furkaizen

Gelişen
Katılım
15 Kasım 2026
Mesajlar
62
Beğeniler
10
Merhaba arkadaşlar. Yeni toplanan sistemimde RAM kararsızlığı yaşıyorum. Testleri ve sonuçlarını sırayla aktarıyorum. Sistem;
  • İşlemci: AMD Ryzen 7 9800X3D
  • Anakart: ASUS TUF Gaming B850-Pro WiFi7 Neo (BIOS 1804, güncel)
  • RAM: Patriot Viper Venom DDR5-6000 CL30 (2x16 GB)
  • Soğutucu: Arctic Liquid Freezer III Pro 420 mm
  • Ekran kartı: RTX 3060 (geçici)
  • Güç kaynağı: ASUS TUF Gaming 650B Bronze (geçici)
  • Kasa şu an açık, oda soğuk
BIOS değerleri (EXPO açıkken)

EXPO profili: DDR5-6000 30-40-40-76, 1.35 V
MC (VDDIO) voltajı: 1.376 V (Auto). Bir ekranda 1.408 V okudum.
SoC: Auto, okunan değer yaklaşık 1.24 V
FCLK: Auto
EXPO I, EXPO II ve EXPO Tweaked'in zamanlamalarına tek tek baktım, hepsi aynı: tRC 145, tWR 90, tRFC1 884, tRFC2 480, tRFCsb 390, tRRDL 15, tRRDS 8, tFAW 32, tREFI 11677.

Testler (iki çubuk takılıyken)
OCCT bellek testi (EXPO açık, 1 saat): Yaklaşık 4050 hata. Kodlar genelde 1, 5, 6, 7, 8.
OCCT işlemci testi (15 dk): Hata yok. Maksimum 80°C, 4900 MHz.
MemTest86 V11.7 (4800 MHz, varsayılan, 2 saat): Hata yok.
MemTest86 (EXPO Tweaked, tüm testler, 4 pass, 2 saat): FAIL, toplam 4 hata. Hepsi Test 13 (Hammer) sırasında, Pass 1 ve 4'te. Test 0-10 arasında hata yok. Hepsi tek bit, ECC hatası 0.

Sadece Test 13 (4 pass) denemeleri:
EXPO II, 1.35 V: İlk iki deneme temiz, üçüncüde 4 hata.
EXPO I, VDD/VDDQ 1.38 V: 2 hata.
EXPO I, 1.38 V, tREFI 8000: İlk iki deneme temiz, üçüncüde hata. Son denemede toplam 3 hata.

Çubukları tek tek test ettim
Ayarlar aynı (EXPO I, VDD/VDDQ 1.38 V, tREFI 8000), çubuklar sırayla A2 slotunda, ekranda 15.6 GB / x1 Channel.
Çubuk 1: Test 13, 3 x 4 pass, 0 hata.
Çubuk 2: Test 13, 3 x 4 pass, 0 hata.
İki çubuğu yer değiştirmiş şekilde (A2 ve B2) tekrar taktığımda hata geri geldi. İlk 27 saniyede 3 hata çıktı, hepsi Test 13'te.

Gözlemler
Hatalar hep Test 13'te (Hammer), hep tek bit.
Genelde iki yakın adreste, 4 byte arayla çift çıkıyor. Adresler her seferinde farklı.
Hatalar aralıklı: aynı ayarda bazı denemeler temiz.
RAM 36-42°C, işlemci 44-50°C. Sıcaklık sorunu değil.
Sarı "RAM may be vulnerable to row hammer" notunu standart uyarı sayıyorum, hata saymıyorum.
1.38 V ve tREFI 8000 hatayı gidermedi.
5800 MHz denemek istemiyorum, 6000 CL30 kalacak.

Sonuç
İki çubuk da tek başına temiz, hata sadece ikisi birlikte (dual channel) takılıyken çıkıyor. Bu yüzden çubukların bozuk olmadığını, bellek denetleyicisi (IMC) ya da anakart sinyal marjının 6000 MT/s çift kanalda sınırda olduğunu düşünüyorum. Şu an yaptığım;

BIOS'u varsayılana (F5) sıfırlıyorum. Ardından hiçbir elle ayar yapmadan sadece EXPO I ile, iki çubuk A2+B2'deyken Test 13'ü çalıştıracağım. Sonra sırayla VDD/VDDQ 1.38 V, VDDIO/MC 1.40 V, SoC 1.20-1.25 V ve FCLK 2000'i tek tek deneyeceğim.

Sorularım:
Tek çubuk temiz, çift çubuk hatalı bu tablo sizce IMC mi, anakart mı, slot mu? Bu durumda en çok hangi ayar işe yarar (VDDIO/MC, SoC, ProcODT, FCLK, ikincil zamanlamalar)? Hammer testindeki bu tip tek bit hatası günlük kullanımda sorun çıkarır mı? İşlemci veya anakart için garanti süreci gerekir mi? Geçici 650W Bronze PSU bu hatalara yol açabilir mi? Aynı işlemci ve anakartı kullanıp 6000 CL30 çift çubuğu stabil çalıştıran var mı? Hangi ayarlarla?

