Ubuntu tabanlı mı yoksa Debian tabanlı mı işletim sistemi geliştirmeliyiz?

Hasan Merkit · 17 Aralık 2025

Sensei dedi:
Aslında tam tersi, önemli bir detay. Konu: Ubuntu mu seçilecek Debian mı? Peki ne için bu seçim yapılıyor? Amaç nedir? Seçim kriterlerinden en önemlisi seçilecek dağıtımın geliştirme amacına uygunluğu olmalı.

Atıyorum amaç son kullanıcı için "en iyi dağıtımı" yapmaksa Ubuntu seçin geçin. Şu an bulunduğum ofiste mesela herkes Ubuntu kullanıyor. İnsanlar Ubuntu kullanıyorsa siz de Ubuntu'yu güzelleştirirsiniz.

Veya stabiliteden ödün vermeden/en az ödünle en hızlı dağıtım mı amacınız? Debian, Ubuntu'ya göre daha sade olduğu için Snap'leri sildim, şunları kapattım, bunları yok ettim diye uğraşmadan daha kolay başlangıç yapabilirsiniz.

Son kullanıcı ve stabilite.

Ubuntu üstünden de Debian kadar stabil dağıtım elde edebileceğimizin düşüncesindeyiz. Bu hafta bunun yoğun testlerini yapacağız. Her şey, en temelinden inşa ediliyor. Şu anda masaüstü ortamı bile olmadan Debian veya Ubuntu inşa edince ortaya çıkan dağıtım, tamamen aynı stabillilte ile çalışıyor.

Bizim için son kullanıcı odağı da stabil sistem de çok önemli. Özellikle her son kullanıcıyı kapsamasını istiyoruz. Sırf bu yüzden çift tıklama ile her şeyi doğru yapabilecek dağıtım hayalimiz var.

Örneğin Windows veya macOS kullanan biri PiluX'e geçiş mi yaptı? Uygulama kurma konusunda hiç zorluk yaşasın istemiyoruz. DEB dosyası mı açmaya çalıştı? Kurucumuz çıksın. (Biz bunu yazana kadar gdebi-gui ile karşılaşır.) EXE dosyasını açmaya mı çalıştı? Wine paketini kurmayı öneren bir GUI ile karşılaşacak ve kuruluysa da direkt WINE üstünde açacak.

Sistemde gezinirken de diğer dağıtımlar gibi bilmediği kavram ve terimleri, sistem araçlarını gözü önüne sokmayacağız.

Nefs İlmi · 17 Aralık 2025

Bence Ubuntu.
Debian tabanlı Pardus var. Her ne kadar sevilmese de Debian'ın son kullanıcı için olan hali diye niteliyorum ben.

8884 · 17 Aralık 2025

Hasan Merkit dedi:
Ubuntu, Debian tabanlı bir dağıtım olsa da başka dağıtımların da Ubuntu tabanlı olması mümkündür. Linux Mint ve Pop!_OS buna güzel örneklerdir.

Geliştirmekte olduğumuz dağıtım için kritik bir karar aşamasındayız. Ekibime iki ayrı anket yapacağımı söylemiştim. PiluX kapalı beta ekibinin oy kullandığı ilk ankette sonuçlar şöyle oldu:

5 Debian
1 Ubuntu

Ubuntu oyu veren tek kişi de bendim.

Asıl meseleye gelelim.

Ubuntu, Linux dünyasında en çok eleştirilen dağıtımlardan biri. Açık konuşayım, ben de Ubuntu’yu pek sevmem. Ancak şu gerçeği kabul etmek gerekiyor: Artık profesyonel seviyede bir dağıtım geliştirecek bilgi ve tecrübeye sahibiz ve “Ubuntu üzerinden, Ubuntu’dan daha iyi bir dağıtım” geliştirebiliriz.

Örneği var mı? Var. Linux Mint.

Bana göre standart Ubuntu hem zayıf hem de Linux Mint’in yanına yaklaşamaz. Ama Linux Mint’in Ubuntu tabanlı olduğunu unutmayalım.

Ubuntu neden sevilmiyor?

