İnsan temelde kötü müdür ya da uygun ortam ve yer bulursa kötülüğe müsait midir?

adios · 30 Eylül 2026

Isenea Dieur Has dedi:
Çok uç durumlar harici dediğiniz saçma maalesef. Kötülük adı üstünde kötüdür. Topluma göre, ahlaki değerlere göre ve hukuksal kurallara göre kötüdür

Doğrunun göreceli olduğunu düşünüyorum, bu yüzden iyi kötü denilen şey de perspektife yani kişiye göre değişebilir rahatlıkla.

Isenea Dieur Has · 30 Eylül 2026

adios dedi:
Doğrunun göreceli olduğunu düşünüyorum, bu yüzden iyi kötü denilen şey de perspektife yani kişiye göre değişebilir rahatlıkla.

Dediğim gibi ekstrem durumlar haricindeki çoğu kavram iyi-kötü olarak net sınıflandırılabilir. Doğruyu göreceli görmek de, doğruya farklı perspektiften bakmak da bu olgunun temelini değiştirmez. Ekstrem durumlar da; savaş, kıtlık, isyan, OHAL vb. durumlardır.

Atamyolundayız · 30 Eylül 2026

Bazı insanlar temelde kötü olabilir çünkü dini kullanıp paraları sayanlar benim için yeterli ve temelde kötüdür.

Xackwild · 30 Eylül 2026

Atamyolundayız dedi:
Bazı insanlar temelde kötü olabilir çünkü dini kullanıp paraları sayanlar benim için yeterli ve temelde kötüdür.

Din insana ahlaklı bir insan olmayı öğretemez. Bu değere insan sadece sorgulayarak ulaşır. Din ise sorgulamak yerine itaat etmeyi öğretir. Dinin günümüzde insanları kontrol altında tutmak ve zenginleşme aracı olarak kullanılamktan başka bir işlevi yok. Yani dindar bir insanın kötü olabileceği gibi ateist bir insan da iyi olabilir.

naganen · 30 Eylül 2026

Xackwild dedi:
Din insana ahlaklı bir insan olmayı öğretemez. Bu değere insan sadece sorgulayarak ulaşır. Din ise sorgulamak yerine itaat etmeyi öğretir. Dinin günümüzde insanları kontrol altında tutmak ve zenginleşme aracı olarak kullanılamktan başka bir işlevi yok. Yani dindar bir insanın kötü olabileceği gibi ateist bir insan da iyi olabilir.

Ekleme yapayım. Tam tersine toplum dini değerler ile insanlara dayatmalarda bulunduğu ve neden böyle davranması gerektiğini öğretmediği, gerçekten bir sağduyu aşılanmadığı için genelde çoğu insanda ters teper. Dayatılan şeyler bir bilinç aşılamak yerine tam tersine çiğnenmesi haz veren, insanlar görmediğinde ve yargılamadığında ortadan kalktığı düşünülen kurallar haline dönüşürler. Din dediğimiz şeyin kulaktan kulağa yayılan ve kaynağının doğruluğu bile tartışmalı olduğu halde bunun üstüne çarpıtılmış bilgiler ve olgulardan oluşması da cabası.

Dini baskının yoğun olduğu, insanların ağzından din iman düşmeyen toplumların "kafir" olarak tanımladıkları toplumlardan daha yozlaşmış ve daha ahlaksız olduğunu rahatça gözlemleyebilirsiniz.

Atamyolundayız · 30 Eylül 2026

Xackwild dedi:
Din insana ahlaklı bir insan olmayı öğretemez. Bu değere insan sadece sorgulayarak ulaşır. Din ise sorgulamak yerine itaat etmeyi öğretir. Dinin günümüzde insanları kontrol altında tutmak ve zenginleşme aracı olarak kullanılamktan başka bir işlevi yok. Yani dindar bir insanın kötü olabileceği gibi ateist bir insan da iyi olabilir.

Hocam anlatmak istediğimi anlatamadım. Demek istediğim maskeleme için kullananlar benim için saf kötülük.

EmirBey · 30 Eylül 2026

naganen dedi:
Hayır insan temelde kötü değildir. Yaşadığı, büyüdüğü ortam ve öğrendiği, edindiği bilgiler onun neyi iyi neyi kötü olarak gördüğü algısını oluşturur.

Toplumsal etik değerlere ve kurallara göre düşünürsen insanların kötülük algısı değişkendir. Toplumun kötü kabul ettiği şeyleri her birey kötü olarak görmeyebilir ya da farklı toplumlar için kötülük farklı şeyler ifade ediyor olabilir.

Ayrıca kimse salt kötü veya salt iyi olamaz. Bu göreceli bir kavram olduğu gibi insanlar siyah-beyaz hayatlar yaşamazlar. Bir yetime yardım eden, aç karınları doyuran birinin yeri geldiğinde hırsızlık yapması veya insanlara zarar vermesi bu insanın iyi veya kötü olarak tanımlanmasını zorlaştırır.