Önerilerinizi bekliyorum, teşekkürler.

@X99 @demjr @Ayhan Dönmez @shiiw
 
Son düzenleyen: Moderatör:
Merhaba arkadaşlar. Yeni toplanan sistemimde RAM kararsızlığı yaşıyorum. Testleri ve sonuçlarını sırayla aktarıyorum. Sistem;
  • İşlemci: AMD Ryzen 7 9800X3D
  • Anakart: ASUS TUF Gaming B850-Pro WiFi7 Neo (BIOS 1804, güncel)
  • RAM: Patriot Viper Venom DDR5-6000 CL30 (2x16 GB)
  • Soğutucu: Arctic Liquid Freezer III Pro 420 mm
  • Ekran kartı: RTX 3060 (geçici)
  • Güç kaynağı: ASUS TUF Gaming 650B Bronze (geçici)
  • Kasa şu an açık, oda soğuk
BIOS değerleri (EXPO açıkken)

EXPO profili: DDR5-6000 30-40-40-76, 1.35 V
MC (VDDIO) voltajı: 1.376 V (Auto). Bir ekranda 1.408 V okudum.
SoC: Auto, okunan değer yaklaşık 1.24 V
FCLK: Auto
EXPO I, EXPO II ve EXPO Tweaked'in zamanlamalarına tek tek baktım, hepsi aynı: tRC 145, tWR 90, tRFC1 884, tRFC2 480, tRFCsb 390, tRRDL 15, tRRDS 8, tFAW 32, tREFI 11677.

Testler (iki çubuk takılıyken)
OCCT bellek testi (EXPO açık, 1 saat): Yaklaşık 4050 hata. Kodlar genelde 1, 5, 6, 7, 8.
OCCT işlemci testi (15 dk): Hata yok. Maksimum 80°C, 4900 MHz.
MemTest86 V11.7 (4800 MHz, varsayılan, 2 saat): Hata yok.
MemTest86 (EXPO Tweaked, tüm testler, 4 pass, 2 saat): FAIL, toplam 4 hata. Hepsi Test 13 (Hammer) sırasında, Pass 1 ve 4'te. Test 0-10 arasında hata yok. Hepsi tek bit, ECC hatası 0.

Sadece Test 13 (4 pass) denemeleri:
EXPO II, 1.35 V: İlk iki deneme temiz, üçüncüde 4 hata.
EXPO I, VDD/VDDQ 1.38 V: 2 hata.
EXPO I, 1.38 V, tREFI 8000: İlk iki deneme temiz, üçüncüde hata. Son denemede toplam 3 hata.

Çubukları tek tek test ettim
Ayarlar aynı (EXPO I, VDD/VDDQ 1.38 V, tREFI 8000), çubuklar sırayla A2 slotunda, ekranda 15.6 GB / x1 Channel.
Çubuk 1: Test 13, 3 x 4 pass, 0 hata.
Çubuk 2: Test 13, 3 x 4 pass, 0 hata.
İki çubuğu yer değiştirmiş şekilde (A2 ve B2) tekrar taktığımda hata geri geldi. İlk 27 saniyede 3 hata çıktı, hepsi Test 13'te.

Gözlemler
Hatalar hep Test 13'te (Hammer), hep tek bit.
Genelde iki yakın adreste, 4 byte arayla çift çıkıyor. Adresler her seferinde farklı.
Hatalar aralıklı: aynı ayarda bazı denemeler temiz.
RAM 36-42°C, işlemci 44-50°C. Sıcaklık sorunu değil.
Sarı "RAM may be vulnerable to row hammer" notunu standart uyarı sayıyorum, hata saymıyorum.
1.38 V ve tREFI 8000 hatayı gidermedi.
5800 MHz denemek istemiyorum, 6000 CL30 kalacak.

Sonuç
İki çubuk da tek başına temiz, hata sadece ikisi birlikte (dual channel) takılıyken çıkıyor. Bu yüzden çubukların bozuk olmadığını, bellek denetleyicisi (IMC) ya da anakart sinyal marjının 6000 MT/s çift kanalda sınırda olduğunu düşünüyorum. Şu an yaptığım;

BIOS'u varsayılana (F5) sıfırlıyorum. Ardından hiçbir elle ayar yapmadan sadece EXPO I ile, iki çubuk A2+B2'deyken Test 13'ü çalıştıracağım. Sonra sırayla VDD/VDDQ 1.38 V, VDDIO/MC 1.40 V, SoC 1.20-1.25 V ve FCLK 2000'i tek tek deneyeceğim.