SNAP? Çözeriz. Ön yüklü uygulamalar? Buna dağıtım geliştiricisi karar verir. Ubuntu tabanlı gidersek Linux Mint'in yaptığı gibi SNAP varsayılan olarak yasaklı olur. Firefox klasik repo üzerinden gelir.

Dağıtım geliştirirken sistemde ne olacağına biz karar veririz. sudo? nano systemd? Hâttâ Kernel? Evet! Hepsi bizim kontrolümüzde. Bloat (şişirme) uygulamalardan biz de hoşlanmıyoruz.

PiluX, tamamen son kullanıcı deneyimine odaklanan bir işletim sistemi olacak.

Konfor konusunda hedefimiz:

Kullanıcı sistemi kurar.
Masaüstü gelir.
Saatlerce ayar yapmakla ugrasmaz
Bilgisayarının keyfini sürer

Peki neden ikinci anket ve neden Ubuntu oyu?

İlk ankette çoğunluğun Debian çıkacağını zaten tahmin ediyordum. PiluX’un ilk sürümleri Ubuntu tabanlıydı ve bu sürümleri deneyen arkadaşlarımız, Ubuntu yüzünden yaşadığımız sorunları çok iyi biliyor. Ubuntu kurucusu çok hantal idi. SNAP dayatması konularında ciddi sıkıntılar yaşadık. Ama artık hepsini aştık.

Şu an kullandığımız Ubuntu tabanı:

Debian’a çok yakın

amamen sade

systemd bile bizim tercihimiz

SNAP mi? Zaten yok.

Bahsettiğimiz Ubuntu tabanı yaklaşık 60 MB. Ping atsan command not found hatası alırsın. SNAP, şişirme uygulamalar? Yok. Her şey temelden.

PiluX hâlâ geliştirme aşamasında.
(Evet, biraz uzadı )

Ama şunu bilin ki bu proje için 2-3 ay önce işimden ayrıldım ve Techolay moderatörlüğüne ara verdim. Tamamen bu projeye odaklandım.

Bunların hepsini PiluX projesine odaklanmak için yaptım. PiluX kesinlikle çıkacak.

Şu anda: Debian’ı da Ubuntu’yu da en temel hâlinden geliştiriyoruz. Ubuntu tabanlı bir PiluX:

Debian’dan daha ağır olmayacak

Performans farkı olmayacak

O hâlde neden Ubuntu’ya şans vermeyelim?

Daha güncel depolar.

Daha büyük topluluk ve daha fazla kaynak.

Daha güncel NVIDIA sürücüleri.

Debian’a kıyasla biraz daha iyi uygulama desteği.

Canonical’ın ticari yapısı, sürücü ve topluluk desteğini güçlendiriyor.

Ne kaybediyoruz? 32-bit PiluX üretme imkânı. (i686, Kernel 6.1) Değer mi, siz karar verin.

Geçmiş Ubuntu sorunları ve çözümleri:

1. SNAP dayatması: Aşıldı
2. SNAP tabanlı, geliştirici dostu olmayan kurucu: @MKerem & @Exinie sayesinde çözüldü. Kendi kurucumuzu yazıyoruz.
3. Kurulum / APT kilitlenmeleri: command-not-found kaynaklıydı. Ubuntu çözmüş olsa da kullanmayacağız.

Görüşlerinizi mutlaka paylaşın.
İkinci anketten önce bu metni ekiple paylaşacağım ve yorumlarınızı dikkatle okuyacağız.

Eminim ki ikinci ankette Ubuntu oyları artacaktır.

Ubuntu tabanlı ama Ubuntu’dan çok daha iyi bir dağıtım yapmak için elimizden geleni yapacağız.

Elinize sağlık Bence Ubuntu tabanlı fena olmaz.
Ama iki sorum var.
Systemd dışında alternatif init ihtimali tamamen kapalı mı?
Ubuntu Seçilirse hangi sürüm dalı baz alınacak peki?

Hasan Merkit · 17 Aralık 2025

8884 dedi:
Elinize sağlık Bence Ubuntu tabanlı fena olmaz.
Ama iki sorum var. Systemd dışında alternatif init ihtimali tamamen kapalı mı? Ubuntu Seçilirse hangi sürüm dalı baz alınacak peki?

