Merhaba arkadaşlar. Yeni toplanan sistemimde RAM kararsızlığı yaşıyorum. Testleri ve sonuçlarını sırayla aktarıyorum. Sistem;
- İşlemci: AMD Ryzen 7 9800X3D
- Anakart: ASUS TUF Gaming B850-Pro WiFi7 Neo (BIOS 1804, güncel)
- RAM: Patriot Viper Venom DDR5-6000 CL30 (2x16 GB)
- Soğutucu: Arctic Liquid Freezer III Pro 420 mm
- Ekran kartı: RTX 3060 (geçici)
- Güç kaynağı: ASUS TUF Gaming 650B Bronze (geçici)
- Kasa şu an açık, oda soğuk
BIOS değerleri (EXPO açıkken)
EXPO profili: DDR5-6000 30-40-40-76, 1.35 V
MC (VDDIO) voltajı: 1.376 V (Auto). Bir ekranda 1.408 V okudum.
SoC: Auto, okunan değer yaklaşık 1.24 V
FCLK: Auto
EXPO I, EXPO II ve EXPO Tweaked'in zamanlamalarına tek tek baktım, hepsi aynı: tRC 145, tWR 90, tRFC1 884, tRFC2 480, tRFCsb 390, tRRDL 15, tRRDS 8, tFAW 32, tREFI 11677.
Testler (iki çubuk takılıyken)
OCCT bellek testi (EXPO açık, 1 saat): Yaklaşık 4050 hata. Kodlar genelde 1, 5, 6, 7, 8.
OCCT işlemci testi (15 dk): Hata yok. Maksimum 80°C, 4900 MHz.
MemTest86 V11.7 (4800 MHz, varsayılan, 2 saat): Hata yok.
MemTest86 (EXPO Tweaked, tüm testler, 4 pass, 2 saat): FAIL, toplam 4 hata. Hepsi Test 13 (Hammer) sırasında, Pass 1 ve 4'te. Test 0-10 arasında hata yok. Hepsi tek bit, ECC hatası 0.
Sadece Test 13 (4 pass) denemeleri:
EXPO II, 1.35 V: İlk iki deneme temiz, üçüncüde 4 hata.
EXPO I, VDD/VDDQ 1.38 V: 2 hata.
EXPO I, 1.38 V, tREFI 8000: İlk iki deneme temiz, üçüncüde hata. Son denemede toplam 3 hata.
Çubukları tek tek test ettim
Ayarlar aynı (EXPO I, VDD/VDDQ 1.38 V, tREFI 8000), çubuklar sırayla A2 slotunda, ekranda 15.6 GB / x1 Channel.
Çubuk 1: Test 13, 3 x 4 pass, 0 hata.
Çubuk 2: Test 13, 3 x 4 pass, 0 hata.
İki çubuğu yer değiştirmiş şekilde (A2 ve B2) tekrar taktığımda hata geri geldi. İlk 27 saniyede 3 hata çıktı, hepsi Test 13'te.
Gözlemler
Hatalar hep Test 13'te (Hammer), hep tek bit.
Genelde iki yakın adreste, 4 byte arayla çift çıkıyor. Adresler her seferinde farklı.
Hatalar aralıklı: aynı ayarda bazı denemeler temiz.
RAM 36-42°C, işlemci 44-50°C. Sıcaklık sorunu değil.
Sarı "RAM may be vulnerable to row hammer" notunu standart uyarı sayıyorum, hata saymıyorum.
1.38 V ve tREFI 8000 hatayı gidermedi.
5800 MHz denemek istemiyorum, 6000 CL30 kalacak.
Sonuç
İki çubuk da tek başına temiz, hata sadece ikisi birlikte (dual channel) takılıyken çıkıyor. Bu yüzden çubukların bozuk olmadığını, bellek denetleyicisi (IMC) ya da anakart sinyal marjının 6000 MT/s çift kanalda sınırda olduğunu düşünüyorum. Şu an yaptığım;
BIOS'u varsayılana (F5) sıfırlıyorum. Ardından hiçbir elle ayar yapmadan sadece EXPO I ile, iki çubuk A2+B2'deyken Test 13'ü çalıştıracağım. Sonra sırayla VDD/VDDQ 1.38 V, VDDIO/MC 1.40 V, SoC 1.20-1.25 V ve FCLK 2000'i tek tek deneyeceğim.
Sorularım:
Tek çubuk temiz, çift çubuk hatalı bu tablo sizce IMC mi, anakart mı, slot mu? Bu durumda en çok hangi ayar işe yarar (VDDIO/MC, SoC, ProcODT, FCLK, ikincil zamanlamalar)? Hammer testindeki bu tip tek bit hatası günlük kullanımda sorun çıkarır mı? İşlemci veya anakart için garanti süreci gerekir mi? Geçici 650W Bronze PSU bu hatalara yol açabilir mi? Aynı işlemci ve anakartı kullanıp 6000 CL30 çift çubuğu stabil çalıştıran var mı? Hangi ayarlarla?
Önerilerinizi bekliyorum, teşekkürler.
@X99 @demjr @Ayhan Dönmez @shiiw