İnsan bir hayvan olduğundan mütevellit de dürtüleri ve içgüdüleri vardır. İnsanlar hep daha fazlasını isteme ve elde etmeye çalışma eğilimindedir. Bu güdü ne kadar şey elde edersen et hep daha fazlasına yönelmeni sana şart koşar. Bu tip Epstein adası gibi olayların sebebi de bu insanların artık elde edecek bir şey bulamadıkları için yaptıklarının kötü olduğunu bilseler bile bir şeyleri elde etme ve tatmin olmak uğruna bu yola sapmasından kaynaklanır. Bir noktadan sonra yoldan o kadar saparlar ki "insan" olmaktan dahi uzaklaşırlar.

Bu tarih boyunca hep böyle olmuştur, günümüzde de böyledir, gelecekte de böyle olacaktır. Bu gibi şeyleri engelleyecek yegane güç toplumun bu insanları tespit etmesi ve cezalandırmasıdır ama iyinin ve kötünün göreceli olması, toplumun popülist yaklaşımları yüzünden alacağı yanlış kararlar ve bu kararı kimlerin vermesi gerektiği ayrı bir tartışma konusudur.

O zaman kendimizi dizginleyebildiğimiz kadar insan olabildik demektir. Böyle mi anlamalıyız?

adios dedi:
Kötülük yeri gelince göreceli olabilir. Bu yüzden bu soru mantıklı gelmiyor bana. Kime göre kötü?

Bu mantıkla bakarsan iyi ve kötü kavramlarının insanlar arasında ağızdan ağıza dolaşıyor olması da mantıksız ve Epstein'in kötü olmadığını düşünenler haklı olabilirmiş gibi bir yere çıkıyor bu.

Xackwild dedi:
İnsanın ahlaki değerlerini belirleyen şey tamamen çevresel faktörlerdir. İyiliğin ve kötülüğün sınırlarını çizen ise yine insan faktörüdür. İyilik veya kötülük bu faktörler tarafından bireye yüklenir. Eğer birey sorgulayan bir beyine sahip değilse, iyilik ya da kötülüğe ne kadar maruz kalmışsa, o yöne eğilim gösterir. Ahlaki değerler aynı zamanda dinamiktir. Örneğin; iyi ya da kötü insanların büyük çoğunluğu hayvanları sevmesine rağmen, aynı çoğuluk hayvanlarla beslenir. Bu yüzden veganlık ahlaki bir seçimdir. İnsanları ortak bir iyiliğe götürecek tek kural; kendisine yapılmasını istemediği şeyi, başkasına yapmamasıdır. Dediğim gibi ahlaki değerlerin sınırlarını belirleyen şey yine insandır.

Bu yazına göre Epstein'in kötü biri olduğunu düşünmek için elimizde hiçbir sebep yok.

Prof. Dr. Abuzer Kömürcü · 30 Eylül 2026

İnsan temelde acımasız biridir.
Tıpkı doğa gibi ama asla kötü değil
Bizi iyi veya kötü yapan ailemiz ve çevremizdir.
Aldığımız zihinsel ve fiziksel eğitimler sayesinde belli bir " seviyeye " geliyoruz.
Sonrası ise bizim yaptığımız seçimler doğrultusunda kendimizi geliştiriyoruz.
Ama bu gelişmişlik ne kadar yeterli orası tartışılır.
Benim görüşüm bu.

EmirBey · 30 Eylül 2026

adios dedi:
Kötülük yeri gelince göreceli olabilir. Bu yüzden bu soru mantıklı gelmiyor bana. Kime göre kötü?

İnsan algısından bağımsız olarak iyi ve kötü kavramlari hayatın gerçekleri arasındadır.

naganen · 30 Eylül 2026

EmirBey dedi:
O zaman kendimizi dizginleyebildiğimiz kadar insan olabildik demektir. Böyle mi anlamalıyız?

Toplum her zaman bizden dürtülerimizi dizginlememizi bekler, dürtülerini en iyi dizginleyen insanlar da medeni olarak kabul edilir. Tabi bu uzun uzadıya ayrı bir tartışma konusu.

Ama benim anlatmak istediğim dürtülerden bağımsız olarak insanın kötü olmasının çevresinden, yaşantısından, hayat şartlarından aldıklarından gelmesidir. Ve bir insanın kötü olarak kabul edilebilmesinin göreceli olduğunu düşünüyorum.

İnsan temelde kötü müdür ya da uygun ortam ve yer bulursa kötülüğe müsait midir?

Detaylar

adios

Bilgin

Isenea Dieur Has

Bilgin

Atamyolundayız

Üstün

Xackwild

Uzman

naganen

Üstün

Atamyolundayız

Üstün

EmirBey

Uzman

Prof. Dr. Abuzer Kömürcü

Başarılı

EmirBey

Uzman

naganen

Üstün

Benzer konular

Yeni konular

Yeni mesajlar