Biz de systemd kullanacağız.
Ubuntu: 26.04 (Resolute)
Debian: 14 (Şu anda testing)

Sensei · 17 Aralık 2025

Hasan Merkit dedi:
Son kullanıcı ve stabilite.

Ubuntu üstünden de Debian kadar stabil dağıtım elde edebileceğimizin düşüncesindeyiz. Bu hafta bunun yoğun testlerini yapacağız. Her şey, en temelinden inşa ediliyor. Şu anda masaüstü ortamı bile olmadan Debian veya Ubuntu inşa edince ortaya çıkan dağıtım, tamamen aynı stabillilte ile çalışıyor.

Bizim için son kullanıcı odağı da stabil sistem de çok önemli. Özellikle her son kullanıcıyı kapsamasını istiyoruz. Sırf bu yüzden çift tıklama ile her şeyi doğru yapabilecek dağıtım hayalimiz var.

Örneğin Windows veya macOS kullanan biri PiluX'e geçiş mi yaptı? Uygulama kurma konusunda hiç zorluk yaşasın istemiyoruz. DEB dosyası mı açmaya çalıştı? Kurucumuz çıksın. (Biz bunu yazana kadar gdebi-gui ile karşılaşır.) EXE dosyasını açmaya mı çalıştı? Wine paketini kurmayı öneren bir GUI ile karşılaşacak ve kuruluysa da direkt WINE üstünde açacak.

Sistemde gezinirken de diğer dağıtımlar gibi bilmediği kavram ve terimleri, sistem araçlarını gözü önüne sokmayacağız.

Son kullanıcı Ubuntu bilir, Ubuntu kullanır. Bugün anket yapsanız Ubuntu kullanmasına rağmen Debian'ı hayatında duymamış adamlar bile bulabilirsiniz. Amaç son kullanıcıysa Ubuntu temel almak en mantıklısı olur.

The Shorekeeper · 17 Aralık 2025

Debian iyidir. Ubuntu'nun adını duyunca tiksinme geliyor nedense.

Cruslan · 17 Aralık 2025

Hasan Merkit dedi:
Ubuntu'da SNAP zorlaması ile kurulan ancak Debian'da standart olarak inebilen birkaç paket örneği verebilir misiniz?

Benim hatırladığım Firefox idi. Devamını da getireceklerini düşünüyorum.

Hasan Merkit dedi:
Dağıtımın Release sürümünü testing/unstable repo ile sunamayız. Debian "trixie" bile daha çıkalı çok olmadan repolarındaki paketler eskimeye başladı. Güncel depoların sandığınızdan çok anlamı var maalesef. Bunun acısını Debian'da çektik.

Kullanıcılara stabil ve düzgün bir ortam sunamadıktan sonra ha güncel kalmış ha eski kalmış. Debian sürekli bugfix ve güvenlik güncellemelerini geriye dönük port ediyor.

Hasan Merkit dedi:
Arama motorlarını bol bol kullandık. Ubuntu ile Debian arasında kaynak ve destek bakımından bol farklar var maalesef.

Buna cevap vermiştim. Herhangi bir dağıtımdaki bir çözümü başka dağıtımda da kullanabilirsiniz. Direkt geçerliliği yok. Madem sizin için "doküman" çok önemliyse Arch Linux kurun o zaman.

Hasan Merkit dedi:
Maalesef NVIDIA da sandığınızdan çok önemli bir konudur.

Kendi deponuzu da kurmayacak mısınız? 390, 470 , 535, 580 gibi majör sürümleri gömebilirsiniz. Zaten binary driver, derlemesi de yok.

Hasan Merkit dedi:
Yazdıklarından şunları anlıyorum @Cruslan, Debian ile Ubuntu arasındaki ciddi seviyedeki sürücü farkını bilmediğini düşünüyorum. Konu sadece NVIDIA da değil. Bir de Ubuntu zorlamalarına takılı kalabileceğimizi düşünüyorsun. Ürettiğimiz test amaçlı sistem hakkında şunu söyleyeyim, sadece VM GPU sürücüsü kurduk ve Ubuntu, sadece repository değiştirilmiş bir Debian stabilliğinde çalışıyor.

non-free-firmware'de nerdeyse her sürücünün binary blobu var. Çok güncel donanımlarımda bile sorun çekmezken başkası niye çeksin ki? Bunun haricinde Debian'ın 32 yaşında olduğunu, 13 majör sürümünün çıktığını ve bu güne kadar sunduğu şeylerden hiç taviz vermediğinin altını çizerim. Kendi stabilitesini de serverlerde bu zaman içinde kanıtlamıştır.