Sorularım:
Tek çubuk temiz, çift çubuk hatalı bu tablo sizce IMC mi, anakart mı, slot mu? Bu durumda en çok hangi ayar işe yarar (VDDIO/MC, SoC, ProcODT, FCLK, ikincil zamanlamalar)? Hammer testindeki bu tip tek bit hatası günlük kullanımda sorun çıkarır mı? İşlemci veya anakart için garanti süreci gerekir mi? Geçici 650W Bronze PSU bu hatalara yol açabilir mi? Aynı işlemci ve anakartı kullanıp 6000 CL30 çift çubuğu stabil çalıştıran var mı? Hangi ayarlarla?

Önerilerinizi bekliyorum, teşekkürler.

@X99 @demjr @Ayhan Dönmez @shiiw
IMC olabilir, EXPO 1'de VDD ve VDDQ 1.4 esleyin. VDDIO yine aynen 1.4 olsun. VDDG CCD/IOD 1.05. VDDP 1.05 deneyin. Sifir BIOS uzerinde sadece Integrated Graphics disabled alin. SoC ise 1.20 - 1.25 - 1.275 - 1.3 olarak deneyin.
 

RAM kararsızlığı yaşadığınızı nasıl anladınız? Oyun ve programlarda donma takılma ya da sistem boşta mavi ekran alma gibi durumlar var mı? ZenTimings programı ile iki slotun görselini ekleyin, telemetry kısmını özellikle yükleyin. Manuel ayar yaptıysanız bu sebepten dolayı kararsızlık var diyorsanız, yaptığınız ayarlar yanlıştır. BIOS güncelse; D.O.C.P profiel 1 enabled konumda hata almazsınız. İllaki bir şeyleri kurcalamışsınızdır hata o yüzdendir.
 
RAM kararsızlığı yaşadığını nasıl anladınız? Oyun ve programlarda donma takılma ya da sistem boşta mavi ekran alma gibi durumlar var mı? ZenTimings programı ile iki slotun görselini ekleyin, telemetry kısmını özellikle yükleyin. Manuel ayar yaptıysan bu sebepten dolayı kararsızlık var diyorsan, yaptığın ayarlar yanlıştır. BIOS güncelse; D.O.C.p profiel 1 enabled konumda hata almazsınız.
Herhangi bir sorun yaşamadım çünkü memtest testini başarıyla geçmeden sistemi hiç kullanmadım. Sadece occt testinde hata alınca memtest'e girdim. Hammer test aslında çokta önemli değilmiş bu ramlerinbozuk olduğunu gösteren bir şeyde değilmiş biraz okudum forumları.

Doğru yaptıysam deneyeyim mi ? @shiiw @utkuversus
 

Dosya Ekleri

  • 20261121_164130.webp
    20261121_164130.webp
    3,4 MB · Görüntüleme: 4
IMC tırt gibi geldi bana, ben valla SOC 1.15'de tutuyorum. Trefi 65535

Bilenler bilir, 1.015v'de bile CL30 Tightest+High Efficiency 6000Mhz 3 gün sorunsuz kullandım.

Şu anki durum 1.15 SoC+Soc/Uncore Enabled+Zen Timings : OC Profili değil.

1795268673423.webp
 
Son düzenleme:
RAM kararsızlığı yaşadığınızı nasıl anladınız? Oyun ve programlarda donma takılma ya da sistem boşta mavi ekran alma gibi durumlar var mı? ZenTimings programı ile iki slotun görselini ekleyin, telemetry kısmını özellikle yükleyin. Manuel ayar yaptıysanız bu sebepten dolayı kararsızlık var diyorsanız, yaptığınız ayarlar yanlıştır. BIOS güncelse; D.O.C.P profiel 1 enabled konumda hata almazsınız. İllaki bir şeyleri kurcalamışsınızdır hata o yüzdendir.
Anakartta default olarak girilmiş expo1 Expo 2 ve Expo tweaked dışında hiçbir şeyi değiştirmedim integrated graphics miydi neydi onu disabled etmek dışında. Bu şekilde Hammer test 13te her birinde hata aldım.
 
İntegrated Graphics miydi neydi onu disabled etmek dışında. Bu şekilde hammer test 13'te her birinde hata aldım.

EXPO stok olarak kapalı gelir zaten, orası ayrı, senin sistemde bir sorun olacağını sanmam. @shiiw zaten gerekli ayarları iletmiş. Üzerine extra olarak, sistemin hızlı açılması için BIOS'tan context restore ayarını enabled yapabilirsin, Power down ayarını kapatabilrsin, çok gerek yok ama bank Refresh mode ayarını da normale alabilirsin. Windows'u da sadeleştirebilirsin, OneDrive, Edge ve Armoury Crate gibi uygulamaları başlangıç ayarından kaptın, arka planda çalışmasın. RAM sıcakların zaten normal. 9800X3D işlemcinin en kötü ımc ön bellek denetleyicisi de iyidir, sorun yaşatmaz.