Psikanaliz hakkında ne düşünüyorsunuz?

Psikanaliz insanların neden böyle düşündüğünü, neden aynı hataları tekrar ettiğini, neden istemediği halde aynı ilişki kalıplarına sürüklendiğini veya bazen kendi kendini sabote ettiğini anlamaya çalışan bir psikoterapi ekolüdür.

Temel iddiası şudur: İnsan davranışlarının önemli bir kısmı, farkında olmadığımız süreçler tarafından yönlendirilir. Yani insan, kendini sandığı kadar tanımaz.

Örneğin bir kişi sürekli kendisini değersiz hissettiren partnerleri seçiyorsa, psikanaliz bunu sadece "yanlış seçim" olarak görmez. Bu tekrarın nedenini araştırır. Kişi aslında neyi tekrar ediyor? Neden farklı biriyle karşılaşsa bile benzer ilişkilere yöneliyor?

Bir kişi her fırsatta insanlık tarihinde önemli bir yer tutan aşkı ve sevgiyi çıkarcı bulduğunu söylüyor, duygusal yakınlığa daha mesafeli ve mekanik bir yerden konuşuyor olabilir. Psikanaliz burada "Gerçekten böyle mi düşünüyor?" sorusunun yanında şu ihtimali de araştırır: acaba erken çocukluk dönemindeki ilişkilerinde sevgi gibi temel duygusal ihtiyaçları yeterince karşılanmadı mı? Sevgi onun dünyasında sürekli bir şartın veya talebin karşılığı olarak mı yaşandı? Yoksa bu tutumun arkasında bambaşka bir hikâye mi var?

İşte psikanaliz bunu merak eder.

Psikanalizde terapist genellikle hazır tavsiyeler vermez. Daha çok kişinin konuşmasını, anlattıkları arasındaki tekrarları, dil sürçmelerini, çelişkilerini, rüyalarını ve kullandığı ifadeleri birlikte incelemeye çalışır. Çünkü psikanalize göre insan, çoğu zaman farkında olmadığı şeyleri konuşurken de ele verir.

Dolayısıyla amaç "pozitif düşün", "özgüven kazan" gibi öneriler vermek değil. Kişinin kendi hikâyesini ve arzularını anlamasına yardımcı olmaktır.

Siz psikanaliz hakkında ne düşünüyorsunuz? Kulağınıza nasıl geliyor?