Hasan Merkit dedi:
Aslında ikinci anketi sunmadan önce hem Debian hem de Ubuntu üstünden iskelet bir sistem üretip deneyimlemeniz için paylaşmayı düşünüyorum.

Uğraştırmayacaksa bu daha iyi bir seçim olur. İnsanlar da görecektir neden Debian dediğimizi. Ubuntu'nun şu anki yeri Windows'la aynı. QA'dan uzak, buglu AI çöplerinin doldurulduğu sözde modern işletim sistemi. Millette bundan kaçmaya çalışıyor. Siz ne kadar yapabiliriz deseniz de Ubuntu'nun deposuna kendinizi mahkum ettiğiniz için paketlerin yönetim şekline kadar bu Canonical'ın corpo greed'i dağıtımınıza işleyecek.

Hasan Merkit · 17 Aralık 2025

Cruslan dedi:
Benim hatırladığım Firefox idi. Devamını da getireceklerini düşünüyorum.

Evet tam olarak sadece Firefox ve birkaç gözümüzde işe yaramaz paket. Firefox ise kendi reposunu kullanıyoruz. Bu yüzden bizde SNAP değil.

Cruslan dedi:
Kullanıcılara stabil ve düzgün bir ortam sunamadıktan sonra ha güncel kalmış ha eski kalmış.

Ürettiğimiz Ubuntu, Debian ile aynı stabillikte çalışmaz ise zaten geçiş yapılmaz.

Cruslan dedi:
Debian sürekli bugfix ve güvenlik güncellemelerini geriye dönük port ediyor.

Ubuntu da.

Cruslan dedi:
Madem sizin için "doküman" çok önemliyse Arch Linux kurun o zaman.

Ne alaka şimdi?

Cruslan dedi:
Kendi deponuzu da kurmayacak mısınız?

İmkanımız yok.

Cruslan dedi:
Çok güncel donanımlarımda bile sorun çekmezken başkası niye çeksin ki?

5000 serisi bazı ekran kartları Debian'da olmayan güncel sürücüleri istiyor. Bu bir örnek.

Cruslan dedi:
Ubuntu'nun şu anki yeri Windows'la aynı. QA'dan uzak, buglu AI çöplerinin doldurulduğu sözde modern işletim sistemi.

Paketler PiluX'de titizlikle seçiliyor.

Cruslan · 17 Aralık 2025

Hasan Merkit dedi:
Paketler PiluX'de titizlikle seçiliyor.

Seçebileceğiniz paketler zaten sınırlı. Ubuntu'dan çok farklı bir deneyim sunabileceğinizi düşünmüyorum. Şayet Linux Mint'in hem Debian hem de Ubuntu tabanlı sürümlerinde kendi paketleri için ayrı depoları var. Kendi ekledikleri şeyleri kendi depolarından hostluyorlar. İnsanlar zaten Debian demiş, ben de Debian diyorum. Ubuntu ile çıkarırsanız kendi ayağınıza sıkarsınız, rengi değişmiş Ubuntu Flavour'larından birisi olarak kalır. Madem insanların dediği önemli değil, neden soruyorsunuz ki?

Hasan Merkit · 17 Aralık 2025

Cruslan dedi:
Seçebileceğiniz paketler zaten sınırlı. Ubuntu'dan çok farklı bir deneyim sunabileceğinizi düşünmüyorum.

Eskisi gibi direkt Ubuntu Desktop veya Ubuntu Server imajına CHROOT atarak veya daha ilkel bir şekilde systemback alsaydık o zaman buna katılırdım.

Cruslan dedi:
Madem insanların dediği önemli değil, neden soruyorsunuz ki?

Fikir alışverişi. Tabii ki de kullanıcıların fikirleri önemli.

Cruslan dedi:
Benim hatırladığım Firefox idi. Devamını da getireceklerini düşünüyorum.

