi, 4 müydü, ne o kadar çekirdek bırakmış. Yukarıdaki abimiz de öyle.Çünkü düz mantık işte, bir şeyin standartların dışına çıkarak ortalıkta "gecikme ustasıyım" diye geziyorlar. Bunları yaptığı için dolayısıyla yukarıda anlattığım USB örneğin numunelik örnek hali olmuş arkadaş, tabii ki kesintiler azalıp neredeyse olmayan bir kıvama gelirse sistemde de gecikme ona göre gözlemlenir, bu düşmek değil yine gözlemleme olur. Çünkü ortada bunun için çabaladığın saçma sapan olaylar var. Lakin kimse bunları bilecek kadar bilgili değil, yem yemekten başka bir şey yok. Birçok beğeni ve birçok yorum atılmış. Tebrik ederim, dünya değil evrenin en düşük gecikmesine sahip birisi çıktı sonunda iniş yaptı dünyamıza haha.
LatencyMon kullanımına gelince. Arayüzünde 5 tane başlık vardır: Main / Stats / Processes / Drivers / CPUs.
Main; ana ekran görüntüsü, anlık olarak toplu şekilde sistemin gecikme derecesini görebilirsiniz. Bu yanıltıcı olabilir; bu kısımda gözetlemeniz gereken yer "Current....." olan yerdir. Sistemden sisteme göre bu değerler farklılık göstereceği için buraya bakmak yerine Drivers ve CPUs kısmı daha önemlidir.
Stats; burası da genel şeklinde istatistikler bölümüdür. Main yerine göre biraz daha gelişmiş sayılabilir. Örnek ekran görüntüsünde gördüğünüz gibi en yüksek işlem gecikmesi değeri ve DPC gecikmesi var. Uygulamayı durdurduğunuz zaman bu kısımda yan çubuğu aşağı indirdiğinizde işlemcilerinize ait gecikmeleri görebilirsiniz. Genel istatistik yani gözlemleme kısmıdır daha çok.
Processes; bu kısımda Windows üzerindeki çalışan işlemler ile alakalıdır. Buradan mesela bir şey yakalayabilirsiniz. Örnek kurduğunuz bir programa ait işlem sürekli yükselme yapıyordur. Bunu anlamak için ilgili bölümde "Hard pagefaults" kısmında en çok işlem yapan programa ait ya da hizmete ait kullanımları gözetleyebilirsiniz. Belki program çakışması yaşayıp driver içinde DPC gecikmelerine neden olabileceğini görebilirsiniz.
Drivers; bu da Windows'un kendi sürücüleri, dosyalarını, donanım sürücülerine ait dosyaları ve daha fazlasını görebileceğiniz alandır. Burası biraz karışık gibidir. Çünkü bu bölüm altında yine kendi içinde bölümler vardır;
Driver file / Description / ISR count / DPC count / Highest execution (ms) / Total execution / Image base.
Driver File; sürücü adını ilgilendirir, ama dediğim gibi bu Windows'a ait bir sürücüye ait dosya formatında olabilir.
Description; format adına sahip dosyalar, sürücüler ile ilgili genel bir açıklama bilgisini içerir.
ISR count; basit anlamı "kesme hizmet sayısı".
DPC count; "Deferred Procedure Call" / Gecikmeli İşlem Çağrısı sayısı.
Highest execution (ms); en fazla uygulama yürütme süresi (milisaniye).
Total execution; toplam uygulama (milisaniye).
Image base; bir sürücünün (driver) veya sistem dosyasının (program modülünün) bilgisayarın RAM'inde (belleğinde) yüklendiği başlangıç adresini ifade eder. Not: msinfo32 üzerinden takip edebilirsiniz ayrıca. Ya da aygıt yöneticisi.
Şimdi Driver bölümünde bunların ne anlama geldiğini öğrendiğimize göre neleri nelere göre takip etmeliyiz, sistem gecikmesini nasıl düşürürüm, donanımlarımda gecikme varsa nasıl anlarım gibi merak ettiğiniz soruların açıklamasına...
Bu uygulama gözlem programıdır, yani bir gecikmeyi düşürmek için tasarlanmadı. Ben size bildiğim kadarıyla yardımcı olmaya çalışacağım. Drivers bölümünde genelde GPU dosyalarını ilgilendiren sürücü dosyaları diğerlerine göre gecikmesi daha fazla olmak zorundadır, çünkü genel PC denkleminde işlemci ile en çok ilişkili olan donanım ekran kartıdır. Bu kısımda sırasıyla genelde, bakın örnek veriyorum genelde, bunun sıralamaları çünkü o an kullanıma bağlı değişebilir. Genel olarak 2. sırada diğerlerine göre en yüksek gecikme değeri Ethernet, yani internetinizi ilgilendiren donanımla ilgili olur. Daha sonra NVMe SSD'ler. Ses gibi devam eder. Çünkü mantıken düşündüğünüz zaman bu kadar şeyi bir arada görseniz de anakart üzerinizdeki kullandığınız donanımlar bellidir, bu yüzden kullandığınız donanımların mantığı üzerinden bağdaş kurmaya çalışın. Şimdi gelelim "sistem gecikmesini nasıl düşürebilirim" sorusuna. Bu mümkün değil, çünkü örnek USB portlarını ele alalım, yani bu işletim üzerinde daha çok Drivers bölümünde gördüğümüz ve hatta ISR count kesintisi yapan wdf01000.sys dosyasına. Arkadaşlar çeşitli tuhaf uygulamalar ile örnek USB 2.0 port kullanıyorum, dolayısıyla standart bir şekilde çalışıyor bilgisayarım ve gecikmesi de buna göre şekil alıyor. Ben gidip 3. parti bir uygulama ile USB 2.0 portlarına ait kesintileri default ayardan çıkarıp mesela sadece tek bir çekirdeğe ve en kötü performans çekirdeğine atarsam o zaman kesintiler standart'a göre azalacağı için siz de bu durumda LatencyMon üzerinde wdf01000.sys dosya gecikmesini sanki daha az yaptığını, dolayısıyla Highest execution (ms) ve Total execution (ms) değerlerinde bir öncekine göre azaldığını göreceksiniz, ama bu demek değildir ki "ben gecikmeyi düşürdüm", aksine tam tersi sistem kararlılığını bozmak anlamına gelir ve inanılmaz şekilde yanıltıcı bir uygulamadır. Bu yüzden yapmayın, ama konu yap/yapmadan çok neyin ne olduğunu, nedenlerini iyi/kötü olacağını bilmek burada.
