2001’deki kriz su anda olsa yüksek ihtimalle kahve almaya bile çıkamaz ve etrafınızdaki tüm dükkanlar 1. haftadan iflası basardı.
Genç kitlede neden “en kötüsünü yaşıyoruz” algısı var? 60’larda doğan birisi minimum 5 adet ekonomik kriz görüyor ki bunların 3’ü ülkeyi batırma noktasına getirtiyor IMF ve dış ülke yardımlarıyla anca kurtulabiliyoruz.
2001’in bugün etkileri hala devam ediyor, bilmiyor olabilirsin tabi. O dönem milyarlarca dolar kaybetti Türkiye. Mikro ve Makro ekonomiye göre bu paralarla yatırım yapılsaydı belki kaybedilenin 5-10 katı kazanç sağlanırdı. Öyle bir kriz bu. 23 yıldır etkisi altındayız.
73, 96, 2001, 2008, 2011, 2016, 2020, 2023…
Şu anda cidden iyi durumdayız eskilere kıyasla. Türkiye konumu nedeniyle toparlayabilecek bir ülke.
2001 krizini basit görmeyin, Türkiye hatta bırak Türkiye’yi belki Orta Doğu ve Avrupa’nın modern çağdaki en büyük ekonomik krizidir bu.
Basit görmüyorum, o zamanki krizden ev ve arabalarimizi kaybettik biz, ailecek iflas ettik. İflas eden iş yerlerinden biri de bizdik.
Şu an ise evmiş, arabaymış orta kesim bile sürünüyor. Yasam standartları oldukça düşmüş durumda. Buyuksehirlerde en dandik 2-3+1 dairelerin 2 milyondan başladığı, en temel ihtiyaç olan bir araba için asgari ücretli çalışan birinin en az 10 yil harcama yapmadan anca alabileceği bir dönemdeyiz.
Son 5 yıldır eşi benzeri görülmemiş bir durumdayız, bunu anlamıyorsunuz. Ayrıca 2001'deki finansaldı bu ise yapısal kriz. 2001 krizini küçümseyen yok ama toparlanma süreçleri daha hızlıydı.
Bugün ise bitmek bilmeyen enflasyon, gelir dağılımı adaletsizliği, yüksek kiralar ve araba gibi temel ihtiyaçlara ulaşmanın zorluğu var. Bu yüzden 2001'den daha iyiyiz demek kesinlikle doğru değil.
Hani birisinde Devlet müdahaleleri ile hizlica toparlamisken şimdi ne güçlü bir dış guc var ne de bir aksiyon bulunmuyor.
Paranin değeri yok, toplumsal çürüme, dinmeyen kaos, yolsuzluklar da çabası daha hala eskilere kıyasla iyiyiz diyorsunuz.
Bir ülkeyi bitirmek için üç şey yeterli; ekonomi, toplumsal yapı ve güven. Ekonomi çokse de insanlar hayatta kalmak için çözümler bulur, bkz; (beyin gocu) çok verdik bundan da. Neyse, toplumsal yapı zedelenirse guven duygusu yok olur ve sonunda devletin ayakta kalması bile zorlaşır. Yani sadece ekonomi değil, aynı zamanda toplumsal sıkıntıyı da yaşıyoruz.
Insanların birbirine duyduğu güven ve sağlıklı bir toplumsal yapı. Bunu anlamadan hiçbir kriz çözülmez.
Hangisi daha iyi diye tartişmak yerine "daha iyiye nasıl ulaşırız" sorusunu sormamız gerek.
"Eskiye kıyasla iyi durumdayiz" ha? Bakalım hocam, ne kadar daha "iyi" olacağız. Hep birlikte daha güzel yarınlar olması dileğiyle.
Iyi Sosyaller dilerim.