PiluX, Mozilla Firefox repository içerir. Firefox için Mozilla Firefox repository kullanılır. Ayrıca "snapd" paketi engelli gelecektir.

Şimdi paket listesi:

root@Ubuntu:~# apt-cache rdepends snapd
snapd
Reverse Depends:
snap-confine
xubuntu-desktop-minimal
xubuntu-desktop
vanilla-gnome-desktop
ubuntustudio-desktop-core
ubuntustudio-desktop
ubuntukylin-desktop-minimal
ubuntukylin-desktop
ubuntucinnamon-desktop-minimal
ubuntu-unity-desktop
ubuntu-snappy-cli
ubuntu-snappy
ubuntu-mate-desktop
ubuntu-mate-core
ubuntu-core-snapd-units
ubuntu-core-launcher
ubuntu-budgie-desktop-minimal
ubuntu-budgie-desktop
snapd-xdg-open
snapd-seed-glue
snapd-installation-monitor
firefox
qml-module-snapd
plasma-discover-backend-snap
lubuntu-desktop
libsnapd-qt-2-1
kubuntu-desktop
gnome-software-plugin-snap
fwupd-snap
edubuntu-desktop-minimal
chromium-browser
ubuntu-wsl
ubuntu-server-minimal
ubuntu-server
ubuntu-desktop-minimal
ubuntu-desktop
ubuntu-cloud-minimal
thunderbird
livecd-rootfs
libsnapd-glib-2-1
apparmor
command-not-found

Hadi şimdi yavaş yavaş listeyi çözelim.

1. command-not-found:

"command-not-found" zaten bizim sevmediğimiz bir paket. 2021 yılında yapılan PiluX'de soruna neden oluyordu. O olmazsa ne kaybederiz? Var olmayan komutlar için öneriler. Bu da Debian'da zaten yok. Çok gerekli bir paket de değil.

Bu paket, aşağıdaki probleme neden oluyordu:

https://www.teteos.net/d/37-ubuntu-2004-ve-ustu-apt-get-update-sonunda-takilma-sorunu

2. firefox ve thunderbird

An itibariyle geliştirdiğimiz PiluX işletim sisteminde Firefox, Mozilla tarafından sağlanan ve tüm Debian tabanlı dağıtımlara hitap eden repository kullanmaktadır.

3. chromium-browser

Bu tarayıcıyı SNAP olmadan edinebiliyoruz.

Zaten direkt SNAP ile ilgili olan paketleri de listeden çıkartalım:

xubuntu-desktop-minimal
xubuntu-desktop
vanilla-gnome-desktop
ubuntustudio-desktop-core
ubuntustudio-desktop
ubuntukylin-desktop-minimal
ubuntukylin-desktop
ubuntucinnamon-desktop-minimal
ubuntu-unity-desktop
ubuntu-mate-desktop
ubuntu-mate-core
ubuntu-core-snapd-units
ubuntu-core-launcher
ubuntu-budgie-desktop-minimal
ubuntu-budgie-desktop
lubuntu-desktop
kubuntu-desktop
edubuntu-desktop-minimal
ubuntu-wsl
ubuntu-server-minimal
ubuntu-server
ubuntu-desktop-minimal
ubuntu-desktop
ubuntu-cloud-minimal
livecd-rootfs
apparmor

PiluX zaten GNOME ile geliyor. GNOME forku veya farklı desktop forku sağlayacak paketleri de çıkaralım.

ubuntu-wsl
ubuntu-server-minimal
ubuntu-server
ubuntu-cloud-minimal
livecd-rootfs
apparmor

Bu 6 paket kaldı. Bunlar olmadan da Linux hayatı gayet güzel devam ediyor öyle değil mi? @Cruslan

Ubuntu tabanlı mı yoksa Debian tabanlı mı işletim sistemi geliştirmeliyiz?

Detaylar

Hasan Merkit

Moderasyon Üyesi

Nefs İlmi

Üstün

8884

Uzman

Hasan Merkit

Moderasyon Üyesi

Sensei

Üstün

The Shorekeeper

Üstün

Cruslan

Bilgin

Hasan Merkit

Moderasyon Üyesi

Cruslan

Bilgin

Hasan Merkit

Moderasyon Üyesi

Benzer konular

Yeni konular

Yeni mesajlar