Mesela bu bölümde daha çok DPC count sıralamasına dikkat edin ve sonra en yüksek kesinti uygulamasına bakın, orada gördüğünüz sayılar sürücü gecikmesini ilgilendirir, yani aslında işlemci için. Bunun detayını da CPUs kısmında anlatacağım, ama burada anlamamız gereken zamanla bu uygulamayı anlayıp ve yanında araştırmalarda yaparak iyice gelişeceksiniz. Bu durumda bir donanıma ait en yüksek uygulama gecikme değerlerini de kavrayacaksınız. Yani kimse size nokta atışı olarak kullandığınız ekran kartı için "0.904443" gibi bir rakam veremez. Çünkü bu gecikme sadece GPU gecikmesi değil, bir bütün bilgisayar denklemini ilgilendiren, arka planda başka bir şeylerin kötü şekilde tetikleyeceği durumların olduğu bir olay.Yani ben kendi sistemimde örnek sizin aynı marka ve model ekran kartını kullanabilirim, ama diğer gecikmelerde GPU gecikmesini ayrıca iyi ya da kötü etkileyebilir bir x kişinin başka bir x kişisine göre; yani farklılıklar olabilir. Bu yüzden size rakamlar veremiyorum, kusura bakmayın.
CPUs; bu bölümde Drivers bölümün neredeyse aynısına benzer. Az önceki yer daha çok Drivers bölümü yani işlemci hariç donanımları, bu donanımları kullanan programları ilgilendiren yer. CPUs direkt her şeyi kapsayan alan. Ama bana kalırsa gözlemlemek için en ideal yer Drivers kısmıdır. Çünkü burada sadece rakamları baz alarak bir çıkarım yapmak oldukça zor ve hatta mümkün değil gibi; yani Driver kısmını gözetledikten sonra tahminler yürütülebilir, iyi mi kötü mü gibi... Kısacası Drivers kısmı Windows sürücüler, donanım sürücüler ve programların gecikmesi + işlemciyi de ilgilendiren kısmen gözetlemenizi sağlarken, CPUs tarafında daha çok direkt CPU kesintilerini görebilirsiniz, ama bu kesintileri de hangi donanım, hangi program ya da sürücü neden oluyorsa Drivers kısmında ve kısmen çok nadir de olsa "Processes" bölümünde görebilirsiniz.
Şimdi sıra basit bir örnek görüntü ile sonlandırmak istiyorum bu rehberi. Videoda geçen şahıs çok ünlü oyunculara optimizasyon yapan birisi. Kalitesi ve bilgisi ortada.
Ayrıca hatıralarımdan sizlere çok komik bir örnek vereyim. Twitter'da birisi dünya gecikme değeri yapmış gibi LatencyMon değerleri paylaşmıştı. Arkadaşlar eleman öyle kafayı sıyırmış ki mesela Windows'da neredeyse tüm hizmetleri kapatmış, artık büyük ihtimal klasörlere bile giremiyordu, kitlenir falan; kernel yapısını o denli bozmuş; internet bile yok, OBS'den bile kayıt almıyor muhtemelen program açınca PC mavi ekran verebilir her an; dış kameradan çekmiş belli. Neyse bu şahıs bir de kullandığı işlemcisine ait çekirdekleri neredeyse hepsini BIOS'dan kapatmış. 2 miydi, 4 müydü, ne o kadar çekirdek bırakmış. Yukarıdaki abimiz de öyle.Çünkü düz mantık işte, bir şeyin standartların dışına çıkarak ortalıkta "gecikme ustasıyım" diye geziyorlar. Bunları yaptığı için dolayısıyla yukarıda anlattığım USB örneğin numunelik örnek hali olmuş arkadaş, tabii ki kesintiler azalıp neredeyse olmayan bir kıvama gelirse sistemde de gecikme ona göre gözlemlenir, bu düşmek değil yine gözlemleme olur. Çünkü ortada bunun için çabaladığın saçma sapan olaylar var. Lakin kimse bunları bilecek kadar bilgili değil, yem yemekten başka bir şey yok. Birçok beğeni ve birçok yorum atılmış. Tebrik ederim, dünya değil evrenin en düşük gecikmesine sahip birisi çıktı sonunda iniş yaptı dünyamıza haha.